سرانجام نام کتاب دینی یارسان است که به اشتباه آنرا کلامِ خزانه یا دیوانِ گه‌وره (در کردی: سه‌رئه‌نجام، که‌لامْ خه‌زانه یا دیوانْ گه‌وره Serencam, Kelam-i Xezane or Dîwan-i Gewre) نیز مینامند. سرانجام به معنای پایان کار و اول و آخر است نام اصلی‌ترین کتاب مرجع دینی یارسان میباشد که شامل تمام گفتگوهای سلطان اسحاق با یارانش در عصر پردیور به بعد است.[۱][۲] هنوز نسخه کاملی از این کتاب چاپ نشده ‌است و چند کتابی که در ایران و کردستان عراق به چاپ رسیده‌اند، دربردارندهٔ همهٔ کلام‌های مقدس یارسان نیستند،[۳] اما با این حال جامع ترین نسخه ارائه داده شده تا به حال از جانب طیب طاهری بوده است که در انستیتو فرهنگی کرد در سلیمانیه توسط مظهر خالقی به چاپ رسیده است.[۴] بخش اعظم سرانجام به صورت شعر هجائی نگاشته شده ‌است و دارای دوره های مختلف میباشد و به دو عصر تقسیم میگردد. عصر اول پردیور با جلوه ظاهری سلطان اسحاق برزنجه ای؛ و عصر دوم پردیور با جلوه ظاهری شاه ویسقلی. مجموعه کلامهای منولوگی این دو عصر را سرانجام مینامند.[۵]

زبانویرایش

بخش‌های مختلف سرانجام به گویش‌های مختلف کردی مانند هورامی و گورانی و بخش اندکی نیز به گویش لری نوشته شده‌است. همچنین یارسانی‌های آذربایجان کلام‌هایی به زبان ترکی آذربایجانی دارند که آن‌ها را نیز بخشی از سرانجام به‌شمار می‌آورند. سرانجام تاکنون به‌طور کامل به فارسی یا انگلیسی ترجمه نشده‌است. تنها ترجمه بخش کوچکی از سرانجام توسط محمد مکری به زبان فرانسوی انجام گرفته و در پاریس چاپ شده‌است که شامل گزیده‌ای از دوره پردیوری است. برخی از دوره‌های نیز به‌صورت پراکنده به فارسی ترجمه شده‌اند.

نسخه‌های موجودویرایش

  • سرانجام: مجموعه کلام‌های یارسان، پژوهش و نوشته: طیب طاهری، ویراستار کلام‌ها: استاد سروش، جمعی از سادات یارسان، اربیل: چاپخانه آراس، چاپ اول: ۲۰۰۷.
  • دیوان گوره، گردآورنده و مصحح: محمد حسینی، کرمانشاه: نشر باغ نی، ۱۳۸۲.
  • Mokri, Mohammad , Divane Gawra. French - Gawrani: La grande assémblée des fidéles de vérité au tribunal sur le mont Zagros en Iran (Dawra - y - Diwana - Gawra) , Paris: Klincksieck, 1977 = ۱۳۵۶.


به فارسی: دوره دیوانه گوره یا دیوان عالی یاران حقیقت بر فراز کوه شاهو (فرانسه - گورانی)، گردآوری، تصحیح و ترجمه: محمد مکری، پاریس: کلینکزیک، ۱۳۵۶
ن‍ام‍ه س‍ران‍ج‍ام، ی‍ا، ک‍لام خ‍زان‍ه ی‍ک‍ی از م‍ت‍ون ک‍ه‍ن ی‍ارس‍ان (اه‍ل ح‍ق): م‍ت‍ن م‍ص‍ح‍ح و ت‍رج‍م‍ه آن ب‍ه زب‍ان ف‍ارس‍ی، ب‍ا م‍ق‍دم‍ه و ح‍اش‍ی‍ه… و ف‍ره‍ن‍گ گ‍وران‍ی، ت‍ح‍ق‍ی‍ق و ت‍ف‍س‍ی‍ر از ص‍دی‍ق ص‍ف‍ی‌زاده (ب‍وره ک‍ه‌ئ‍ی)، ت‍ه‍ران: ه‍ی‍رم‍ن‍د، ۱۳۷۵.

  • دوره ه‍ف‍ت‍وان‍ه ج‍زوی از ن‍ام‍ه م‍ی‍ن‍وی س‍ران‍ج‍ام، ت‍ف‍س‍ی‍ر و ت‍ال‍ی‍ف: ص‍دی‍ق ص‍ف‍ی‌زاده (ب‍وره‌ک‍ه‌ئ‍ی)، ت‍ه‍ران: طه‍وری، ۱۳۶۱.

منابعویرایش

  1. بانگ سرحدان (شمه ای از مفاهیم و اشراق مستتر در کلامهای یارسان)، طیب طاهری. نشر مکریانی، اربیل 2013.
  2. «پایگاه اینترنتی ahle-haqq به زبان انگلیسی». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ مارس ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۳.
  3. «پایگاه اینترنتی یارسان،». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ نوامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۳.
  4. «سرانجام».
  5. تاریخ و فلسفه سرانجام ( شرحی بر نحله های فکری و اعتقادی کردستان، طیب طاهری، چاپ سوم ص 335. https://dlib.ical.ir/faces/search/bibliographic/biblioFullView.jspx?_afPfm=-ez493q5yz. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)