انکی (خدای سومری)

اِنْکی (سومری: 𒀭𒂗𒆠)(به انگلیسی: Enki) خدای سومری آب، دانش (gestú)، حیله‌گری، صنعت‌گری (gašam) و آفرینش (nudimmud)، و یکی از آنوناکیان است.

انکی
خدای سومری
Enki(Ea).jpg
تصویری از انکی مربوط به ۲۳۰۰ پیش از میلاد
پدرآنو
مادرنامو
Copia de Enki.jpg

پس از آن، در دین اکدی (آشوری-بابِلی) به ائا مشهور گشت (سایر شیوه‌ها: اِآ یا ئه آ؛ یا آاِ).[۱]

در حدود هزارهٔ دوم پیشا دوران مشترک، در برخی از متن‌ها با اندیشه‌نگاشت عددی «۴۰» (که گاهی به آن «عدد مقدس» او گفته‌اند) به او اشاره شده‌است.[۲][۳]

سیارهٔ عطارد که به نبو (بابلی) پسر مردوک منسوب گشت، در سومر به انکی نسبت داده می‌شد.[۴]

او در اصل خدای حامی شهر اریدو بود، اما به مرور زمان در سایر فرهنگ‌های بین‌النهرین باستان و در میان کنعانیان و هیتی‌ها و هوری‌ها نیز نفوذ کرد.

ئه آ به معنای کسی است که خانه اش بر روی آب بنا شده.

در حماسهٔ گیلگمش، ئه آ به گیلگمش دانایی بسیار می‌بخشد.

اسطوره‌شناسیویرایش

انکی و ایناناویرایش

اسطورهٔ انکی و اینانا[۵][۶] داستان چگونگی جشن گرفتن ایزدبانوی جوان معبد اینا در اوروک، به همراه پدرش انکی است.[۷]

یادداشتویرایش

پانویسویرایش

  1. Duke, T. T. (1971). "Ovid's Pyramus and Thisbe". The Classical Journal. Classical Association of the Middle West and South (CAMWS). 66 (4): 320–327. ISSN 0009-8353. p. 324, note 27.
  2. Black, Jeremy; Green, Anthony (1992). Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary. University of Texas Press. p. 145. ISBN 978-0-292-70794-8.
  3. Foster, Benjamin R. (2007). "4 Mesopotamia". In Hinnells, John R. A Handbook of Ancient Religions. Cambridge University Press. p. 174. ISBN 978-1-139-46198-6.
  4. Black, Jeremy; Green, Anthony (1992), Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary, The British Museum Press, p. 133, ISBN 978-0-7141-1705-8
  5. "Inanna: Lady of Love and War, Queen of Heaven and Earth, Morning and Evening Star", consulted 25 August 2007 [۱]
  6. Wolkstein, Diane; Kramer, Samuel Noah (1983). Inanna: Queen of Heaven and Earth: Her Stories and Hymns from Sumer. Harper & Row. ISBN 978-0-06-090854-6.
  7. Echlin, Kim (2015). Inanna: A New English Version. Penguin. p. 55. ISBN 978-0-14-319458-3.

منابعویرایش

  • مصاحب، غلامحسین و دیگران. دائرةالمعارف فارسی. مدخل «ائا». ص ۱.
  • شاملو، احمد. گیل‌گمش. نشر چشمه.

برای مطالعهٔ بیشترویرایش

پیوند به بیرونویرایش