باز کردن منو اصلی

بنیاد شهید و امور ایثارگران مؤسسه‌ای دولتی در ایران است که مسئولیت رسیدگی به امور ایثارگران و خانواده‌های شهدا را بر عهده دارد. این نهاد دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری است و امور آن طبق مقررات و قوانین مربوط به نهادهای عمومی غیردولتی و در چهارچوب اساسنامه مصوبه و آیین‌نامه‌های مربوط زیر نظر رئیس‌جمهور و نظارت عالیه رهبر اداره می‌شود. ریاست بنیاد با حکم رهبری، در مقام نماینده ولی فقیه و با حکم ریاست جمهوری در مقام رئیس بنیاد به مدت ۴ سال منصوب می‌شود.[۱]

بنیاد شهید و امور ایثارگران
نوع سازمان غیرانتفاعی
بنا نهاده ۱۳۵۸
بنیانگذاران روح‌الله خمینی
دفتر مرکزی تهران، ایران
افراد کلیدی محمدعلی شهیدی محلاتی
(رئیس)
مالک نظام جمهوری اسلامی ایران
شرکت‌های وابسته سازمان اقتصادی کوثر
شرکت سرمایه‌گذاری شاهد
سازمان پزشکی شفا
سازمان املاک بنیاد شهید
سازمان اقتصادی بنیاد شهید
دانشگاه شاهد
وبگاه www.isaar.ir

محتویات

تاریخچهویرایش

ایده اولیه تأسیس چنین نهادی به سال ۱۳۴۲ و بعد از تظاهرات ۱۵ خرداد بر می‌گردد که در آن زمان گروهی از روحانیون مبارز به فکر رسیدگی به خانواده جانباختگان این تظاهرات افتادند. این تشکیلات تا زمان پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ به فعالیت خود ادامه می‌داد.

بنیاد شهید انقلاب اسلامیویرایش

بنیاد شهید انقلاب اسلامی در ۲۲ اسفند ۱۳۵۸، بر اساس فرمان سید روح‌الله خمینی که شامل ۱۰ بند بود و ریاست مهدی کروبی، برای رسیدگی به وضعیت خانواده‌های شهدا و همچنین رسیدگی به امور معلولین و آسیب دیدگان انقلاب اسلامی تشکیل شد.[۲]

 
سکه طلای بنیاد شهید انقلاب اسلامی در قطع ربع با دو جمله از روح‌الله خمینی در مورد شهید و خانواده‌اش، در دو طرف سکه

بنیاد شهید و امور ایثارگرانویرایش

در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۳ بر اساس فرمان رهبر جمهوری اسلامی و نیز مصوبه شورای عالی اداری، طرح تجمیع نهادهای ایثارگران در ساختاری یکپارچه توسط دولت تصویب شد و بدین ترتیب بنیاد شهید انقلاب اسلامی به بنیاد شهید و امور ایثارگران تغییر نام یافت.[۳][۴]

تعداد شهدا، جانبازان و آزادگانویرایش

محمدعلی شهیدی، رئیس وقت بنیاد شهید و امور ایثارگران در ۲۶ آذر ۱۳۹۲، اعلام کرد حدود ۲۲۰ هزار شهید، ۵۰۵ هزار جانباز و حدود ۵۰ هزار آزاده در ایران داریم.[۵]

ریاست بنیادویرایش

بالاترین مقام اجرایی این نهاد، ریاست بنیاد است، که به پیشنهاد رئیس‌جمهور، با تأیید رهبر و با حکم رئیس‌جمهور به مدت ۴ سال منصوب می‌شود و مسئولیت اداره این مؤسسه را در انجام امور مالی، اداری و فرهنگی برعهده دارد. از زمان تجمیع مأموریت ارائه خدمات به خانواده‌های شهدا و جانبازان و آزادگان در سال ۱۳۸۳، حسین دهقان و مسعود زریبافان به ترتیب ریاست این نهاد را به عهده داشتند و محمدحسن رحیمیان نیز نماینده رهبر در بنیاد بوده‌است.

