محمود هوتکی

پادشاه دودمان هوتکیان

محمود شاه هوتکی (زادهٔ ۱۰۷۶ هـ.خ - درگذشتهٔ ۱۱۰۴ هـ.خ در اصفهان) پسر میرویس خان هوتک که در ایران به محمود افغان آوازه دارد پس از پدرش رئیس طایفهٔ غل‌زایی قوم پشتون شد و خیزش او علیه صفویان را پی گرفت تا جاییکه به شاخص ترین فرد این خیزش بدل شد و توانست حتی پایتخت صفویان را نیز بگشاید.

محمود هوتکی
شاه سلسله هوتکی
SHAH-MAHMUD-HOTAK.jpg
شاه محمود افغان
سلطنتهوتکیان: ۱۷۱۷–۱۷۲۵
نام کاملمحمود شاه هوتک
زاده۱۶۹۷ م - ۱۱۰۶ ق
درگذشته۲۲ آوریل ۱۷۲۵ - ۱۱۳۷ ق
مکان مرگاصفهان
بعد ازعبدالعزیز هوتک
قبل ازاشرف افغان
سلسلههوتکیان
پدرمیرویس خان هوتک
عقاید مذهبیاسلام سنی

استقلال قندهارویرایش

در سال ۱۷۰۹ میلادی پدر امیر محمود یعنی میرویس که قبیله نیرومندی را تشکیل داده بود قیام کرد؛ و در نتیجه آن قندهار از دولت صفویه جدا شد و میرویس حکمران قندهار شد. میرویس در سال ۱۷۱۵ درگذشت.[۱] محمود پس از مرگ پدر و قتل عموی خود -عبدالعزیز هوتکی- افغانان ایرانی را به سال ۱۷۱۸ مغلوب کرد و سردار ایشان اسدالله‌خان را کشت و این عمل را در چشم درباریان اصفهان خدمتگزاری جلوه داد.

تسخیر اصفهانویرایش

 
سکه ده شاهی محمود هوتکی؛ ضرب اصفهان ۱۱۳۶ قمری

محمود در ۱۱۳۳ قمری(۱۰۹۹ شمسی) به بهانه تنبیه طائفه ابدالی وارد سیستان و سپس بم گردید و بعد به کرمان را گشود ، تا اینکه خبر شورش نایبش (بیجن‌خان لزگی) به او رسید و باعث برگشتش به قندهار شد . در سال ۱۱۳۴ ه‍.ق(۱۱۰۰ شمسی) بار دیگر از راه سیستان، کرمان و یزد به اصفهان حمله نمود و در ۱۱۳۴ آنجا را متصرف شد و شاه سلطان حسین صفوی سلطنت و تاج خود را به او تقدیم کرد و یک دختر و یک خواهرش را به عقد محمود داد.[۲] به دنبال اختلال مشاعر وی در ۱۱۳۷ ه‍.ق (۱۷۲۵ میلادی) بزرگان افغان او را از سلطنت خلع کردند و پسرعمویش اشرف هوتکی را به جایش انتخاب کردند که محمود به دست او به کینه قتل پدر، در خفا به قتل رسید.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  • تاریخ عمومی اقبال صص ۷۰۳ و ۸۰۴
  • تاریخ ادبیات ادوارد براون ترجمهٔ رشید یاسمی
  1. دولت نادرشاه افشار-ترجمه حمید مؤمنی
  2. «حکومت نادر». روزنامه ایران.