باز کردن منو اصلی

پرویز یاحقی

موسیقی‌دان ایرانی

پرویز صدیقی پارسی (زادهٔ ۳۱ شهریور ۱۳۱۴[۱] – درگذشتهٔ ۱۳ بهمن ۱۳۸۵[۲]موسیقی‌دان، آهنگساز، نوازنده ویلون اهل ایران بود. وی با نام هنری پرویز یاحقی شناخته می‌شود.

پرویز یاحقی
Parviz yahaghi.jpg
اطلاعات
نام اصلیپرویز صدیقی پارسی
تولد۳۱ شهریور ۱۳۱۴
تهران
ملیتایرانی
مرگ۱۳ بهمن ۱۳۸۵ (۷۱ سال)
تهران
ساز(ها)ویولن
سازهای برجسته
ویولن
تصویری از حمیرا و پرویز یاحقی بر روی مجله جوانان امروز - ۶ آذر ۱۳۴۶ - شماره ۶۱
حمیرا و پرویز یاحقی در در دهه ۱۳۵۰ شمسی

زندگیویرایش

پرویز از کودکی نزد دایی خود حسین یاحقی زندگی می‌کرد و موسیقی را نزد او آموخت. از کودکی با هنرمندان نامداری نظیر ابوالحسن صبا، مرتضی محجوبی، و علی‌اکبر شهنازی آشنا شد و مدتی نزد ابوالحسن صبا موسیقی آموخت. او در ۹ سالگی در رادیو نوازندگی کرد. نخستین آهنگ او برای غلامحسین بنان در برنامه گل‌های رنگارنگ بود به نام «ای امید دل من کجائی»، که هم‌اکنون نوار آن موجود است. در سال ۱۳۴۲ دختر نوجوانی را به جامعه موسیقی معرفی نمود که مهستی نام گرفت. او در ضمن چند سال زندگی مشترک با حمیرا برای وی آهنگ‌هایی نیز ساخت. از او تکنوازی‌های بسیاری در ۵ص. گل‌ها باقی‌مانده که نوار آن موجود است. وی از بزرگترین بداهه نوازان موسیقی ایرانی می‌باشد و نام او و جلیل شهناز و حسن کسایی یادآور سه شهنواز بزرگ موسیقی ایران می‌باشد. به گواهی تاریخ و منتقدان وی بزرگترین ویلنیست تاریخ موسیقی ایران است. سبک نوازندگی او بر بسیاری از نوازندگان، تأثیر گذاشت حتی نوازندگانی که پیش از او ویلن می‌نواختند. مقایسهٔ سبک نوازندگی تجویدی قبل و بعد از ظهور یاحقی، نشان از تأثیر یاحقی دارد. از تأثیر پذیرفتگان ساز یاحقی می‌توان به سیاوش زندگانی، مجتبی میرزاده و بیژن مرتضوی و اسدالله ملک اشاره کرد.

آهنگسازیویرایش

آثار پرویز یاحقی دربرگیرنده مجموعه‌های تکنوازی ویلن، همنوازی و ترانه‌هایی است که با صدای خوانندگان ایرانی در سالهای پیش از انقلاب اسلامی در ایران به ویژه با صدای مرضیه، دلکش، الهه و حمیرا (بیشتر در برنامه گل‌های رادیو ایران) خوانده شده‌است؛ از آن جمله:

  • «بیداد زمان» (به رهی دیدم برگ خزان…) ترانه‌سرا: بیژن ترقی، خواننده: مرضیه
  • «کلبه من» (به سرایم آمد…)، ترانه‌سرا: بیژن ترقی، خواننده: دلکش
  • «مهر آفرین» (تو ای عشق من…)، ترانه‌سرا: اسماعیل نواب صفا، خواننده: الهه
  • «نیاز» (می‌روی اکنون که این سوز نهان…) با صدای الهه
  • «امید جان» (تو ای امید جان من…)، با صدای دلکش
  • «ای فتنه کجایی» (ای خدا از آشیان ماندم جدا…)، ترانه‌سرا: کریم فکور، خواننده: پوران
  • «مرا نفریبی» (تو بمان…)، ترانه‌سرا: بیژن ترقی، خواننده: حمیرا

ازدواج با حمیراویرایش

وی در ۳۵ سالگی با پروانه امیر افشاری «حمیرا» (خواننده) ازدواج کرد. ۸ سال بعد حمیرا از او طلاق گرفت. یاحقی برای همسرش تعداد زیادی آهنگ ساخت که اکثر آن‌ها در لیست آهنگ‌های جاودانه حمیرا قرار گرفتند؛ همانند ترانه «پنجره‌ای به باغ گل»، «می عاشقانه». پس از طلاق، ارتباط هنری حمیرا با پرویز یاحقی به‌طور کامل قطع شد.

هنرمندانی که با پرویز یاحقی بیش‌ترین همکاری را داشته‌اندویرایش

فضل‌الله توکل: نوازنده سنتور و آهنگ ساز. در بسیاری از آلبوم‌های و ترانه‌های پرویز یاحقی همکاری داشته‌است.

جلیل شهناز: نوازنده تار. با پرویز یاحقی در اکثر آلبوم‌هایش همکاری داشته‌است.

فرهنگ شریف: نوازنده تار. با پرویز یاحقی در اکثر آلبوم‌هایش همکاری داشته‌است.

بیژن ترقی: شاعر اغلب ترانه‌های ساخته شدهٔ پرویز یاحقی و دوست قدیمی وی

سیمین آقارضی: نوازنده چیره‌دست قانون، در اکثر هم نوازی‌ها با پرویز یاحقی همکاری داشته‌است.

جواد معروفی: نوازنده پیانو و تنظیم‌کنندهٔ اغلب آهنگ‌های پرویز یاحقی

حمیرا: آهنگ‌سازی برخی از ترانه‌های وی و همسر سابق پرویز یاحقی

دلکش: آهنگ‌سازی برخی از ترانه‌های وی

مرضیه: آهنگ‌سازی برخی از ترانه‌های وی

درگذشتویرایش

یاحقی در چند سال آخر عمر خود به علت مصدومیت قادر به نوازندگی نبود و این قضیه لطمه روحی شدیدی به او وارد کرد. او در سن ۷۱ سالگی به علت ایست قلبی در خانهٔ خود در تهران درگذشت. او را در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپردند.

فیلمویرایش

کنسرتی که اجرا نشد فیلمی مستند اثر بهمن فرمان‌آرا دربارهٔ زندگی پرویز یاحقی است. این فیلم بر اساس ویدئوهایی ساخته شده‌است که پرویز یاحقی در سال‌های پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران از زندگی منزوی روزمره‌اش در خانهٔ خود در تهران ضبط کرده‌است.[۳]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. rezvanstone.ir http://rezvanstone.ir/index.php?route=product/product&product_id=203. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۲۲. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  2. «پرویز یاحقی، موسیقیدانی که خبرنگار بود». ایرنا. ۱ خرداد ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۲ می ۲۰۱۹.
  3. کنسرتی که اجرا نشد در آپارات، بی‌بی‌سی فارسی

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش