یاسوج

پایتخت طبیعت ایران

یاسوج (به لری: یاسیچ لاتین Yasiç)، مرکز استان کهگیلویه و بویر احمد و شهرستان بویراحمد است.[۳] یاسوج، در دامنه‌های زاگرس و قله دنا و در ارتفاع ۱۸۷۰ متری از سطح دریا قرار گرفته‌است. مردم این شهر، لر هستند و به زبان لری صحبت می‌کنند.[۴][۵] یاسوج یا یاسیج به معنای محلی است که گل‌های یاس در آن به صورت فراوان می‌رویند.[۶] یاسوج بعد از شهر رشت، دومین مرکز استان ایران از نظر بارش برف و باران بوده و در اقلیم مدیترانه‌ای قرار گرفته است.[۷]

یاسوج
یاسیچ
Ariobarzan statue تندیس آریوبرزن - panoramio.jpg
Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Province, Iran - panoramio.jpg
Yasuj Homan Baqerpour.jpg
کشور ایران
استانکهگیلویه و بویراحمد
شهرستانبویراحمد
بخشمرکزی
نام(های) پیشینتل خسرو[۱]
سال شهرشدن۱۳۴۴ خورشیدی[۲]
مردم
جمعیت۱۳۹٬۶۹۲ نفر (۱۳۹۹)
رشد جمعیت۲۴٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱٬۸۷۰ متر
آب‌وهوا
میانگین بارش سالانه۸۶۵
روزهای یخبندان سالانه۱۰ روز
اطلاعات شهری
شهردارنستهن مقدم
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۷۴
وبگاهشهرداری
شناسهٔ ملی خودرو ایران ۴۹ ب، ج
یاسوج بر ایران واقع شده‌است
یاسوج
روی نقشه ایران
۳۰°۴۳′۰۰″شمالی ۵۱°۳۴′۰۰″شرقی / ۳۰٫۷۱۶۷°شمالی ۵۱٫۵۶۶۷°شرقی / 30.7167; 51.5667


اقتصاد

تولیدات یاسوج عمدتاً شامل خوراک دام، قالی، سبدبافی، موزائیک و آجر است. این شهر، دارای واحد تصفیه و تولید شکر و نیروگاه تولید برق با سوخت زغال‌سنگ است که برق مورد نیاز منطقه را تأمین می‌کند.[۸]

در سال ۱۳۹۳ یک واحد پتروشیمی با ارزش ۲/۲ میلیارد دلار توسط بخش خصوصی در یاسوج راه‌اندازی شد. تولیدات این واحد شامل بنزین، گازوئیل، گوگرد، آسفالت و گاز مایع است.[۹]

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۳۴٬۵۳۲ نفر (در ۵۴٬۸۵۰ خانوار) بوده‌است.[۱۰] جمعیت شهر یاسوج در سال ۱۳۹۵ با احتساب برخی روستاهای حومه، چیزی بیش از ۲۵۰ هزار نفر است.

آمار جمعیتی یاسوج از سال ۱۳۵۵ تا ۱۳۹۵
ردیف نام شهر شهرستان سال ۱۳۵۵ سال ۱۳۶۵ سال ۱۳۷۰ سال ۱۳۷۵ سال ۱۳۸۵ سال ۱۳۹۰ سال ۱۳۹۵
۱ یاسوج بویراحمد ۴۵۲۴ ۲۹۹۹۱ ۴۸۹۵۷ ۶۹۱۳۳ ۱۰۰۵۴۴ ۱۰۸۵۰۵ ۱۳۴۵۳۲

تاریخچه

یاسوج ییلاق دولت بزرگ تمدن ایلام بوده‌است.[۱۱] منطقه یاسوج از عصر برنز محل زندگی انسان‌ها بوده‌است. یافته‌های باستانی در تپه شهدا (مربوط به ۳ هزار سال پیش از میلادتپه خسرو، محوطه باستانی گرد، پل پاتاوه و گورستان پایه‌چول از آثار تاریخی یاسوج هستند.[۱۲] یاسوج همچنین محل آغاز لشکرکشی اسکندر مقدونی بوده‌است.[۱۳]