بودجهویرایش

بودجه بنیاد شهید در سال‌های اولیه تأسیس از محل وجوهات شرعی و بودجه دولت تأمین می‌شد. در سال ۱۳۶۴ با درخواست سرپرست وقت بنیاد شهید و موافقت روح‌الله خمینی، بخشی از اموال مصادره‌ای برای تأمین هزینه‌های مالی در اختیار بنیاد قرار گرفت. پس از تصویب اساسنامه بنیاد، منابع مالی آن از محل کمک‌های رهبر جمهوری اسلامی، کمک‌ها و اعتبارات مصوب‌شده در بودجه عمومی کشور و درآمدهای ناشی از فعالیت‌های اقتصادی شرکت‌های زیرمجموعه این مؤسسه تشکیل می‌شود.

سازمان‌ها و شرکت‌هاویرایش

برای تأمین اهداف بنیاد، واحدهای مختلفی در این مؤسسه ایجاد شده‌است. مهمترین واحدهایی که تحت سرپرستی بنیاد شهید انقلاب اسلامی فعالیت می‌کنند شامل: واحدهای فرهنگی، واحد مسکن، دایره ازدواج، مراکز پزشکی و سازمان اقتصادی می‌باشند، که با تحول در ساختار سازمانی و تجمیع نهادهای مختلف ایثارگری در این سازمان در سال ۱۳۸۳ تغییراتی در واحدها و سازمان‌های وابسته به آن ایجاد گردید.

سازمان اقتصادی بنیاد شهیدویرایش

در ۱۳۶۷ در پی تغییراتی در واحد امور اقتصادی، سازمان اقتصادی بنیاد شهید انقلاب اسلامی تشکیل شد. این سازمان عهده‌دار حدود ۱۸۰ شرکت و کارخانه در زمینه‌های صنعتی، تجاری، ساختمانی و کشاورزی می‌باشد.

شرکت سرمایه‌گذاری شاهدویرایش

شرکت سرمایه‌گذاری شاهد در سال ۱۳۶۴ به منظور کمک به تأمین آتیه اقتصادی فرزندان شاهد به صورت شرکت سهامی خاص تأسیس شد. این شرکت در بخش‌های تولید، صنعت، بازرگانی، کشاورزی، بازار بورس و مبادلات سهام فعالیت می‌کند.

سازمان اقتصادی کوثرویرایش

سازمان اقتصادی کوثر و زیرمجموعه‌های آن همچون مجتمع‌های فرهنگی سیاحتی کوثر، از سازمان‌های اقتصادی وابسته به بنیاد شهید می‌باشد، که در سال ۱۳۷۲ برای بهره‌برداری و توسعه فضاهای فرهنگی، سیاحتی، تفریحی و ورزشی متعلق به بنیاد، ایجاد شد. این سازمان دارای اردوگاه‌های تفریحی، مهمان‌سرا، هتل، مجتمع فرهنگی، سینما و چاپخانه است و در بخش اقتصادی مدیریت ۱۹۰ شرکت و مؤسسه تجاری، صنعتی و تولیدی را برعهده دارد.

سازمان پزشکی شفاویرایش

سازمان پزشکی شفا نیز از سازمان‌های اقتصادی وابسته به بنیاد شهید است، که در زمینه ارائه خدمات پزشکی و درمانی، در داخل و خارج از کشور فعالیت می‌کند و مالکیت ۴ بیمارستان، ۷ کلینیک تخصصی، ۱۴ داروخانه و بیش از پنجاه درصد سهام یک کارخانه داروسازی را در اختیار دارد.

سازمان اموال و املاک بنیاد شهیدویرایش

سازمان اموال و املاک بنیاد شهید، طی حکم شماره ۲۳۳۶ دادگاه‌های انقلاب در سال ۱۳۶۰ زیر نظر سرپرست بنیاد شهید، برای مدیریت و استفاده از املاک و مستغلات مصادره شده پس از وقوع انقلاب، ایجاد شد. این سازمان امروزه عهده‌دار نگهداری، اجاره و فروش این املاک است، که درآمد آن بخش مهمی از بودجه داخلی بنیاد را تأمین می‌کند.

