رقیه سلطان بیگم

رقیه سلطان بیگم (ح. ۱۵۴۲ – ۱۹ ژانویه ۱۶۲۶) ملکه بزرگ گورکانیان از ۱۵۵۶ تا ۱۶۰۵ به عنوان همسر اول و اصلی[۱][۲] سومین امپراتور مغول اکبر بود. او طولانی‌ترین دوره ملکه بودن را داشت که پنجاه سال به درازا کشید و در طول این زمان مقام پادشاه بیگم و بیگم صاحب را دارا بود و در زمان سلطنت طولانی شوهرش اکبر "قدرتمندترین و تاثیرگذارترین زن امپراتوری بود".[۳]

رقیه سلطان بیگم
شاهزاده گورکانی
پادشاه بیگم
ملکه خاص امپراتوری گورکانیان
پادشاه بیگم
تصدی۱۱ فوریه ۱۵۵۶ – ۲۷ اکتبر ۱۶۰۵
پیشینحمیده بانو بیگم
جانشیننورجهان
همسراکبرشاه
خانداندودمان تیمور
پدرهندل میرزا
مادرسلطانم بیگم
زادروزحدود ۱۵۴۲
مرگ۱۹ ژانویه ۱۶۲۶ (۸۳–۸۴ سال)
آگرا، هند
خاک‌سپاریباغ بابر، کابل
دین و مذهباسلام

رقیه که دختر عموی اکبر بود، یک شاهزاده تیموری متولد شده بود. پدرش هندال میرزا بود که جوانترین برادر پدر اکبر، همایون بود. او در ۹ سالگی به نامزدی اکبر درآمد و در ۱۳ سالگی با او ازدواج کرد ولی هرگز بچه دار نشد با این وجود رقیه از احترام و نفوذ فزایندی در نزده شوهرش برخوردار بود و بالاترین مقام زن در امپراتوری گورکانی را در طول سلطنت بلند مدت او دارا بود. بعدها رقیه براثر همین نفوذ، او نوه محبوب اکبر، شاهزاده خرم (شاه جهان آینده) را تحت حمایت و تربیت خود درآورد و عملاً قیم و استاد او شد. به عنوان همسر اول و اصلی اکبر صاحب نفوذ بسیاری در دربار امپراتوری بود و نقشی اساسی در برقراری صلح بین شوهرش و ناپسری اش جهانگیر شاه داشت، که در اوایل قرن هفدهم روابطشان به سردی گراییده بود، اقدامات رقیه عملاً باعث حفظ جان و بعد به تخت رسیدن سلیم (بعدا جهانگیر شاه) شد، همچنین رقیه در دربار پسرخوانده خود نیز نفوذ بسیاری داشت چنان که او مهرالنسا بعدا نورجهان که به ملکه قدرتمند و پرنفوذ امپراتوری گورکانی تبدیل می شود حمایت می کرد. او دو سال قبل از به تخت رسیدن شاه جهان در گذشت.[۴]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Burke, S. Ruqayya-Sultan Begam, the daughter of Mirza Hindal and wife of His Majesty Arsh-Ashyani [Akbar], had passed away in Akbarabad. She was His Majesty's chief wife. Since she did not have children, when Shahjahan was born His Majesty Arsh-Ashyani entrusted that "unique pearl of the caliphate" to the begam's care, and she undertook to raise the prince. She departed this life at the age of eighty-four. Missing or empty |title= (help)Missing or empty |title= (help)
  2. Lal, Ruby (2005). Domesticity and power in the early Mughal world. Cambridge University Press. p. 205. ISBN 978-0-521-85022-3.
  3. Her tenure, from ح. 1557 to 27 October 1605, was 48 years
  4. Faruqui, Munis D. Princes of the Mughal Empire, 1504-1719. Cambridge University Press. p. 148. ISBN 978-1-107-02217-1.