پل دوازده چشمه

پل دوازده چشمه یا دوازده پله، در دوران پادشاهی شاه عباس صفوی بر روی رود هراز در مرکز شهر آمل در ابتدای خیابان سبزه میدان به طور کامل احداث گردیده و در دوران قاجار به طور کامل مرمت و بازسازی شده است. این پل دو بخش شرقی و غربی شهر را بهم متصل می‌کند. محمدحسن اعتمادالسلطنه می‌گوید گرچه این پل پیش از دوره صفوی به صورت ناقص وجود داشت ولی در زمان شاه عباس صفوی به طور کامل بر روی پل قبلی تکمیل و ساخته شده‌است.

پل دوازده چشمه
Davazdah Cheshmeh Bridge 1.jpg
نامپل دوازده چشمه
کشورایران
استانمازندران
شهرستانآمل
نام‌های دیگردوازده پله
هراز
کاربریپل
اطلاعات ثبتی
تاریخ ثبت ملی۱۷ اسفند ۱۳۷۶
پل دوازده چشمه
مختصات۳۶°۲۸′۱۷″شمالی ۵۲°۲۱′۲۱″شرقی / ۳۶٫۴۷۱۴۷°شمالی ۵۲٫۳۵۵۸۳°شرقی / 36.47147; 52.35583
آغازقبل از اسلام
نام رسمیدوازده چشمه
پیشینه
گشایشصفویان (رسمی)
آمار
عوارضعبور و مرور
مکان

ویژگی‌ها

این پل دارای ۱۲ طاق و دهنه می‌باشد که هر یک بر پایه‌های مستطیل شکل استوار شده‌اند به صورتی که ارتفاع آخرین نقطه طاق‌های قوسی شکل در محل تیزی تا سطح رودخانه حدود ۷ متر می‌باشد. فاصله بین هر پایه با پایه دیگر ۶ متر بوده که در ضلع جنوبی و در قسمت مخالف جریان آب دارای سیل برگردان می‌باشد. طول این پل تاریخی ۱۲۰ متر و عرض آن ۴/۶ متر است.

نام

جیمز بیلی فریزر سیاح اسکاتلندی با ورود به شهر یک نقاشی از پل دوازده چشمه در سالهای ۱۸۲۲ تا ۱۸۲۵ میلادی ترسیم نمود. این نقاشی با نام پل رودخانه بزرگ هراز در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن وجود دارد. نویسنده کتاب تاریخ خاندان مرعشی یعنی میرتیمور مرعشی، سه بار از این پل به نام پل هراز یاد کرده است. دو جهانگرد روس که از این پل دیدن کردند از آن به عنوان پل دوازده چشمه و پل هراز (هنوی) یاد کرده‌اند.

مرمت

این پل بر اثر عوامل طبیعی از جمله زلزله یا طغیان رود هراز چندین بار آسیب دیده و بازسازی شد. نخستین مرمت که به تکمیل شدن پل انجامید در دوره شاه عباس صفوی انجام شد. همچنین در دوره قاجار توسط میرزا شفیع مازندرانی و نظارت امیرنظام گروسی و در دوره پهلوی با دستور مجید آهی نیز تعمیراتی بر روی پایه‌ها و بدنه پل صورت گرفت.

نگارخانه

منابع