گردشگری

  • آبشار یاسوج، اصلی‌ترین جاذبه گردشگری شهر یاسوج است. این آبشار در فاصله ۲ کیلومتری مرکز شهر و در شمال شهر یاسوج واقع است. این آبشار، ۱۰ متر ارتفاع دارد.
  • پیست اسکی کاکان در دامنه قله دنا در ۱۸ کیلومتری شهر یاسوج نزدیک به دهستان کاکان واقع شده‌است.
  • پارک ساحلی رود بشار
  • تنگه مهریان، محل رفت‌وآمد علاقه‌مندان به اسکی است، این تنگه در این فصل زمستان، شاهد تشکیل یخی بزرگ بر روی صخره‌ای مقابل بارگاه امامزاده حسن است که این توده یخ روز شصتم زمستان شکسته شده و روز هفتادم (حدود دهم اسفندماه) با صدایی که کیلومترها شنیده می‌شود، از صخره فرو می‌ریزد. آب رودخانه مهریان که بخشی از آن از چشمه‌های تنگ معروف به کبوتری است پس از طی مسیر به رودخانه بشار یاسوج و رودخانه کارون در استان خوزستان می‌ریزد.
  • گوشه شاه قاسم در کیلومتر شش جاده یاسوج به اصفهان منطقه خوش آب و هوای گوشه قرار دارد که شهرت آن به علت وجود امام زاده شاه قاسم که گفته می‌شود از نوادگان امام چهارم شیعیان ملقب به سجاد است.
  • شیخ سرکه (شیخ صدوق): منطقه‌ای سردسیری با پوشش گیاهی متنوع از جمله بیلهر، کنگر، قارچ، ریواس و چویل
  • آبشار تنگ تامرادی در ۲۶ کیلومتری جاده یاسوج به بابامیدان بعد از گذشتن از روستای دشتروم واقع است. در این تنگه جنگ تنگ تامرادی اتفاق افتاده‌است.

رسانه‌ها

شبکه استانی دنا در تاریخ ۲۸ دی ماه ۱۳۸۴ با حضور سید عزت‌الله ضرغامی ریاست وقت سازمان صدا و سیما و مسئولین و مقامات محلی فعالیت خود را به‌طور رسمی آغاز کرد. در اردیبهشت ماه ۱۳۸۲ صدای استانی شبکه دنا به‌طور رسمی فعالیت خود را آغاز نمود. این شبکه از سال ۱۳۹۳ به‌صورت ۲۴ ساعته برنامه پخش می‌کند.

اقلیم

 
نقشهٔ آب و هوایی ایران؛ شهر یاسوج در جنوب غرب کشور قرار گرفته و آب و هوای آن مدیترانه‌ای است.

شهر یاسوج در منطقهٔ اقلیم مدیترانه‌ای واقع شده و دارای هوای معتدل متمایل به سرد است. در این شهر، میزان بارش برف و باران زیاد می‌باشد و به علت بارش فراوان برف و باران و پوشیده شدن ارتفاعات از برف برای مدت مدیدی از سال، از منابع آب کافی برخوردار می‌باشد. یاسوج در مسیر ابرهای باران‌زای خلیج فارس واقع است. این شهر دارای بیشترین میزان بارندگی در شهرهای واقع شده در جنوب کوه‌های زاگرس است. بارندگی سالانهٔ این شهر، ۹ برابر بیش از اصفهان و دو برابر بارندگی در کرمانشاه است. به‌دلیل بارش مناسب، ارتفاعات غرب یاسوج دارای یخچال‌های طبیعی هستند.[۱۴]

