حوزه علمیه

نهاد آموزشی و مذهبی برای تدریس الهیات

حوزهٔ علمیه نهادی آموزشی-مذهبی برای آموزش طلاب در زمینهٔ علوم دینی و آماده‌سازی آنان برای دریافت مقامی مذهبی با عنوان روحانی می‌باشد.

در حوزهٔ علمیه اسلامی دروس سطح عالی در زمینهٔ مذهب ارائه می‌شود و بعضی از طلبه ها در داخل حوزه در خوابگاه‌هایی با عنوان اختصاصی «حجره» زندگی و تحصیل می‌کنند. در حوزه‌های علمیهٔ شیعه، درس‌های «اصلی» حوزوی‌ای همچون:

  1. ادبیات عرب (۱-صرف، ۲-نحو، ۳-معانی، ۴-بیان، ۵-بدیع و ۶- لغت؛ برای استفاده درست از قرآن و احادیث که منابع دین اسلامند)؛
  2. فقه؛
  3. اصول فقه؛
  4. منطق ارسطویی[نیازمند منبع] (برای برداشت‌های علمی درست از منابع اسلامی؛
  5. فلسفهٔ اسلامی؛ (معمولا در حوزه های شیعه، بیشتر فلسفه می خوانند و حوزه های اهل سنت غالبا مخالف فلسفه هستند[۱].)
و نیز درس‌های جنبی‌ای همچون:
  1. کلام (عقاید اسلامی)؛
  2. علوم حدیث؛
  3. علوم قرآن؛
  4. رجال؛
  5. درایه؛
  6. تاریخ اسلام؛
  7. تجوید قرآن؛
  8. تفسیر قرآن؛
  9. اخلاق؛

به گونه عمومی، تخصصی یا فوق‌تخصصی و در سطوح عالی علمی در دوره‌ای ۱۰ ساله، آموزش داده می‌شود، و در طول این مدت، طلاب برای ورود به دوره درس خارج که بالاترین تحصیلات علمی در حوزه علمیه و معادل دکتری دانشگاهی است آماده می‌شوند.

مراحل و مقاطع تحصیلی

  • سطح ۱ (کاردانی) = پایه‌های ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶
  • سطح ۲ (کارشناسی) = پایه‌های ۷ و ۸
  • سطح ۳ (کارشناسی ارشد) = پایه های ۹ و ۱۰ (همراه با پایان‌نامه)
  • سطح ۴ درس خارج (دکتری) = دروس خارج فقه و اصول (دست‌کم چهار سال، همراه با پایان‌نامه)

در حوزه‌های علمیه، پس از گذراندن پایه ۶، گواهی‌نامه کاردانی (سطح یک حوزوی)، پس از طی پایهٔ ۸، مدرک کارشناسی (سطح دو)، پس از گذراندن پایهٔ ۱۰، گواهی‌نامه کارشناسی ارشد (سطح سه) و نیز بعد از گذراندن (دست‌کم) چهار سال دوره درس‌های خارج فقه و اصول، گواهی‌نامه دکتری (سطح چهار)، داده می‌شود.[۲]

مدرس

مَدْرَس واژه‌ای عربی به معنای محل درس دادن است. مَدرَس یکی از اجزای مدارس سنتی حوزه علمیه است که محل درس دادن یا کتابخانه بوده‌است. در کنار مدرس‌ها، حجره‌ها نیز علاوه بر کارکرد اقامتی، فضایی نیز برای تدریس بوده‌است.[۳][۴]

مدارک حوزوی

جستارهای وابسته

منابع

  1. [نیازمند منبع]
  2. «نسخهٔ آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۴.
  3. علاقمند، سپیده و دیگران، مطالعه تطبیقی معماری و محتوای مدارس ایران از دوره سنتی تا نوین، در مجله علمی ـ پژوهشی باغ نظر، شماره ۴۹، تیر ۱۳۹۶ش.
  4. لغت‌نامه دهخدا، مدخل «مدرس»