سیدحسین صفائی (زادهٔ ۱۳۱۲ در قزوین) حقوقدان، نویسنده، مترجم و استاد دانشگاه سرشناس ایرانی است.[۱][۲][۳]

سید حسین صفایی
سید حسین صفایی.jpg
زادروزسال ۱۳۱۲ هجری شمسی
قزوین (۸۶ سال)
محل زندگیتهران
تابعیتایران
تحصیلاتدکتری تخصصی حقوق خصوصی
دانش‌آموختهٔدانشگاه تهران
پیشهحقوقدان، استاد دانشگاه و نویسنده
لقبدکتر صفایی
دیناسلام
مذهبشیعه
آثارکتب حقوق مدنی و مقالات متعدد حقوقی

زندگی‌نامهویرایش

وی بعد از طی دوره‌های ابتدایی و متوسطه در همان شهر، به تهران آمد و به دانشکدهٔ الهیات دانشگاه تهران رفت. در سال ۱۳۳۲ مقطع کارشناسی را به اتمام رساند و بلافاصله در دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران پذیرفته شد و لیسانس قضایی را با اخذ رتبهٔ اول دریافت کرد. سپس برای اخذ دکتری به فرانسه رفت و در آنجا تحت نظر رنه دیوید استاد برجسته فرانسوی از رساله دکتری خود دفاع کرد. پس از مراجعه به ایران از سال ۱۳۴۴ به عنوان عضو هیئت علمی دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران مشغول شد و از سال ۱۳۵۲ به عنوان استاد این دانشکده به خدمت مشغول است. وی همچنین استاد تمام بازنشستهٔ دانشگاه تهران و نیز هم‌اکنون استاد پاره‌وقت دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران است.

صفایی قبل از انقلاب چندین سال معاون دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران بود و از سال 67 تا 71 ریاست این دانشکده را بر عهده داشت. وی به مدت 10 سال نیز مسئولیت مؤسسه حقوق تطبیقی دانشگاه تهران را داشت.[۴]

[۱] وی همچنین دبیر علمی «همایش ملی تجلیل از مقام علمی دکتر جعفری لنگرودی» می‌باشد.[۵]

آثار و تألیفاتویرایش

صفایی خدمات علمی زیادی داشته است. شاگردان بسیاری تربیت کرده که برخی جز اساتید برجسته حقوق ایران هستند و کتب متعددی تالیف و ترجمه کرده است. کتاب های صفایی معمولاً جز کتاب های دانشگاهی مرجع در ایران است. به عنوان نمونه کتاب حقوق خانواده با همکاری اسداله امامی برنده جایز کتاب سال گردیده است و تاکنون بارها تجدید چاپ شده است .سبک نوشتن صفایی ساده و در عین حال بسیار روان است.

صفایی در زمینه ترجمه نیز آثار ارزشمندی به فارسی برگرداندند که از جمله مهم ترین آن ها کتاب نظام های بزرگ حقوقی معاصر تالیف استاد بزرگ حقوق تطبیقی دنیا تألیف رنه دیوید است که با همکاری محمد آشوری و عزت الله عراقی به فارسی ترجمه کردند. مرکز نشر دانشگاهی این کتاب را به چاپ رسانده است.

ترجمه کتاب مبانی و اصول مسئولیت مدنی از دیدگاه حقوق تطبیقی تالیف آندره تنک ،استاد برجسته مسئولیت مدنی، دیگر اثر صفایی است که با همکاری سید احسان حسینی به فارسی ترجمه و منتشر گردیده است. در این کتاب به مباحث عمیق فلسفی و مبانی مسئولیت مدنی پرداخته شده است. شرکت سهامی انتشار این کتاب را منتشر نموده است.

رنه دیوید و آندره تنک هر دو از اساتید صفایی در فرانسه بوده اند.

 
سیدحسین صفایی در مرکز پژوهشی دانشنامه های حقوقی علامه

کتبویرایش

تألیفاتویرایش

  • حمایت از محجورین در حقوق تطبیقی LA PROTECTION DES INCAPABLES (به زبان فرانسه)
  • حقوق مدنی (جلد اول، حقوق اشخاص و اموال،انتشارات میزان، ۱۳۹۲)
  • حقوق مدنی (جلد دوم، قواعد عمومی قرار دادها،انتشارات میزان، ۱۳۹۴)
  • حقوق خانواده (در دو جلد، با همکاری اسدالله امامی، ۱۳۷۰) این کتاب برنده جایزه بهترین کتاب سال شده‌است.
  • مختصر حقوق خانواده (با همکاری اسدالله امامی، نشر میزان، ۱۳۹۵)
  • حقوق اشخاص و حمایت از محجورین (با همکاری مرتضی قاسم‌زاده،انتشارات سمت)
  • مسئولیت مدنی:الزامات خارج از قرارداد (با همکاری حبیب‌الله رحیمی،انتشارات سمت)
  • مسئولیت مدنی تطبیقی (با همکاری حبیب‌الله رحیمی انتشارات شهردانش، ۱۳۹۷)
  • حقوق مدنی وصیت، ارث، شفعه (با همکاری هادی شعبانی کندسری، انتشارات شرکت سهامی انتشار)

