باز کردن منو اصلی

اشتهارد

شهری قدیمی و صنعتی در استان البرز

اشتهارد (به تاتی: اشتارده) مرکز شهرستان اشتهارد استان البرز و از شهرهای باستانی ایران است که در ۵۰٫۳۷۲۲ طول شرقی و ۳۵٫۷۲۰۸ عرض شمالی قرار دارد. با شهر تهران حدود ۱۲۲ کیلومتر و با شهر کرج حدود ۸۸ کیلومتر فاصله دارد.[۳] این شهر در یک منطقه با آب و هوای نیمه خشک واقع شده‌است. مساحت آن متجاوز از ۸۰۰ کیلومتر مربع و در مسیر جاده تهران به استان‌های غربی ایران واقع است. از طرف شمال به ارتفاعات حلقه‌دره و محدوده شهرستان نظرآباد و از طرف جنوب به ارتفاعات «قزل‌باش» و محدودهٔ شهر ملارد و از طرف شرق به رودخانهٔ شور و محدوده شهر کرج و از طرف غرب به محدوده شهر بوئین زهرا محدود می‌شود. شهرداری این شهر در سال ۱۳۳۱ تأسیس شده است.

اشتهارد
Eshtd.jpg
کشور ایران
استانالبرز
شهرستاناشتهارد
بخشمرکزی
نام(های) دیگراشته
سال شهرشدن۱۳۳۱ (۶۷ سال)[۱]
مردم
جمعیت۲۹٬۹۹۳ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت۳۰٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱۱۷۵ متر
اطلاعات شهری
شهردارمهدی ملاحسنی[۲]
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۲۶۳۷۷
وبگاهسایت شهرداری اشتهارد
شناسهٔ ملی خودرو ایران
کد آماری۱۵۸۴

این شهر دارای هفت محله از قبیل:صیادیه ، قاضیان، چهار محله، فارچی آباد ، خیابان بزرگ، خیابان کوچک ، پایین محله می باشد.

از مکان های تاریخی و دیدنی آن میتوان به:تکیه صیادیه،حمام صیادیه،امام زاده ام کبری ام صغری و امام زاده زید و رحمان و امام زاده سلیمان اشاره کرد

این شهر نسبتا کویری دارای حاذبه های گردشگری گوناگونی میباشد مثل:روستای جارو ، خانه های رملی ،تپه های رنگین، و رودخانه شور و کویر گسترده آن نام برد

از غذاهای محلی آن نیز میتوان به دَمییَک و آوینَ رِشته اشاره کرد و این شهر دارای یک سوغاتی به نام لولویَک می باشد.

مشاهیر آن:آقا سید عبدالله برهانی و استاد دهقان

کرج دارای آب و هوای معتدل و خشک می‌باشد[۴] و شهرستان اشتهارد نیز در استان البرز واقع است و آب و هوای این استان تحت تأثیر سلسله کوه‌های البرز، دارای زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل است. جنوب استان به دلیل مجاورت با دشت، آب و هوای بسیار خشک دارد و این ویژگی خاص این منطقه به شمار می‌رود که از یک سو به رشته کوه‌های البرز می‌رسد و از سوی دیگر به حاشیه یکی از خشک‌ترین بیابان‌های ایران منتهی می‌شود.[۵] دارا بودن بزرگترین شهرک صنعتی ایران در منطقه اشتهارد[۶] و وجود مجتمع‌های صنعتی لیا، آراسنج، دانسفهان و چندین کارخانجات بزرگ مختلف دیگر در سطح شهرستان و نیز همجواری شهرک صنعتی بزرگ اشتهارد با شهر بوئین زهرا رونق خاصی به صنعت و اشتغال زایی منطقه بخشیده است.[۷]

تات‌ها ساکنین شهر اشتهارد و روستاهای پیرامون آن هستند که به زبان تاتی سخن می‌گویند.[۸][۹]

اشتهارد دارای یک دانشگاه به نام دانشگاه پیام نور واحد اشتهارد است که در سال ۱۳۸۵ تأسیس شد و در رشته‌های مهندسی صنایع،حقوق، حسابداری، روانشناسی، کامپیوتر و … دانشجو می‌پذیرد.[۱۰]