داده‌های اقلیم یاسوج، ایران
ماه ژانویه فوریه مارس آوریل مه ژوئن ژوئیه اوت سپتامبر اکتبر نوامبر دسامبر سال
سابقهٔ بیش‌ترین °C (°F) ۱۸٫۸
(۶۶)
۲۰٫۶
(۶۹)
۲۴
(۷۵)
۲۹٫۶
(۸۵)
۳۴٫۴
(۹۴)
۳۹٫۶
(۱۰۳)
۴۰٫۴
(۱۰۵)
۳۹٫۵
(۱۰۳)
۳۶٫۵
(۹۸)
۳۱
(۸۸)
۲۵
(۷۷)
۲۳
(۷۳)
۴۰٫۴
(۱۰۵)
میانگین بیش‌ترین °C (°F) ۸٫۳
(۴۷)
۱۰٫۵
(۵۱)
۱۴٫۴
(۵۸)
۲۰٫۷
(۶۹)
۲۶٫۹
(۸۰)
۳۲٫۶
(۹۱)
۳۵٫۱
(۹۵)
۳۴٫۸
(۹۵)
۳۱٫۱
(۸۸)
۲۴٫۷
(۷۶)
۱۷٫۳
(۶۳)
۱۱٫۸
(۵۳)
۲۲٫۳۵
(۷۲٫۲)
میانگین کم‌ترین °C (°F) −۲
(۲۸)
−۰٫۵
(۳۱)
۲٫۹
(۳۷)
۷٫۳
(۴۵)
۱۱٫۱
(۵۲)
۱۴٫۹
(۵۹)
۱۸٫۶
(۶۵)
۱۷٫۷
(۶۴)
۱۳٫۵
(۵۶)
۸٫۵
(۴۷)
۳٫۷
(۳۹)
۰٫۵
(۳۳)
۸٫۰۲
(۴۶٫۳)
سابقهٔ کم‌ترین °C (°F) −۱۹
(−۲)
−۱۲٫۴
(۱۰)
−۵٫۵
(۲۲)
−۲٫۸
(۲۷)
۳٫۶
(۳۸)
۸٫۸
(۴۸)
۱۲٫۶
(۵۵)
۱۱٫۴
(۵۳)
۵٫۸
(۴۲)
۲٫۶
(۳۷)
−۴٫۴
(۲۴)
−۱۱
(۱۲)
−۱۹
(−۲)
بارندگی میلی‌متر (اینچ) ۱۷۸٫۳
(۷٫۰۲)
۱۵۵٫۹
(۶٫۱۴)
۱۶۵٫۸
(۶٫۵۳)
۶۵
(۲٫۵۶)
۱۴٫۷
(۰٫۵۸)
۰٫۶
(۰٫۰۲)
۱٫۲
(۰٫۰۵)
۱٫۸
(۰٫۰۷)
۰٫۴
(۰٫۰۲)
۱۱٫۱
(۰٫۴۴)
۶۵
(۲٫۵۶)
۲۰۵٫۱
(۸٫۰۷)
۸۶۴٫۹
(۳۴٫۰۶)
میانگین روزهای بارندگی (≥ ۱.۰ mm) ۱۰٫۲ ۸٫۷ ۹٫۶ ۶٫۱ ۱٫۸ ۰٫۲ ۰٫۴ ۰٫۴ ۰٫۱ ۱٫۵ ۵٫۱ ۸٫۶ ۵۲٫۷
درصد رطوبت ۷۱ ۶۴ ۵۷ ۵۱ ۳۸ ۲۷ ۲۶ ۲۶ ۲۶ ۳۶ ۵۲ ۶۴ ۴۴٫۸
میانگین روزانه ساعت‌های تابش آفتاب ۱۸۳٫۹ ۱۸۹٫۲ ۲۱۲٫۷ ۲۴۰٫۲ ۳۲۰٫۶ ۳۵۸٫۵ ۳۴۳٫۵ ۳۲۹٫۷ ۳۱۴٫۲ ۲۸۶٫۱ ۲۱۸٫۹ ۱۹۳٫۳ ۳٬۱۹۰٫۸
منبع: Synoptic Stations Statistics


بارندگی
 
شهر یاسوج دومین مرکز استان پر بارش در ایران است.

