خسرو معتضد

تاریخ‌نگار و نویسندۀ ایرانی

خسرو معتضد (۱۳۲۱) تاریخ‌نگار، مجری و کارشناس «برنامه‌های تاریخ معاصر» در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است.[۱] وی پیش از انقلاب در دانشکدهٔ رادیو و تلویزیون و مدتی نیز در دانشکده افسری، تاریخ معاصر تدریس می‌کرده‌است.[۲][۳]

خسرو معتضد
Khosro Motazed 139505301326008158430654.jpg
زاده۱۳۲۱
پیشهنویسنده
تاریخ‌نگار
پژوهشگر
مجری و کارشناس «برنامه‌های تاریخ معاصر» در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تاریخ پژوه
ملیتایران
تحصیلاتلیسانس تاریخ و جغرافیا، ۱۳۴۴ (دانشگاه تهران)
فوق لیسانس تاریخ و جغرافیا، ۱۳۴۹ (دانشگاه تهران)
دانشگاهتهران
دلیل سرشناسیتالیف کتاب‌های تاریخی و روایت تاریخ شفاهی معاصر ایران
فرزند(ان)سه فرزند
پدر و مادرتقی معتضد

زندگی

پدرش سرهنگ تقی معتضد، اصالتاً مازندرانی بوده و نام خانوادگی دیگر بستگان پدری وی همچنان شمس لاریجانی است. شمس الادباء مورد احترام بود و ناصرالدین‌شاه او را شمس‏ الادبا لقب داد.[۴] او متأهل و دارای یک پسر به نام اشکان و دو دختر به نام‌های میترا و ماندانا می‌باشد، او بعد از دیپلم وارد دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران شد و توانست در ۱۳۴۴ از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شود و بعدها در سال ۱۳۴۹، در همان رشته (تاریخ و جغرافیا) فوق‌لیسانس دریافت کرد. او در سال ۱۳۴۳ سردبیر مجله ترقی شد و نخستین کتاب وی نیز در همین سال انتشار یافت، از وی کتاب‌های بسیاری منتشر شده‌است.[۵] وی در چندین نوبت افراد مخالف انقلاب ایران را به مناظره دعوت کرده‌است.

دیدگاه‌های تاریخی

خسرو معتضد در گفتاری در باب مفهوم «شاه» و رابطه آن با توده ملت با عنوان «تأثیر گذاری شاهنشاهان هخامنشی در یکپارچگی و عظمت قوم ایران» در شمارهٔ ۳۴ روزنامه جشن شاهنشاهی ایران مورخ چهارشنبه ۱۰ شهریور سال ۱۳۵۰ محمدرضا شاه پهلوی را ستود.[۶]

وی بعدها خود را علاقه‌مند به جمهوری اسلامی معرفی کرده و مدعی است که «مدیحه‌سرای نظام» نیست و از سوی دیگر هیچ وابستگی به دربار پهلوی و ساواک ندارد و حتی برخی از کتاب‌های او در آن زمان ممنوع‌الانتشار بوده‌است. او همچنین اعلام کرده‌است که در ایران سانسور آن گونه که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ برقرار بوده وجود ندارد.[۷] ولی رسول جعفریان با ذکر سندی (روزنامه جشن شاهنشاهی ایران، شماره ۳۴، چهارشنبه دهم شهریور ماه ۱۳۵۰) معتضد را مداح شاه و برخی اقدامات او می‌داند.[۸] مناظره وی با صادق زیباکلام درباره رضاشاه و تاریخ دوره پهلوی در برنامه شبکه مستند به نام قبل از انقلاب، دچار تنش شد.

