سدیم دی‌تیونیت

(تغییرمسیر از سدیم دی تیونیت)

سدیم دی‌تیونیت (به انگلیسی: Sodium dithionite) یا بلانکیت یا جوهر قند [۱] با فرمول شیمیایی Na۲S۲O۴ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۲۴۴۸۹ است. که جرم مولی آن 174.107 g/mol می‌باشد.

سدیم دی‌تیونیت
Sodium dithionite
Sodium-dithionite-xtal-1992-3D-balls.png
Sample of sodium dithionite.jpg
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۷۷۷۵-۱۴-۶ ✔Y
پاب‌کم ۲۴۴۸۹
شمارهٔ ئی‌سی 231-890-0
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس JP2100000
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی Na2S2O4
جرم مولی 174.107 g/mol (anhydrous)
210.146 g/mol (dihydrate)
شکل ظاهری white to grayish crystalline powder
light-lemon colored flakes
بوی faint sulfur odor
چگالی 2.38 g/cm3 (anhydrous)
1.58 g/cm3 (dihydrate)
دمای ذوب ۵۲ درجه سلسیوس (۱۲۶ درجه فارنهایت؛ ۳۲۵ کلوین)
دمای جوش Decomposes
انحلال‌پذیری در آب 18.2 g/10 mL (Anhydrate 20 °C)
21.9 g/100 mL (Dihydrate 20 °C)
انحلال‌پذیری slightly soluble in الکل
خطرات
شاخص ئی‌یو ۰۱۶-۰۲۸-۰۰-۱
طبقه‌بندی ئی‌یو Harmful (Xn)
کدهای ایمنی , R۲۲, R31
شماره‌های نگهداری , S7/8, S26, S۲۸, S۴۳
لوزی آتش
Special hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
نقطه اشتعال
دمای خودآتشگیری
ترکیبات مرتبط
دیگر آنیون‌ها سدیم سولفیت
سدیم سولفات
ترکیبات مرتبط سدیم تیو سولفات
سدیم بی‌سولفیت
سدیم متابی‌سولفیت
سدیم بی‌سولفات
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 ✔Y (بررسی) (چیست: ✔Y/N؟)
Infobox references

شکل ظاهری این ترکیب، پودر کریستالی سفید مایل به خاکستری است که این ترکیب گوگردی به عنوان رنگ بر یا سفیدکننده کاربرد دارد.

کاربرد در صنعتویرایش

از سدیم دی‌تیونیت به عنوان رنگ‌بر در صنایع استفاده می‌شود و به عنوان مثال از آن برای حذف جوهر از روی کاغذ باطله و خمیر کاغذ استفاده می‌شود که رنگ‌بری خمیرکاغذ با استفاده از میزان ۰.۵ الی ۱ درصد سدیم دی‌تیونیت و زمان‌هایی بین ۳۰ تا۹۰ دقیقه مورد مطالعه قرار گرفته‌است.[۲]

کاربرد در صنایع غذاییویرایش

میزان مصرف مجاز بلانکیت در مواد غذائی کمتر از ۱۰ میلی‌گرم (پی‌پی‌ام) در لیتر است.[۳][۱]

قند

بلانکیت ترکیبی گوگردی است که در قندریزی‌ها برای رنگبری و سفید کردن قندها استفاده می‌شود.[۱] پس از حرارت دادن این ماده گاز SO2 تولید می‌شود که مقدار زیاد آن سرطان‌زا است. به همین دلیل یکی از فاکتورهای کنترل کیفیت قند اندازه‌گیری میزان سولفور باقی مانده در آن است.[۱]

نان

در ایران در بعضی از نانوایی‌ها به صورت غیر مجاز از بالانکیت یا جوهرقند برای تخمیر و آماده‌سازی زود هنگام خمیر نان استفاده می‌کنند که به دلیل افزایش ضریب ابتلا به سرطان، ازبین رفتن پرز روده و معده و بی‌اثرسازی آنتی‌اکسیدان‌ها و اختلال در گوارش، پوست و چشم از نظر ادارهٔ بهداشت مصرف آن در نان، غیرقانونی بوده و پیگیرد قانونی دارد.[۴][۱]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13911125000052
  2. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ اوت ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۴ اوت ۲۰۱۴.
  3. http://fdo.kaums.ac.ir/Default.aspx?PageID=45&NewsID=397
  4. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ اوت ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۹.