باز کردن منو اصلی

بازگشت اسید به مری

بیماری

بازگشت اسید به مری یا واشاریدگی معده‌ای مروی یا ریفلاکس گاستروازوفاژیال که در میان مردم به نام ترش کردن شناخته می‌شود به معنی آسیب‌های موکوزی و نشانه‌های مزمن در اثر بازگشت غیرعادی محتویات و اسید معده به مری است. نشانه‌های متداول بازگشت معده‌ای مروی سوزش سر دل، درد قفسه سینه (پشت جناغ) و بوی بد دهان و احساس ترش کردن است. یک پنجم ایرانی‌ها مبتلا به واشاریدگی معده هستند، یعنی حداقل هفته‌ای یک یا دو بار ترش می‌کنند.[۱]

واشاریدگی معده‌ای مروی
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
تخصصپزشکی گوارش
آی‌سی‌دی-۱۰K21
آی‌سی‌دی-9-CM530.81
اُمیم109350
دادگان بیماری‌ها23596
ئی‌مدیسینmed/857 ped/1177 radio/300
سمپD005764

عواملویرایش

علل مختلفی مانند شل بودن اسفنگتر تحتانی مری یا زیاد بودن دفعات شل شدن این اسفنگتر یا ضعف مکانیسمهای دفاعی انتهای مری موجب این آسیب می‌شود. در واقع تغییرات دائمی یا ناپایدار در مانع بین معده و مری موجب این بیماری می‌شود. افرادی که اضافه وزن دارند، وعده‌های غذایی حجیم می‌خورند، لباسهای تنگ می‌پوشند یا سیگار می‌کشند بیشتر در معرض خطر هستند.[۲]

تشخیصویرایش

تشخیص با سنجش بیست و چهار ساعته PH مری و تطبیق زمانی آن با علائم بیمار یا ارزیابی پاسخ بیمار به درمان حدسی و یا به طور دقیق تر با آندوسکپی قابل تشخیص است.

نشانه‌ها و علایمویرایش

علایم متداول عبارتند از:

علایم کمتر متداول نیز عبارتند از:

  • درد در هنگام بلع
  • ،ترشح بیش از حد بزاق که در پاسخ به اسید معده توسط عصب واگ تحریک میشود
  • حالت تهوع
  • درد در محل قفسهٔ سینه
  • سرفه یا تشدید آسم

واشاریدگی در نوزادانویرایش

واشار معده نوزادی و شیرخوارگی به عنوان شایعترین مشکل گوارشی در شیرخواران شناخته می‌شود اوج علایم مربوط به واشار معده حدود سه ماهگی شیرخوار می‌باشد و تا پایان دو سالگی بسیاری از کودکان علایم بهبودی کامل را نشان خواهند داد و درصدی از کودکان مبتلا به عوارض پایدار تنفسی و گوارشی می‌گردند که از شایعترین آن‌ها اسم کودکی. نرمی حنجره و حملات مکرر لارنژیت (خروسک) و زخمهای ناحیه انتهای مری می‌باشند. در واقع نیمی از کودکان مبتلا به آسم کودکی، سابقه واشاریدگی نوزادی را دارا می‌باشند. عملکرد نامناسب دریچه انتهای مری که وظیفهٔ جلوگیری از برگشت محتوای معده به مری و متعاقباً حنجره و نای را دارد به عنوان علت بروز این بیماری مورد کنکاش و بررسی قرار گرفته‌است. هرچند علت اصلی به وجود آورندهٔ ان در بسیاری موارد ناشناخته است ولی زمینه ارثی به وجود آورنده واشاریدگی به خوبی شناخته شده می‌باشد بدین معنی که این بیماری از طریق ژنتیکی و با توارث غالب از والدین به فرزندان انتقال میابد؛ و در نوزادان یک خانواده تکرار می‌گردد. از سایر علل غیر ژنتیکی تأیید شده مصرف لبنیات. گوجه فرنگی. شکلات. کافیین (قهوه و نسکافه). مصرف دخانیات توسط مادر باردار و شیرده و ادویه جات تند مورد تأیید قرار گرفته‌است و از مواد افزودنی و نگهدارنده و برخی آنتی بیوتیکها مانند اریترومایسین نیز به عنوان عامل ایجادکننده یا تشدیدکننده نام برده می‌شود.[۳]

