ابوبکر زبیدی

ابوبکر محمد بن حسن زُبَیدی (۹۲۸ - ۹۸۹م) زبان‌شناس برجستهٔ عربی اندلسی در سدهٔ چهارم هجری بود. او را سرآمد روزگارش در اندلس به زبان‌شناسی، نحو، معنانی و تاریخ دانسته‌اند. مدتی نیز قاضی سویل بود. [۱]

ابوبکر زُبَیدی
زادهٔ۹۲۸م/ ۳۱۶ق
سویل
درگذشت۵ سپتامبر ۹۸۹م/ ۱ جمادی‌الثانی ۳۷۹ق
سویل
محل زندگیاندلس
پیشهزبان‌شناس
آثار«لحن العامّة»

آثار

الاستدراک الا سیبویه

   طبقات النحویین و اللغویین (دسته بندی دستور نویسان و زبان شناسان) شرح حال لغت شناسان و لغت شناسان متقدم مکتب بصره و کوفه و بغداد. تقریباً مقارن با الفهرست ابن الندیم. هر دو اثر شاهد ظهور علم زبان عربی و ارتباط فکری نزدیک بین کرسی های قدرت عباسیان و امویان به ترتیب در بغداد و قرطبه است.

   اخبار الفقها و المتأخرین من اهل قرطبه- تاریخچه مشاوران حقوقی قرطبه[۲]

   امثلة الابنیه فی کتاب سیبویه

   بسط الباری[۳]

   الغایه فی العروض[۴]

   اختصار-گزیده‌هایی از صحیح بخاری[۵]

   استدراک الغلاط الواقع فی کتاب العین (اشتباهات کتاب العین)[۶]

   لحن العوام ؛ خطاهای گفتاری دیالکتیکی مردم اندلس [۷]

   مختصر العین (مخفف العین)گزیده ای از العین خلیل بن احمد[۸]

   المستدرک من الزیادة فی کتاب الباریة الکتاب العین

   الرد ابن مسارة یا حتک سطر الملدین[۹]

   رسالت انتصار للخلیل[۱۰]

   التهذیب بحکم الترتیب (تصفیه به ترتیب کامل)

   التقریض[۱۱]

   الوضع فی علم العربیه (روشن در علم عرب). دستور زبان بعد از سیبویه

   الزیادات الکتاب صلاح لحن العامه بالاندلس [۱۲]

منابع

  1. بعلبکی، منیر (۱۹۹۲). «الزبیدی، أبو بکر». فرهنگ‌زندگی‌نامهٔ المورد (به عربی). بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۲۱۹. شابک ۹۹۵۳۹۰۱۱۶۳. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  2. Ḥājjī Khalīfa, Muṣṭafa ibn 'Abd Allāh (1777). Herbelot, B. d'; Cousin, L.; Galland, A.; Reiske, J.J.; Schultens, H. A.; Visdelou, C. de (eds.). Bibliothèque orientale, ou Dictionnaire universel contenant tout ce qui fait connoître les peuples de l'Orient (Kaşf az-Zunūn) (in French). iii. La Haye, J. Neaulme & N. van Daalen. p. 619.
  3. Bonebakker, Seeger (1961) [1960]. "Notes on Some Old Manuscripts of the Adab al-kātib of ibn Qutayba, the Kitāb aṡ-Ṡināʿatayn of Abū Hilāl al-ʿAskarī, and the Maṯal as-sāʾir of Ḍiyāʾ ad-Dīn ibn al-Aṯīr". Oriens. Leiden: Brill. 13/14: 174. JSTOR i271071.
  4. Ḥājjī Khalīfa (1842). Zunun al-Kashf (Lexicon bibliographicum et encyclopaedicum a Mustafa ben Abdallah Katib) (in Arabic and Latin). iii.
  5. Pons Boigues, Francisco (1898). Ensayo bio-bibliográfico sobre los historiadores y géografos arábigo-españoles (in Spanish). Madrid (Spain): S.F. de Sales, Biblioteca Nacional.
  6. Wadghīrī, ʻAbd al-ʻĀlī; Farṭūsī, Ṣalāḥ Mahdī, eds. (2003). Istidrāk al-ghalaṭ al-wāqiʻ fī kitāb al-ʻAyn. Damascus: Majmaʻ al-Lughah al-ʻArabīyah bi-Dimashq.
  7. Krotkoff, Georg (1957), "The 'Laḥn al-'awāmm 'of Abū Bakr al-Zubaydī", Bulletin of the College of Arts and Sciences, Baghdād, 2: 247.
  8. Zubaydī (al-), Muḥammad ibn al-Ḥasan (2007) [1993]. Mukhtaṣar al-ʻAyn. Baghdād: Dār al-Shuʼūn al-Thaqāfīyah al-ʻĀmmah.
  9. Khallikān (Ibn), Aḥmad ibn Muḥammad (1972). Wafayāt al-A’yān wa-Anbā’ Abnā’ al-Zamān (The Obituaries of Eminent Men) (in Arabic). IV. Beirut: Dār Ṣādar. pp. 372–74.
  10. Qifṭī (al-), ‘Alī ibn Yūsuf (1986). Inbāh al-rawāt (in Arabic). Beirut: Muʼassasat Kutub al-Thaqāfīyah. pp. 108–9.
  11. Ishbīlī (Ibn Khayr al-), Muḥammad (2009). Fahrasa Ibn Khayr al-Ishbīlī (in Arabic). Tunis: Dār al-Gharib al-Islāmī. p. 665.
  12. Zubaydī (al-), Muḥammad ibn al-Ḥasan (1993). Al-Saouri, Abdul Aziz (ed.). Al-ziyadat ‘alā kitāb 'iṣlaḥ laḥn al- ʻaāmmah bi-al-Andalus (in Arabic).