باز کردن منو اصلی

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

(تغییرمسیر از وزارت ارشاد)

مختصات: ۳۵°۴۱′۳۵٫۴۱″ شمالی ۵۱°۲۵′۵۶٫۸۳″ شرقی / ۳۵٫۶۹۳۱۶۹۴°شمالی ۵۱٫۴۳۲۴۵۲۸°شرقی / 35.6931694; 51.4324528

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
Emblem of Iran.svg
اطلاعات کلی سازمان
بنیادگذاری ۱۲۶۶ (وزارت معارف)
۱۳۱۷ (وزارت فرهنگ)
۱۳۲۲ (وزارت اطلاعات و جهانگردی)
۱۳۵۹ (وزارت ارشاد ملی)
۱۳۶۵ (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)
حوزهٔ قدرت ایران
بودجهٔ سالانه ۱٫۴۰۰ میلیارد تومان (۱۳۹۸)[۱]
وزیر مسئول سید عباس صالحی
وبگاه
farhang.gov.ir

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (به‌اختصار: وزارت ارشاد) از وزارتخانه‌های دولت جمهوری اسلامی ایران است، که مسئولیت محدود کردن دسترسی رسانه‌ای به هرگونه محتوای غیراسلامی و جلوگیری از تبلیغات فرهنگ بیگانه در جمهوری اسلامی ایران را برعهده دارد. فرم کنونی این وزارتخانه، پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷ با ادغام وزارت فرهنگ و هنر با وزارت اطلاعات و گردشگری شکل گرفت.[۲]

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان یکی از متولیان حوزه فرهنگ و هنر، وظیفه سیاست‌گذاری در زمینه‌های اطلاع‌رسانی، اشاعه فرهنگ اسلامی و تبلیغات برای نظام جمهوری اسلامی را برعهده دارد. این وزارتخانه از شمار زیادی معاونت، مرکز و سازمان تشکیل شده‌است، که از سازمان‌های زیرمجموعه‌های آن می‌توان به: سازمان اوقاف و امور خیریه، سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، همچنین سازمان سینمایی و سمعی، بصری، دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها و سازمان حج و زیارت اشاره نمود.[۳]

تاریخچهویرایش

وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفهویرایش

در سال ۱۲۶۶ نخستین وزارتخانه فرهنگی، با انحلال وزارت علوم و تأسیس وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه، راه‌اندازی شد. این وزارتخانه وظایف آموزش و پرورش، فرهنگ و هنر، علوم و آموزش عالی، همچنین سازمان اوقاف را برعهده داشت. در سال ۱۳۰۰ شورای عالی معارف با هدف گسترش دوایر علوم، اشاعه معارف و فنون، همچنین رفع نقایص تحصیلات علمی و فنی در ایران، تشکیل گردید.[۴]

وزارت فرهنگویرایش

در سال ۱۳۱۷ به موجب مصوبه فرهنگستان ایران، واژه فرهنگ، جایگزین کلمه معارف شد و در پی آن، نام این وزارتخانه نیز از وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه، به وزارت فرهنگ تغییر پیدا کرد.[۵]

وزارت فرهنگ و هنرویرایش

در آذر ماه ۱۳۴۳ کانون هنرهای زیبای کشور، اداره کل باستان‌شناسی، کتابخانه ملی، دایره رایزنی‌های فرهنگی و اداره تألیف و ترجمه، از وزارت فرهنگ منفک شدند و با ادغام آنها با یکدیگر وزارت فرهنگ و هنر تأسیس گردید. از سال ۱۳۴۴ وظیفه راه‌اندازی کتابخانه عمومی در تمامی شهرهای کشور نیز، برعهده وزارت فرهنگ و هنر گذاشته شد. در تیرماه سال ۱۳۴۶ شورای‌عالی فرهنگ و هنر نیز در این وزارتخانه راه‌اندازی شد.[۶]

وزارت اطلاعات و تبلیغاتویرایش

در ۱۱ تیر ۱۳۲۲ اداره کل انتشارات و تبلیغات، برای انجام امور تبلیغات در داخل و خارج از کشور تشکیل شد، که پیش‌تر وظایف آن توسط بخش‌های مختلف مانند رادیو، نشریات، تئاتر، فیلم و موسیقی، انجام می‌شد. در تاریخ ۲۷ اسفند ۱۳۴۲ بر اساس مصوبه مجلس شورای ملی، اداره کل انتشارات و تبلیغات، به وزارت اطلاعات تغییر نام داد. کمتر از ۲ سال بعد و در تیرماه ۱۳۴۶ سازمان تلویزیون ملی ایران، توسط وزارت اطلاعات راه‌اندازی شد و ۴ سال بعد در پی ادغام با بخش رادیو، در خرداد ۱۳۵۰ سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران بعنوان زیرمجموعه‌ای از وزارت اطلاعات تأسیس گردید. در سال ۱۳۵۳ با ادغام سازمان جلب سیاحان به وزارت اطلاعات، نام آن به وزارت اطلاعات و تبلیغات تغییر یافت.

