داشکسن (بوئین میاندشت)

داشْکَسَنْ، روستایی در بخش مرکزی شهرستان بوئین و میاندشت استان اصفهان ایران است.

داشْکَسَنْ، روستایی در بخش مرکزی شهرستان بویین میاندشت استان اصفهان ایران است.

داشکسن
داشکسن
داشکسن
داشکسن
اطلاعات کلی
کشور ایران
استاناصفهان
شهرستانبوئین میاندشت
بخشمرکزی
دهستانگرجی
نام محلیداشکسن
سال بنیاد۱۰۱۵ هجری قمری
داشکسن بر ایران واقع شده‌است
داشکسن
۳۳°۰۱′شمالی ۵۰°۰۶′شرقی / ۳۳٫۰۲°شمالی ۵۰٫۱۰°شرقی / 33.02; 50.10
مردم
جمعیت۶۵۸ تن
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا۲۳۷۴ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۱۱ درجهٔ سلسیوس
بارش سالانه۴۵۱ میلی‌متر
روزهای یخبندان سالانه۷۴ روز
اطلاعات روستایی
ره‌آوردگندم ، سیب زمینی
پیش‌شمارهٔ تلفن031-5752

این روستا مرکز دهستان گرجی است و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۶۰۶ تَن (۱۲۵خانواده) بوده‌است.

موقعیت

ویرایش
 
دورنمای داشکسن از سمت خویگان

روستای داشکسن در ۳ کیلومتری جنوب شهر «بوئین میاندشت» واقع شده‌است، که با شهرهای: «افوس» و «برف انبار»، و روستاهای «ازون بلاغ» و «خویگان علیا» همسایه است؛ و به دلیل قرار گرفتن در کنار رودخانه، دشت پهناور و ارتفاع زیاد از سطح دریا از نقاط سردسیر ایران به حساب می‌آید.

تاریخچه

ویرایش
 
قدیمی ترین سنگنبشه های به جا مانده به زبان عربی

داشکسن دو قبرستان قدیمی دارد:

  • قبرستان ارمنی‌های مسیحی: این قبرستان که محل دفن ارمنی‌های مسیحی بوده، تا چند سال پیش، به عنوان یک قبرستان، سنگنبشته‌هایی به خط و زبان ارمنی در آن وجود داشت. قبرستان ارمنی‌ها، چند سال پیش تخریب شده و سنگنبشته‌های آن به روی تپهٔ دیگری منتقل شد.
  • «خانْجانیسْ سامارْوِلُ» (قبرستان خانجان)، قبرستان گرجی‌های مسلمان: این قبرستان که محل دفن گرجی‌های مسلمان بوده، سنگنبشته‌هایی به خط عربی و گرجی و به زبان‌های عربی، فارسی و گرجی در آن وجود دارد؛ که قدیمی‌ترین این سنگ نبشته‌ها، سنگنبشتهٔ «مرتضی قلی بیک گرجی»، مربوط به سال ۱۰۳۰ هجری می‌باشد. دو سنگنبشتهٔ دیگر مربوط به «آقا بابا بیک» و «محمد باقر بیک» وجود دارد که از فرزندان «مرتضی قلی بیک گرجی» هستند.[۱]

وجه تسمیه

ویرایش

«داشکسن» کلمه‌ای است به ترکی آذربایجانی که از دو بخش «داش» به معنای «سنگ» و «کسن» به معنای «بریدن» تشکیل شده‌است «سنگ تراش».[۲]

اما این نام «داشکسن» با هیچ عاملی از این روستا مطابقت ندارد.

«ტაშისკარი» (تاشیسْکاری) نام روستایی در گرجستان است که با نام روستای داشکسن شباهت لغوی دارد، احتمالاً در ابتدا نام این روستا همان «تاشیسکاری» بوده که تدریجاً تحت تأثیر تلفظ‌های غلط این کلمه، به کلمهٔ «داشکسن» تبدیل شده‌است .[نیازمند منبع]

جغرافیا

ویرایش
 
گرجی ها در فریدن، برای جلوگیری از آسیب به سقف ساختمان پس از پس بارش های سنگین برف، آنها را به این شکل مقاوم میساختند

داشکسن روستایی است سردسیر همجوار با رشته کوه‌های زاگرس که با ارتفاع ۲۳۷۴ متر از سطح دریا و قرار گرفتن در موقعیت شرق زاگرس و همچنین دوری از دریا دارای اقلیم سرد وخشک کوهستانی است.