ترجمه هاویرایش

  • مفاهیم و ضوابط جدید در حقوق مدنی (۱۳۵۵)
  • نهادهای اساسی در حقوق ایالات متحده آمریکا (ترجمه ۱۳۵۰)
  • حقوق ایالات متحده آمریکا (ترجمه ۱۳۶۹)
  • مباحثی از حقوق بین‌الملل خصوصی (انتشارات میزان)
  • نظامهای بزرگ حقوقی معاصر (ترجمه با همکاری عزت‌الله عراقی و محمد آشوری)
  • مبانی و اصول مسئولیت مدنی از دیدگاه حقوق تطبیقی (ترجمه با همکاری سید احسان حسینی، انتشارات شرکت سهامی انتشار، 1398)

مقالاتویرایش

  • مبانی مسئولیت مدنی پزشک با نگاهی به قانون جدید مجازات اسلامی؛
  • اجرای اجباری عین تعهد و تقدم آن بر حق فسخ قرارداد؛
  • معاملات هرمی از دیدگاه فقه امامیه و حقوق ایران؛
  • وکالت زوجه در طلاق و تفویض حق طلاق به او؛
  • ارث کودکان آزمایشگاهی؛
  • مطالعهٔ تطبیقی حقوق معنوی پدیدآورندگان آثار ادبی و هنری و دارندگان حقوق مرتبط؛
  • کنوانسیون بیع بین‌المللی و مسئلهٔ الحاق ایران به آن
  • ارزش اثباتیِ شهادت در حقوق خصوصی؛
  • نظریه تضامن در اجرای حق شفعه و ارث خیار؛
  • محدودیت‌های مربوط به حقوق مالی بیگانگان در قوانین ایران؛
  • مداخله در امور کشورهای دیگر از دیدگاه حقوق بین‌الملل؛
  • مفهوم تقصیر سنگین در ارتباط با شرط عدم مسئولیت؛
  • قوهٔ قاهره یا فورس ماژور (بررسی اجمالی در حقوق تطبیقی و حقوق بین‌الملل و قراردادهای بازرگانی بین‌المللی؛
  • استناد به استفادهٔ بلاجهات با وجود رابطهٔ قراردادی؛
  • تحلیل نمایندگی ناشی از تنفیذ در حقوق انگلیس، اسلام و ایران؛
  • تولید مثل مصنوعی با کمک پزشکی و انتقال جنین در حقوق فرانسه و ایران؛
  • آکادمی بین‌المللی حقوق تطبیقی و چهاردهمین کنگرهٔ بین‌المللی حقوق تطبیقی؛
  • قیمومت شخص حقوقی و «قانون واگذاری قیمومت محجوران تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور به سازمان مذکور»؛
  • سخنی چند دربارهٔ نوآوری‌ها و نارسایی‌های قانون داوری تجاری بین‌المللی؛
  • گزارشی از چهاردهمین کنگره بین‌المللی حقوق تطبیقی؛
  • تعیین حقوق حاکم بر ماهیت دعوی در داوری‌های بین‌المللی؛
  • حقوق بشر در اسلام و اعلامیه جهانی حقوق بشر؛
  • شرح و نقدی بر مادهٔ ۱۲۱۰ اصلاحی قانون مدنی مصوب ۱۳۶۱؛
  • یادی از استاد رنه داوید.

کنفرانس‌هاویرایش

سوابق اجرائیویرایش

  • از سال ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۱: معاون دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
  • از سال ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۸: معاون مؤسسهٔ حقوق تطبیقی دانشگاه تهران.
  • از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۱: رئیس دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.

منابعویرایش

  1. «زندگی‌نامه دکتر سید حسین صفایی». قضاوت آنلاین. دریافت‌شده در ۱ مارس ۲۰۱۹.
  2. «سید حسین صفایی». پرتال علوم انسانی. دریافت‌شده در ۱ مارس ۲۰۱۹.
  3. «آیین نکوداشت استاد دکتر سید حسین صفایی برگزار شد». کانون وکلا. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ مارس ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱ مارس ۲۰۱۹.
  4. صفای دل، روایتی از زندگی دانشمند برجسته استاد فرزانه دکتر سید حسین صفایی، گرد آورنده علی فتوحی قزوینی، نشر سایه گستر، صفحه 65، 1395.
  5. «سومین جلسه کمیته علمی همایش تجلیل از مقام استاد دکتر جعفری لنگرودی تشکیل شد». نشریه الکترونیکی حقوق. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۳.

پیوند به بیرونویرایش