وزارت ارشاد ملیویرایش

چند ماه پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷ و در فروردین ماه ۱۳۵۸ بموجب مصوبه شورای انقلاب اسلامی، وزارتخانه‌ای تحت عنوان وزارت اطلاعات و جهانگردی تشکیل شد و در حدود ۲ ماه بعد، در ۷ خرداد ما ۱۳۵۸ وزارتخانه تازه تأسیس اطلاعات و جهانگردی، به وزارت ارشاد ملی تغییر نام داد. در بهمن ۱۳۵۸ امور حج و زیارت، از سازمان اوقاف که وابسته به نهاد نخست‌وزیری بود، منتزع شد و بعنوان زیرمجموعه‌ای از وزارت ارشاد ملی قرار گرفت و نام آن نیز به سازمان حج و زیارت تغییر پیدا کرد.

وزارت ارشاد اسلامیویرایش

در سال ۱۳۵۹ وزارت ارشاد ملی به وزارت ارشاد اسلامی تغییر نام داد. در سال ۱۳۶۳ سازمان اوقاف بطور کامل از نهاد نخست‌وزیری منتزع شد و در پی ادغام با سازمان حج و زیارت، سازمان حج و اوقاف و امور خیریه، وابسته به وزارت ارشاد اسلامی تشکیل گردید.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامیویرایش

در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۶۵ با تصویب قانون وظایف و اختیارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، این وزارتخانه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تغییر نام داد و تاکنون نیز با همین نام، بعنوان یکی از ۱۸ وزارتخانهٔ فعال در دولت جمهوری اسلامی ایران، به حیات خود ادامه می‌دهد.

اهداف وزارتخانهویرایش

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای پیشبرد اهداف زیر تأسیس شده‌است:

  • رشد فضائل اخلاقی بر اساس ایمان و تقوی
  • استقلال فرهنگی و مصونیت جامعه از نفوذ فرهنگ اجانب
  • اعتلای آگاهی‌های عمومی در زمینه‌های مختلف و شکوفایی استعدادها و روحیه تحقیق، تتبع و ابتکار در جامعه
  • رواج فرهنگ و هنر اسلامی
  • آگاهی جهانیان نسبت به مبانی و مظاهر و اهداف انقلاب اسلامی
  • گسترش مناسبات فرهنگی با ملل و اقوام مختلف بخصوص مسلمانان و مستضعفان جهان
  • فراهم آمدن زمینه‌های وحدت میان مسلمین[۷]

معاونت‌هاویرایش

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از معاونت‌های زیر تشکیل شده‌است:

  • معاونت امور فرهنگی
  • معاونت امور هنری
  • معاونت مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی
  • دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها[۸]
  • معاونت هنری کارگروه ساماندهی مد و لباس
  • معاونت برنامه‌ریزی و توسعه
  • معاونت اداری، مالی و امور استان‌ها

حوزه‌های ستادیویرایش

  • دفتر ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات
  • دفتر روابط عمومی
  • دفتر حوزه وزارتی
  • اداره کل حراست
  • دفتر حوزه پشتیبانی و رفاهی کارکنان
  • دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی
  • مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال[۹]

سازمان‌ها و مراکز تابعهویرایش

وزیرانویرایش

فهرست پس از وقوع انقلاب ۱۳۵۷:

منابعویرایش

  1. «بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال ۹۸ چقدر است؟». خبرگزاری ایلنا. ۴ دی ۱۳۹۷.
  2. «تاریخچه و سیر تحول تشکیلاتی و ساختاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» (PDF). پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
  3. «قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  4. «تاریخچه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی». مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال.
  5. «جراحی ساختاری بزرگ در وزارت ارشاد». روزنامه صبح اقتصاد.
  6. «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی». تبیان. ۲۶ بهمن ۱۳۹۶.
  7. «اهداف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی». وزارت ارشاد. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ آوریل ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۱۰ آبان ۱۳۸۷.
  8. «دربارهٔ ما». وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. دریافت‌شده در ۱۰ آبان ۱۳۸۷.[پیوند مرده]
  9. «چارت سازمانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی». وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ آوریل ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۱۰ آبان ۱۳۸۷.
  10. «پایگاه اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی». وبگاه رسمی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ آوریل ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۱۰ آبان ۱۳۸۷.
  11. «پایگاه اینترنتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی». وبگاه رسمی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۰ آبان ۱۳۸۷.