باز کردن منو اصلی

فرایند جداسازی

(تغییرمسیر از جداسازی)

جداسازی فرایندی است که مخلوط یا محلول مواد شیمیایی را به دو یا چند محصول متمایز تبدیل می‌کند.[۱] در برخی موارد، جداسازی ممکن است کاملاً مخلوط را به اجزای خالص تقسیم کند. جداسازی از تفاوت در خصوصیات شیمیایی یا فیزیکی (مانند اندازه، شکل، جرم، چگالی یا تمایل شیمیایی) بین اجزای مخلوط بهره می‌گیرد. فرایندها معمولاً با توجه به تفاوت‌های ویژه‌ای که برای دستیابی به جداسازی از آنها استفاده می‌کنند طبقه‌بندی می‌شوند. اگر هیچ تفاوت منفردی برای دستیابی به جدایی مورد نظر وجود نداشته باشد، اغلب می‌توان چندین عملیات را برای دستیابی به هدف ترکیب کرد.

با وجود چند استثناء، عناصر یا ترکیبات در طبیعت در حالت ناخالصی وجود دارند. اغلب این مواد اولیه باید قبل از استفاده مجدد، جداسازی را طی کنند به همین علت فنون جداسازی برای اقتصاد مدرن صنعتی ضروری و لازم است. جداسازی را می‌توان در مقیاس کوچک، در مقیاس آزمایشگاهی برای اهداف تحلیلی یا مقدماتی یا در مقیاس بزرگ، مقیاس صنعتی انجام داد.

یکی از شاخه‌های اصلی شیمی تجزیه و مهندسی شیمی است. سه شاخه مهم دیگر در شیمی تجزیه الکتروشیمی، طیف‌سنجی و شیمیومتری است. در جداسازی شیمی تجزیه، به روش‌های گوناگونی بافت و آنالیت را از هم جدا می‌کنند.

تغییر فازویرایش

تبخیرویرایش

ذوب ناحیه‌ای (en)ویرایش

برای خالص سازی ترکیبات جامد به کاربرده میشود.

تقطیرویرایش

تقطیر نام روشهایی است که بر اساس تفاوت در توزیع ماده بر اساس فشار بخار در فاز بخار و مایع، دو یا چند ماده را از هم جدا می‌کنند. به روش‌های مختلفی چون تقطیر ساده، تقطیر در خلأ، تقطیر جزء به جزء، تقطیراستخراجی، تقطیر آزئوتروپی و تقیر با بخار آب صورت می‌گیرد.

تقطیر آزئوتروپی و استخراجیویرایش

تقطیر با بخارویرایش

تقطیر در خلاءویرایش

تقطیر مولکولیویرایش

لیوفلیزاسیونویرایش

استخراجویرایش

استخراج یکی از قدیمیترین روش‌های جداسازی می‌باشد. استخراج کافئین از برگ چای نمونه‌ای از استخراج است. در استخراج اساس کار بر توزیع ماده میان دو (و اخیراً سه) فاز است. استخراج مایع - مایع، استخراج با جاذب، ریزاستخراج با فاز جامد و قطره تعدادی از این روشهاست.

مفاهیمویرایش

پیوستهویرایش

کروماتوگرافی جریان تداخلیویرایش

فاز جامدویرایش

سیال فوق بحرانیویرایش

کروماتوگرافیویرایش

کروماتوگرافی یکی از قدرتمندترین روش‌های کنونی جداسازی است. در این روش یک فاز متحرک و یک فاز ساکن وجود دارد. ماده میان دو فاز توزیع می‌شود و به مرور زمان در بستر کروماتورگرافی یا ستون کروماتوگرافی حرکت می‌کند تا به آشکارساز برسد. تعداد روش‌های کروماتوگرافی بسیار زیاد است. چند نمونه از آن‌ها عبارتند از کروماتوگرافی گازی، کروماتوگرافی مایع، کروماتوگرافی کاغذی، کروماتوگرافی طردی.

تئوریویرایش

ستونیویرایش

فلشویرایش

تمایلیویرایش

اندازه‌ایویرایش

ژل‌تراوشیویرایش

مایع با کارایی بالاویرایش

گاز مایعویرایش

کروماتوگرافی گاز مایع (به انگلیسی: gas liquid chromatography) یا GLC

کاغذی enویرایش

لایه نازکویرایش

مبتنی بر رزین‌های تعویض یونویرایش

کروماتوگرافی یونیویرایش

  • تأخیر یونی، طرد یونی و تعویض لیاند

مبتنی بر میدان الکتریکیویرایش

  • رسوب‌گیری الکتریکی

الکتروفورزویرایش

الکتروفورز بیشتر برای نمونه‌های بیوشیمی کاربرد دارد و بر اساس اعمال پتانسیل الکتریکی و تفاوت در سرعت حرکت یونها استوار است.

ژل پلی آکریل آمید دیسکیویرایش

دو بعدی و تمرکز یونیenویرایش

ناحیه‌ای لوله مویینویرایش

تفکیک میدان جریانenویرایش

مبتنی بر شناورسازیویرایش

پاکسازی و گیراندازیویرایش

تفکیک به کمک کفویرایش

شناور سازی به کمک گاز و مایعویرایش

مبتنی بر غشاویرایش

اسمزویرایش

اسمز معکوسویرایش

دیالیزویرایش

الکترودیالیزenویرایش

صاف کردنویرایش

دیگر روش‌هاویرایش

  • گردیان غلظتی

سانتریفیوژویرایش

  • عوامل پوشاننده
  • حلالیت
  • دستگاه اورست

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Wilson, Ian D.; Adlard, Edward R.; Cooke, Michael; et al., eds. (2000). Encyclopedia of separation science. San Diego: Academic Press. ISBN 978-0-12-226770-3.