شهر یاسوج یکی از پر بارش ترین شهر های ایران است و جایگاه دوم در مراکز ایران از نظر بارش دارد. متوسط مجموع بارش سالیانه مراکز استان‌های ایران از بدو تأسیس ایستگاه هواشناسی آن شهرها تا سال ۲۰۱۰. منبع این آمار، آرشیو اطلاعات هواشناسی در تارنمای سازمان هواشناسی ایران است.[۱۵]


رتبه مرکز استان مجموع بارندگی
سالیانه به میلیمتر
دوره‌ی آمارگیری
۱ رشت ۱۳۳۷٫۵ ۱۹۵۶-۲۰۱۰
۲ یاسوج ۸۲۳٫۳ ۱۹۸۷-۲۰۱۰

دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی

شهرهای خواهرخوانده

نگارخانه


منابع

  1. «نام قدیم یاسوج».
  2. «تاریخچه استان». وبگاه استانداری کهگیلویه و بویراحمد. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ اکتبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۸.
  3. یاسوج در سرور تحت شبکه نام‌های جغرافیایی و در این نشانی؛ با گزینش «Advanced Search»، نوشتن شمارهٔ «-3198290» در «Unique Feature Id» و کلیک بر «Search Database» یافت می‌شود.
  4. http://multitree.org/codes/luz.html
  5. «LORI LANGUAGE ii. Sociolinguistic Status of Lori». دانشنامه ایرانیکا. ۱ ژانویه ۲۰۰۰. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۱.
  6. کتاب همه چیز دربارهٔ یاسوج
  7. «آمار ۱۸۱ ایستگاه سینوپتیک کشور تا پایان سال ۲۰۱۰ میلادی». سازمان هواشناسی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۱۳.
  8. Loeffler, Reinhold L. (1976-12-01). "Recent economic changes in Boir Ahmad: regional growth without development". Iranian Studies. 9 (4): 266–287. doi:10.1080/00210867608701519. ISSN 0021-0862.
  9. "Iran's first private refinery". Tehran Times. 2010-10-13. Retrieved 2021-07-13.
  10. «تعداد جمعیت و خانوار به تفکیک تقسیمات کشوری براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵» (اکسل). درگاه ملی آمار.
  11. http://www.yjc.ir/fa/news/4054393/یاسوج-ییلاق-دولت-بزرگ-عیلامی-بوده-است
  12. Henry Speck, "Alexander at the Persian Gates. A Study in Historiography and Topography" in: American Journal of Ancient History n.s. 1.1 (2002) 15-234; summarized at "Persian Gates"
  13. "Museum And National Parks" Islamic Institute of New York بایگانی‌شده در ۱ سپتامبر ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine accessed 18 August 2008
  14. "Museum And National Parks" Islamic Institute of New York بایگانی‌شده در ۱ سپتامبر ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine accessed 18 August 2008
  15. «آمار ۱۸۱ ایستگاه سینوپتیک کشور تا پایان سال ۲۰۱۰ میلادی». سازمان هواشناسی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۵ فوریه ۲۰۱۳.
  16. "Yasuj University of Medical Sciences" بایگانی‌شده در ۲۰۰۵-۱۰-۳۰ توسط Wayback Machine (in Persian)
  17. World Health Organization (2000) World Directory of Medical Schools: Répertoire mondial des écoles de médecine World Health Organization, Geneva, p. 199, شابک ‎۹۷۸−۹۲−۴−۱۵۰۰۱۰−۴
  18. «خبرگزاری مهر». خبرگزاری مهر. دریافت‌شده در ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۸.

پیوند به بیرون