گویش اشتهاردی از گویش های تاتی جنوبی ایران است که قدمت بسیار دیرینه دارد و و یژگی های کهن زبانی را در خود حفظ کرده است. یکی از ویژگی های این گویش ساخت ارگتیو است که در افعال متعدّی در زمان گذشته و حال به صورت نظام کُنایی مطلق و ناقص ظاهر می گردد. در این گویش واژه ها از حیث تذکیر و تأنیث از هم متمایزند. این تمایز را می توان در اسمها، فعلها، صفت ها، ضمایر و حتّی اسم های اشیا و پدیده ها نیز دید. در این گویش علاوه بر مطابقه فعل با نهاد، مطابقه فعل با مفعول هم از لحاظ شخص، شمار و جنسیّت دیده می شود.[۱۱] (برای کسب اطلاعات بیشتر به کتاب ساختار دستوری واژگان در گویش اشتهاردی نوشته محمد حسین شاه بیگ مراجعه شود.)



  1. ۱٫۰ ۱٫۱ اشتهارد
  2. «شهردار اشتهارد». شهرداری وشواری اسلامی اشتارد. ۴ تیر ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۵.
  3. http://www.irancities.ir/showcity.aspx?code=261&code2=16
  4. «کرج». پردیس امیر کبیر البرز. ۲۰۱۷-۰۶-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۶-۱۲.
  5. «البرز را بیشتر بشناسیم». روستانت. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۶-۱۲.
  6. سازمان صنعت، معدن و تجارت استان البرز (۲۰۱۷-۰۶-۱۲). «سازمان صنعت، معدن و تجارت استان البرز:: نقشه استان». سازمان صنعت، معدن و تجارت استان البرز. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۶-۱۲.
  7. شهرداری شهر بوئین زهرا http://bzshahrdari.ir/info.aspx?id=24. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۶-۱۲. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  8. رزم آرا، فرهنگ جغرافیای ایران، استان مرکزی، جلد اول ص 13.
  9. کتاب «دستور زبان گویش‌های تاتی جنوبی»، پروفسور احسان یارشاطر، لاهه - پاریس ١٩٦٩
  10. http://www.irancities.ir/showcity.aspx?Code=261&Code2=16
  11. ساختار دستوری واژگان در گویش اشتهاردی نوشته محمد حسین شاه بیگ

وجه تسمیهویرایش

اشتهارد به معنی سرزمین مقدس است. دربارهٔ نام اشتهارد نظریات زیادی وجود دارد ولی بیشتر نظر بر این است که واژه اشتهارد از دو بخش اشته و ارد تشکیل شده که در زبان تاتی اشتهاردی، اشته به معنی ایستادن و ایستگاه و سرزمین است و ارد در زبان اشتهاردی به معنی مقدس است و در نتیجه به معنای سرزمین مقدس می‌شود. نظر دیگری بر این است که نام اشتهارد در اصل «اشترده» بوده که صورتی است از واژه «استرده» و «سترده» به معنی صاف و هموار و بی درخت. مردم اشتهارد بیشتر نام شهرشان را «اشتا هارد» تلفظ می‌کنند که معنی آن برای عموم مردم نا شناخته می‌باشد.[۱]

جمعیتویرایش

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۲۹٬۹۹۳ نفر (در ۹٬۳۵۷ خانوار) بوده است.[۲]

سالجمعیت±%
۱۳۴۵۵٬۱۴۹—    
۱۳۵۵۵٬۰۷۴−۱٫۵٪
۱۳۶۵۸٬۰۹۵+۵۹٫۵٪
۱۳۷۰۹٬۱۴۴+۱۳٪
۱۳۷۵۱۰٬۲۸۴+۱۲٫۵٪
۱۳۸۵۱۶٬۹۸۸+۶۵٫۲٪
۱۳۹۰۲۳٬۰۱۰+۳۵٫۴٪
۱۳۹۵۲۹٬۹۹۳+۳۰٫۳٪

پانویسویرایش

  1. «شهرها». مرجع شهرهای ایران اشتارد. ۴ تیر ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۵.
  2. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در خرداد ۱۳۹۶.