در کرانهٔ خاوری روستا چند مزرعه به نام‌های «گرآب»، «برات گلی»، «حوجی»، «صحک»، «دربند»، «زیرلا»، «ماردره» و «گلون‌آباد» وجود دارد که سابقاً حاصلخیزی فراوانی داشته‌اند اما اخیراً با وجود خشکسالی حاکم بر منطقه از بین رفته ان و چهار عدد از آن‌ها فقط جزو نقاط فرعی روستا به حساب می‌آیند.[۳]

کشاورزی روستا (دیم کاری) مانند گذشته رونق چندانی ندارد و زمین‌های کشاورزی به برکت جویبارهایی که از مناطق جنوبی می‌گذرد پابرجاست.

اقتصاد

ویرایش

در رده‌بندی فعالیت‌های اقتصادی مردم داشکسن، اولین جایگاه مخصوص کشاورزی است. کامیونداری و دامپروری نیز پس از کشاورزی، جزو فعالیت‌های مهم اقتصادی ساکنان روستا می‌باشد. شاغلان دولتی، بیشتر از روستا مهاجرت نموده و در نزدیکی محل کار خود سکنی گزیده‌اند.

در گذشته دو رشته قنات به نام‌های «قره داش» و «حیدرآباد»، نقش به سزایی در اقتصاد روستا داشته‌اند که قنات قره داش توسط لگد کوب افغانی‌ها پر شده و بازدهی خود را از دست داده است، و قنات حیدرآباد که توسط اهالی خمسلو به تصرف درآمده و از چرخهٔ اقتصادی روستا خارج گردیده است.

«ناحیه صنعتی داشکسن»، یکی از با استعدادترین قطب‌های صنعتی برای سرمایه‌گذاری می‌باشد و یکی از دلایل مهم این مسئله، موقعیت مکانی ناحیه است که بر سر «شاهراه اصفهان - لرستان» قرار دارد.

روستای داشکسن به دلیل مهاجرفرستی بسیار و تولدهای کنترل شده، شاهد کاهش «رشد جمعیت» بوده‌است. جمعیت کنونی داشکسن (۱۳۹۰) حدود ۶۰۰ تَن می‌باشد.

مردم روستای داشکسن از گرجی های منطقه فریدن هستند که به دلیل همزیستی با اقوام دیگر (ارمنی، ترک، لر) به تدریج و طی سالیان دراز، از فرهنگ پیشینیان خود (فرهنگ گرجی) دور شده‌اند و دارای پوشش محلی یا آداب و رسوم خاصی نیستند.

مانند بقیهٔ آبادی‌های فریدن، تمامی مردم داشکسن «شیعه اثنی عشری» هستند.

گرجی‌های داشکسن تماماً به گویش فریدنی زبان گرجی صحبت می‌کنند که حاصل دگرگونی زبانی است که چهارصد سال پیش بدان تکلم می‌شده و با زبان گرجی معاصر (زبان رسمی جمهوری گرجستان) متفاوت است.[۴]

پیوند به بیرون

ویرایش

آپارات، سرویس اشتراک ویدئو، داشکسن، روستایی ۶۰۰ نفره که به ۳ زبان سخن می‌گویند.

تصاویر

ویرایش
 
نمایی از ضلع غربی داشکسن
 
نمایی از ناحیهٔ صنعتی داشکسن
 
نمایی از مزارع داشکسن


پانویس

ویرایش
  1. گوگونانی، آخوره علیا خلف قهستجان، ۱۰۵–۱۰۶.
  2. میرمحمدی، جغرافیای تاریخی فریدن، ۱۱۸.
  3. مرکز ملی آمار ایران، نقشهٔ دهستان گرجی.
  4. مولیانی، جایگاه گرجی‌ها در تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران، ۲۳۶.

منابع

ویرایش
  • «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.
  • گوگونانی، سعید. آخوره علیا خلف قهستجان. فریدون‌شهر: سعید گوگونانی، ۱۳۹۳.
  • میرمحمدی، حمیدرضا. جغرافیای تاریخی فریدن. خوانسار: ارمغان قلم، ۱۳۸۰.
  • مولیانی، سعید. جایگاه گرجی‌ها در تاریخ و فرهنگ و تمدن ایران. اصفهان: یکتا، ۱۳۷۹.