باز کردن منو اصلی

حاجی بابا خان چهارلنگ بختیاری

از ایلات قوم لر
(تغییرمسیر از بابا خان)

حاجی باباخان چهارلنگ بختیاری در زمان صفویه در منطقه چهارلنگ‌ نشین بختیاری به دنیا آمد. او از خوانین بزرگ ایل بختیاری بشمار می‌رفت . حاجی باباخان عموزاده (عموی) علیمردان‌خان نایب السلطنه، و حاکم اصفهان در زمان نایب السلطنه‌ای علیمردان‌خان بود. حاجی باباخان جدّ بزرگ اکثر خوانین محمودصالح نیز هست[۱][۲][۳][۴][۵]

حاجی باباخان چهارلنگ بختیاری
حاجی باباخان2.png
نام حاجی بابا خان بختیاری چهارلنگ محمود صالح(ممصالح) حاکم اصفهان(هزار و صد و شصت و سه -هزار و صد و شصت و پنج هجری قمری) و جد بزرگ خوانین محمودصالح (ممصالح)در یکی از نسخه های خطی مربوط به عصر زندیه
زادروزاواخر صفویان
مناطق چهارلنگ نشین
ملیت ایران
پیشهسردار علی‌مردان‌خان
حاکم اصفهان
نقش‌های برجستهمشارکت در فتح هندوستان
قندهار
اصفهان
منصببزرگ طایفه محمودصالح

فعالیت سیاسی نظامی حاجی باباخان چهارلنگویرایش

وی یکی از همراهان همیشگی علیمردان‌خان چهارلنگ که بعدها لقب نایب السلطنه‌ای ایران را بدست آورد بود. او به احتمال زیاد به دلیل مشارکت و معاونت علیمردان‌خان، در نبرد بختیاری‌ها با محمودافغان که سپاه سی‌هزار نفری محمودافغان توسط بختیاری‌ها شکست خورد و همچنین شکست پاشای موصل توسط بختیاری‌ها ولرهای فیلی حضور داشت.[۲][۱] هنگام ورود نادرشاه(طهماسب قلی)،به عرصهٔ کشورداری، وی به سپاه نادر شاه‌افشار پیوست. و در نبرد فتح قعلهٔ قندهار افغانستان توسط بختیاری‌ها، در میدان نبرد حاضر بود. حاجی باباخان همچنین در نبرد کرنال و فتح هندوستان، یکی از افراد سپاه نادرشاه بود (در کتاب تاریخ بختیاری سردار اسعد اشاره شده است در نبرد های نادرشاه افشار سرداری چهارلنگ ها با علی مردان خان چهارلنگ بوده است و حاجی باباخان به دلیل اینکه مشاور و همراه علی مردان خان بوده به احتمال زیاد در این نبرد ها حضور ذاشته).[۲][۱] بعد از قتل نادرشاه‌افشار در قوچان توسط سردارانش، او همراه بختیاری‌هایی که در خراسان بودند به فرماندهی علیمردان خان به بختیاری بازگشتند.علیمردان‌خان پس از مرگ نادرشاه‌افشار و بازگشت به بختیاری توانسته بود خوانسار، گلپایگان، فریدن، خوزستان، لرستان، و بختیاری را به تصرف درآورد، قصد کرد تا اصفهان را نیز تصرف کند. بار نخست در مورچه‌خورت از حاکم اصفهان ابوالفتح خان بختیاری و سلیم خان افشار فرستادهٔ شاهرخ شاه افشار، شکست خورد.[۲][۴][۵]علیمردان خان بعد از این شکست به جمع‌آوری نیرو پرداخت و حاجی باباخان و عده‌ای دیگر را به نزد کریم‌خان برای دعوت به پیوستن به خود به ملایر فرستاد. کریم خان این دعوت را پذیرفت و به فریدن برای پیوستن به علیمردان‌خان عازم شد.علیمردان‌خان بعد از اینکه سپاه کریم‌خان به او پیوست. سپاه پنجاه هزار نفری ابوالفتح خان را در صحرای کهریز شکست داد؛ و اصفهان را فتح و شاه اسماعیل سوم را بر تخت نشاند. و از قتل ابوالفتح خان به درخواست سرداران زند درگذشت.[۵][۳][۲]بعداز انتخاب شاه اسماعیل سوم به پادشاهی، علیمردان‌خان نایب السلطنهٔ او شد و کریم‌خان را با سپاهی به نواحی غربی کشور اعزام کرد.پس از اعزام کریم‌خان به غرب کشور، علیمردان‌خان، ابوالفتح‌خان را به دلیل اختلافی که با او داشت به قتل رساند، و حکومت اصفهان را به حاجی باباخان سپرد. و خود با سپاه شاهی مستقر در اصفهان به فارس برای تصرف آنجا لشکر کشید؛ و پس از شکست صالح خان بیات حاکم افشاری فارس آن خطه را فتح کرد.[۵][۲][۱]کریم‌خان که می‌خواست از اطاعت و فرمان برداری علیمردان‌خان خود را رها سازد به بهانه قتل ابولفتح‌خان و به تحریک سلیم‌خان‌افشار به اصفهان لشکر کشید. و چون حاجی باباخان توانایی مقابله با کریم‌خان را نداشت اصفهان را رها کرده به علیمردان‌خان پیوست و در سه نبرد علیمردان‌خان با کریم‌خان‌زند در کوهرنگ، کرمانشاه، ونهاوند حضور داشت و بعد از ترور علیمردان‌خان در دربند ازنا لرستان توسط محمد خان زند،[۳][۴][۵][۲] و همچنین پس از مرگ حیدرخان فرزند علیمردان‌خان، بزرگی و ریاست طایفه محمودصالح به عهدهٔ پسران حاجی باباخان به خصوص ابدال خان که داماد علیمردان‌خان نیز بود رسید. و اکثر خوانین محمودصالح از نسل حاجی باباخان هستند.

فرزندانویرایش

حاجی باباخان دارای ۷ فرزند پسر به نام‌های ابدال خان،اسماعیل خان،فتاح خان،علی همت خان،علی مدد خان،حبیب الله خان و محمد باقر خان بود

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ علیقلی خان سردار اسعد. تاریخ بختیاری.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ داوود حیدری پبدنی. تاریخ گمشده بختیاری.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ نامی اصفهانی. تاریخ گیتی گشا در خاندان زند.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ رستم التواریخ.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ گلستانه، ابوالحسن. مجمع التواریخ.

پیوند به بیرونویرایش