طرح شاهدویرایش

پس از فرمان روح‌الله خمینی مبنی بر رسیدگی به امور فرزندان و خانواده‌های درگذشتگان جنگ ایران و عراق، طرح شاهد با همکاری وزارتخانه‌های آموزش و پرورش، فرهنگ و ارشاد، آموزش عالی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، شکل گرفت. سپس طرح مدارس شاهد برای ارائه خدمات پرورشی و آموزشی در بنیاد شهید راه‌اندازی گردید که تا سال ۱۳۷۶ در مجموع مالکیت ۷۱۶ مدرسه را شامل می‌شد.

دانشگاه شاهدویرایش

در بخش آموزش عالی، با اختصاص سهمیه ویژه به فرزندان و خانواده‌های ایثارگران در آزمون کنکور ورودی به دانشگاه‌های سراسر کشور و نیز با هدف ارائه تسهیلات و خدمات آموزشی به این افراد، دانشگاه شاهد در سال ۱۳۶۹ تأسیس شد و امروزه این دانشگاه در رشته‌های مختلف فعالیت می‌کند و کانون‌های متعدد شاهد نیز ذیل این دانشگاه در سراسر کشور دارای فعالیت می‌باشند.

واحد مسکنویرایش

واحد مسکن بنیاد شهید برای تأمین مسکن خانواده ایثارگران و جانباختگان جنگ ایران و عراق، از طریق ساخت خانه، تحویل زمین، پرداخت وام مسکن و ارائه انواع وام‌های اضطراری، اسکان در ساختمان‌های مصادره‌ای، تعمیرات مسکن، پرداخت اجاره‌بها و تأمین مصالح ساختمانی فعالیت می‌کند.

اختلاسویرایش

در مرداد ماه سال ۱۳۹۱ اعلام شد، در جریان بررسی وضعیت مالی سازمان بنیاد شهید که توسط سازمان بازرسی کل کشور صورت گرفته مشخص شده که یکی از مدیران بخش تسهیلات این سازمان توانسته، در قضیه قرارداد بیمه عمر ایثارگران که بین بنیاد شهید و یک شرکت بیمه‌گذار منعقد گردیده حداقل مبلغ ۱۵۰ میلیارد ریال را اختلاس نماید.

کارگروه تحقیق و تفحص از بنیاد شهید و امور ایثارگران در حالی از دست داشتن برخی مدیران این بنیاد در اختلاس اخیر خبر داده که مسعود زریبافان رئیس بنیاد شهید می‌گوید چیزی از سرمایه بانک دی وابسته به سازمان اقتصادی کوثر سوخت نشده، همه اموال عوامل آن توقیف شده‌اند و منتظر رای دادگاه هستیم.[۶]
متهم این پرونده که گفته شد دو سال قبل از، افشای اختلاس از بنیاد بازنشسته شده این مبلغ را در جریان پرداخت حق بیمه افراد تحت پوشش قرارداد مذکور اختلاس کرده‌است. اعلام شد این پرونده از اوایل سال ۱۳۸۸ و پس از درخواست شرکت بیمه‌گذار از بنیاد شهید، برای جبران خسارت و ضرر و زیان حاصله از قرارداد مذکور تحت بررسی قرار می‌گیرد.[۷]

منابعویرایش

  1. بازخوانی تأسیس بنیاد شهید انقلاب اسلامی مرکز اسناد انقلاب اسلامی
  2. «حکم به آقای مهدی کروبی جهت تأسیس بنیاد شهید انقلاب اسلامی». سایت جامع امام خمینی.
  3. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام shahid وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  4. «تاریخچه». وبگاه بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی.
  5. تعداد شهدا، جانبازان و آزادگان ایران چند نفر است؟
  6. تابناک، سایت خبری تحلیلی تابناک|اخبار ایران و. «جزئیاتی جدید از اختلاس در بنیاد شهید». دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۲-۰۵.
  7. «آخرین جزئیات». آفتاب‌نیوز. دریافت‌شده در همان. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)

پیوند به بیرونویرایش