کتاب‌شناسی

کتاب‌های وی به شرح زیر است:[۱]

  • بر دار کشیدن شیخ فضل‌الله نوری
  • کمیته مجازات
  • دو دختر قاجار در قصر شاه پهلوی
  • نقد کتاب پاسخ به تاریخ
  • ‌سایه به سایه رضاشاه (تاریخ راه‌آهن سراسری ایران)
  • شهناز پهلوی، دختر فوزیه (روایت دلسوختگی، گزند دلبستگی)
  • فوزیه حکایت تلخکامی، قصه جدایی
  • تاجهای زنانه
  • سراب جانشین پسر (شادکامان کاخ مرمر)
  • ناکامان کاخ سعدآباد
  • در عصر دو پهلوی (همراه با نجفقلی پسیان)
  • درون ارتش شاه
  • بابک خرمدین سردار سرخ جامگان
  • از سواد کوه تا ژوهانسبورگ: زندگی رضاشاه پهلوی
  • سید ضیاءالدین، سیاستمدار دو چهره
  • جنگ نفت روی شن‌های داغ
  • سپهبد بختیار، سایه سنگین شاه
  • تاریخ ۵۷ ساله پهلوی و جنبش‌های تجزیه‌طلبانه
  • تنش بزرگ، سیاست خارجی ایران در عصر رضاشاه
  • درون ارتش شاه
  • شبکه نظامی حزب توده
  • رضاشاه سقوط و پس از سقوط
  • از آلاشت تا آفریقا (رضاشاه)
  • اشرف از سرای سنگلج تا سریر سلطنت
  • اشرف در آیینه بدون زنگار
  • سیاست، زن و حرمسرا
  • دهه شوم شهریور ۱۳۲۰
  • مثل ثریا گریه خواهم کرد
  • مردان و زنان بالماسکه
  • سی سال جاسوسی در ارتش شاه
  • خاطرات قائم‌مقام‌الملک رفیع
  • عروس بخارا
  • مرداویج
  • پلیس سیاسی (عصر بیست ساله)
  • قصه های قاجار (از خواجه تاجور تا شهریار در به در)
  • ظل السلطان
  • ایران در آستان قرن بیستم، ترجمه میترا معتضد با حواشی خسرو معتضد
  • روزگار خوش گذشته
  • معماران عصر پهلوی
  • آن سوی دیوار کاخ سلطنتی
  • از فروغ‌السلطنه تا انیس‌الدوله (همسران ناصرالدین شاه)
  • ‌آخرین محبوبه احمدشاه قاجار
  • ایران در برخوردگاه شرق و غرب، نوشته گرهارد شوایتزر، ترجمه محمدجواد شیخ الاسلامی
  • زن ایرانی در رواق حرمسرا
  • نیروهای انتظامی
  • یکصد سال فراز و فرود
  • نیروی پلیس و ژاندارمری و ساواک در دوران رضاشاه و محمدرضا شاه
  • منطقه اتمی در شمال ایران
  • علی ‌بن ابیطالب
  • شب سرخ بغداد
  • فردوسی، نابغه توس
  • سیاست،زن و حرمسرا (همراه با نیلوفر کسری)
  • ابوریحان بیرونی
  • شب ژنرال ها (ارتشبد قره باغی)
  • محمدبن زکریای رازی
  • ۶۱ سال شاه
  • هویدا نخست‌وزیر عصا و پیپ و ارکیده
  • گزارش پلیس از تهران (چهار روایت انتظامی)

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «زندگینامه: خسرو معتضد (۱۳۲۱-)». همشهری‌آنلاین. ۱۷ فروردین ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۱۵ دی ۱۳۹۳.
  2. امروز با خسرو معتضد بایگانی‌شده در ۲۴ ژانویه ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine روزنامه ایران، یکشنبه ۲۲ دی ۱۳۸۱، شماره ۲۳۵۷
  3. زندگینامه: خسرو معتضد (۱۳۲۱-)
  4. تارنمای خبری عصر ایران پنجشنبه ۷ خرداد ۱۳۹۴
  5. «تاریخ معاصر ایران». وبگاه شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی. ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۷ اردیبهشت ۱۳۸۸.
  6. «ماجرای انتشار سندی از تملق و «شاه‌دوستی» خسرو معتضد در پیش از انقلاب». www.secretnews.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۱-۲۳.
  7. خسرو معتضد: نظام جمهوری اسلامی به مدیحه سرا نیاز ندارد بایگانی‌شده در ۱۳ مه ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine وبگاه خبرگزاری ایرنا
  8. http://www.alef.ir/vdccspqsp2bq4p8.ala2.html?185515