باز کردن منو اصلی

بمباران شیمیایی حلبچه (به کردی: کیمیابارانی ھەڵەبجە) در ۲۵ اسفند ۱۳۶۶ توسط حکومت بعث عراق صورت گرفت. این بمباران بخشی از عملیات گسترده‌ای به‌نام عملیات انفال بود که بر ضد ساکنان مناطق کردنشین عراق انجام گرفت.[۱][۲] در پی عملیات والفجر ۱۰ توسط ایران و تصرف بخش‌هایی از کردستان عراق در اواخر سال ۱۳۶۶ که منجر به استقبال مردم این مناطق از نیروهای ایرانی شد، صدام حسین به پسرعمویش علی حسن المجید معروف به علی شیمیایی، دستور بمباران شیمیایی این مناطق را داد.[۳] در پی این حمله حدود پنج هزار تن از مردم حلبچه که غیرنظامی بودند کشته شدند.[۴]

حمله شیمیایی به حلبچه
بخشی از جنگ ایران و عراق
عملیات ظفر ۷
Original Bomb Casing Used as Flower Pot - Halabja Memorial - Halabja - Kurdistan - Iraq.jpg
یک بمب واقعی که در بمباران حلبچه به کار رفت. امروزه بقایای این بمب به عنوان گلدانی در بنای یادبود قربانیان حلبچه به کار می‌رود
زمان به احتمال زیاد ۲۵ اسفند ۱۳۶۶
مکان مختصات: ۳۵°۱۱′ شمالی ۴۵°۵۹′ شرقی / ۳۵٫۱۸۳°شمالی ۴۵٫۹۸۳°شرقی / 35.183; 45.983 (حمله شیمیایی به حلبچه)حلبچه، کردستان عراق
نتیجه کردها و ایرانی‌ها حلبچه را ترک گفتند و پس از آن شهر توسط نیروهای عراقی به اشغال درآمد
جنگندگان
 ایران
Flag of Kurdistan.svg کردستان عراق
Flag of Iraq (1963–1991); Flag of Syria (1963–1972).svg حزب بعث عراق
فرماندهان
Flag of Iraq (1963–1991); Flag of Syria (1963–1972).svg علی حسن المجید
تلفات
بیش از ۱۵هزار نفر کشته و زخمی (اکثراً از غیرنظامیان)
قربانیان بمباران شیمیایی حلبچه

حملهٔ شیمیایی به حلبچه که به کشتار حلبچه یا جمعهٔ خونین هم شناخته می‌شود، یک نسل‌کشی مردم کرد بود که در تاریخ ۱۶ مارس ۱۹۸۸ (برابر با ۲۶ اسفند ماه سال ۱۳۶۶) به وسیلهٔ بمباران شیمیایی توسط نیروهای دولتی عراقی در شهر حلبچهٔ کردستان عراق در طی روزهای پایانی جنگ ایران و عراق اتفاق افتاد.[۵]

محتویات

شرح حملهویرایش

پیش از حملات شیمیایی، شهر به‌مدت دو روز با بمب‌های متعارف بمباران شد. ظاهراً علی حسن المجید می‌خواسته شیشه ساختمان‌های شهر را بشکند، تا امکان مقاومت در مقابل گازهای سمی به حداقل برسد.[۶]

نیروی هوایی عراق از انواع مواد شیمیایی علیه حلبچه استفاده کرد: گازهای اعصاب مانند وی ایکس ، سارین و تابون، و گاز خردل، که از زمان جنگ جهانی اول از آن استفاده شده‌است.[۶] همچنین، یک مقام بالا پایهٔ عراقی در فروردین ماه سال ۱۳۶۷ در دیدار خود با خاویر پرز دکوئیار، دبیرکل سازمان ملل، به صورت رسمی اعتراف به استفاده عراق از سلاح شیمیایی می‌نماید.[۷]

گردان شوانویرایش

گردان شوان یکی از گردانهای بازوی نظامی کومله - سازمان کردستان حزب کمونیست ایران بود که در جریان این حملات دچار تلفات سنگینی شد. در روز حمله، گردان شوان در حالیکه در روستای «بیاره» در منطقه اورامان در کردستان عراق مستقر بود و آماده تخلیه منطقه جنگی بین ایران و عراق بود، در حلقه محاصره حملات نیروهای زمینی جمهوری اسلامی ایران از یک طرف و نیز بمباران شیمیایی نیروی هوایی ارتش عراق از طرف دیگر قرار گرفت که طی آن ۶۰ تن از اعضای این گردان کشته شدند.[۸] در تاریخ‌نگاری رسمی واقعه حلبچه، به حادثه گردان شوان عموماً اشاره‌ای نشده‌است.[نیازمند منبع]

تلفات جانیویرایش

این حمله نزدیک به ۳۲۰۰ تا ۵۰۰۰ نفر[۳] را کشت و نزدیک به ۷۰۰۰ هزار تا ۱۰۰۰۰ هزار نفر را زخمی کرد که اکثراً از غیرنظامیان بودند؛ صدها تن دیگر بر اثر عواقب، بیماری‌ها و نقص جسم در هنگام تولد در سال‌ها پس از حمله کشته شدند. حادثه‌ای که به صورت رسمی به عنوان نسل‌کشی مردم کرد عراق شناخته شد و هنوز به عنوان بزرگترین حملهٔ شیمیایی مستقیم به یک منطقهٔ شهرنشین در تاریخ باقی‌مانده‌است.[۹]

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «محاکمه همدستان صدام در پرونده انفال از سر گرفته شد». همشهری آنلاین.
  2. «حلبچه کانون بزرگترین ژینوساید شیمیایی تاریخ». پایگاه اطلاع‌رسانی قربانیان سلاح‌های شیمیایی.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ میخائیل رمضان (۱۳۸۱)، «چهارم»، شبیه صدام، سوره مهر، ص. ۱۶۱، شابک ۹۶۴-۴۷۱-۶۷۸-۷
  4. بمباران شیمیایی حلبچه توسط رژیم بعث عراق
  5. «پیام ظریف در سالگرد حمله شیمیایی صدام به حلبچه». دنیای اقتصاد.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ http://www.bbc.co.uk/persian/world/2012/12/121205_an_saddam_halabja_chemical_weapons.shtml
  7. «سالروز حمله شیمیایی حزب بعث به مردم بی‌گناه حلبچه/ نسل‌کشی صدام در کردستان عراق». خبرگزاری تقریب.
  8. حادثه گردان شوان
  9. Wikipedia contributors, "Halabja poison gas attack," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Halabja_poison_gas_attack&oldid=429061637 (accessed May 31, 2011).

پیوند به بیرونویرایش