آسیب‌ها و عوارضویرایش

GERD یا همان ریفلاکس معده‌ای مروی در مری به آسیب‌هایی منجر خواهد شد، از جمله این آسیب‌ها:

  • زخم در محل اتصال معده و مری (در اثر ورم کردن مری، بافت برون پوش ان دچار بافت مردگی می‌شود و به زخم منجر می‌شود)
  • آتنگ شدن مری به صورت مقاوم که تورم مری آن را منجر می‌شود (تورم مری که از ریفلاکس ایجاد می‌شود)
  • مری بارت (تغییر بافت یا تبدیل بافت مری انتهایی به سمت سلولهای پوشاننده دیواره روده)
  • آدنوکارسینوم مری (از انواع سرطان مری می‌باشد و بین ۵۰ تا ۸۰ درصد این نوع سرطان‌ها را درکشورهای غربی شامل می‌شود. این در حالیست که شیوع آدنوکارسینوم انتهای مری بدنبال عارضه ی مری بازت،در ایران در حال افزایش میباشد،اما همچنان سرطان سلول سنگفرشی مری یا همان SCC ،شایعترین سرطان مری در ایران میباشد.)

درمان و جلوگیری از تشدید بیماریویرایش

درمان دارویی ریفلاکس مروی با آنتی اسید، مهارکننده پمپ هیدروژنی مانند پنتوپرازول وامپرازول و داروهای افزایش دهنده تون عضلانی اسفنگتر تحتانی مری مانند دومپریدون و متوکلوپرامید و سیزاپراید است.

نوشیدنی‌ها و خوراکی‌های دارای کافئین یا دارای اسید مثل کاکائو، قهوه، چای، نوشابه‌های گازدار و مرکبات (پرتقال، لیموترش و ...) باعث تشدید این بیماری می‌شود. همچنین مصرف الکل، کشیدن سیگار، مصرف مواد مخدر، دراز کشیدن بعد از غذا، مصرف حجم زیادی از مایعات همراه با غذا و مصرف غذاهای چرب، برگشت اسید را تشدید می‌کند. بیماران همچنین باید از مصرف غذاهای تند و سبزیجاتی مثل پیاز، سیر و نعناع اجتناب کنند. بالا بردن ارتفاع بالاتنه بدن نسبت به پایین‌تنه هنگام دراز کشیدن و خواب می‌تواند از برگشت اسید معده به مری جلوگیری کند.[۴][۵] همچنین نبایستی کمربند و لباس تنگ پوشید.[۶]

منابعویرایش

  1. «یک پنجم ایرانی‌ها دچار ریفلاکس معده هستند». دبیر هفته سلامت گوارش. خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۱. از بین رفتن رفلاکس معده که بعضاً بر اثر استرس و عصبی بودن معده و ترشحات اضافی آن می باشد؛ مقداری آویشن پودر شده ( پودر آویشن ) را همراه با یک لیوان نوشابه گازدار مخلوط کرده و هم زده و استفاده کنید ؛ این مخلوط باعث شده رفلاکس برگشتی از معده و اسید معده از بین رفته و باعث برطرف شدن این مشکل شود.
  2. «سوزش معده یا رفلاکس». راستینه.
  3. «ریفلاکس در نوزادان». دکتر بهروز مقدادی.
  4. اصول طب داخلی هاریسون، بخش بیماری‌های مری و معده
  5. «گفتگو با محمدرضا قدیر درباره رفلاکس». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۲.
  6. «Treating Acid Reflux Disease With Diet and Lifestyle Changes». WebMD. دریافت‌شده در ۱۵ شهریور ۱۳۹۱.