بنی‌کعب

از قبایل عرب

بنی‌کَعْب (به عربی: بنو کعب) از قبایل عرب است، که پیشینه آنها به منطقه نجد در شرق حجاز شبه‌جزیره عربستان بازمی‌گردد و شاخه‌های منسوب به آن، امروزه در کشورهای عراق، ایران، قطر، عمان امارات مستقر می‌باشند. بنی‌کعب بزرگترین قبیله ی عرب در ایران به‌همراه قبایل بنی طرف، باوی و بني لام عبدالخان یکی از ۴ قبیله مشهور عرب استان خوزستان در ایران است، که به‌طور نسبی در شهرهای خرمشهر، آبادان، شادگان، رامهرمز، رامشیر، ماهشهر و شوش؛ در کنار رودخانه کرخه، همچنین در دو طرف رودخانه کارون و رودخانه دز ساکن می‌باشند و گروهی نیز بنام نصار در اروندکنار و همچنین کنار اروندرود، در کشور عراق زندگی می‌کنند.[۱]

نسب قبیله بنی‌کعب، به کعب بن ربیعه عدنانیه (کَعْب بن ربیعه بن عامر بن صعصعه بن معاویه بن بکر بن هوازن) بازمی‌گردد، که از تیره‌های قبیله هوازن عدنانی بشمار می‌آید و نخستین گروه‌های آنها، بادیه‌نشینانی بودند که از منطقه نجد در شبه جزیره عربستان، به مناطقی در عمان، قطر، بحرین و امارات متحده عربی مهاجرت کردند. امروزه افراد این قبیله در عراق، ایران، قطر و عمان (در کشورهای حوزه خلیج فارس) و نیز بخش‌هایی از آفریقا مستقر می‌باشند.[۲]پیشوای بنی کعب خوزستان در این هنگام محمد بن ادریس بود که قبل از استقرار کامل کعبیان در جای جدید، از دنیا رفت و چهار پسر بنام نصار، منصور، ناصر، ادریس از خود بجای گذاشت که پسرش ناصر جای او را گرفت و وزارت از آن نصار شد، همانطور که وزیر شیخ غیث بن غضبان، شیخ اعقیب بن سعید نصاری بود و وزیر شیخ ثامر، شیخ حاج مشعل بن اعقیب نصاری بود. پس از فروپاشی مشعشعیان شیخ غضبان البنیه از دودمان بني لام به سوی خوزستان لشکر کشی کرد و با کعبیان به فرماندهی شیخ خزعل وارد یک جنگ فرسایشی شدند و این واقعه را خواننده ی معروف دنیای عرب سلمان منکوب در یک قصیده به سبک علوانیه با جزئیات بیان می کند.

جستارهای وابسته

منابع

  1. The Shi'is of Iraq By Yitzhak Nakash, pg. 27, and Haydari, ‘Unwan al-Majd, pg. 110-15, 118
  2. The Shi'is of Iraq By Yitzhak Nakash, pg. 27, and Haydari, ‘Unwan al-Majd, pg. 110-15, 118
  • جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران، جلد سوم، ۱۳۸۴.
  • عبدالحکیم وائلی، «دائره‌المعارف قبایل عرب»، جلد پنجم، ص۱۸۵۶.