سید محمدعلی قاضی طباطبایی

اولین شهید محراب

سید محمدعلی قاضی طباطبائی (۳۰ مهر ۱۲۹۳ – ۱۰ آبان ۱۳۵۸) از مجتهدان و مبارزان شیعه در دوران پهلوی بود. او پس از انقلاب ۵۷ به عنوان اولین امام جمعه تبریز منصوب گردید و پس از یک سال امامت جمعه، ترور شد.

سید محمدعلی قاضی طباطبایی
زادهٔ۳۰ مهر ۱۲۹۳
تبریز، آذربایجان شرقی
درگذشت۱۰ آبان ۱۳۵۸ (۶۵ سال)
تبریز
مدفنمسجد مقبره تبریز
پیشهمجتهد
عنوانخمینی آذربایجان[۱]
والدینمیرزا باقر قاضی طباطبائی

تحصیلات ویرایش

قاضی طباطبایی در خاندانی کهن از نوادگان عبدالوهاب تبریزی متولد شد.[نیازمند منبع] سرسلسله خاندان قاضی، میرزا محمدتقی قاضی طباطبایی (درگذشت ۱۲۲۰ یا ۱۲۲۲ قمری) است و نسب سید علی قاضی و سید محمدحسین طباطبایی و برادرش سید محمدحسن الهی طباطبایی نیز به او می‌رسد.[۲] تحصیلات مقدماتی را زیرنظر میرزا محمدحسین و میرزا اسدالله گذراند و تحصیلات تکمیلی را از ۱۳۵۹ قمری در قم آغاز کرد و از سال ۱۳۶۹ قمری به نجف رفت.[۳]

فعالیت‌ها ویرایش

او در دوران پهلوی از عوامل مؤثر انقلاب ۵۷ در آذربایجان و تظاهرات ۲۹ بهمن تبریز بود.

در خاطرات شخصی ناشناس نقل شده که: «در دوران پهلوی شبی همهٔ ائمهٔ جمعه و ائمه شاخص جماعات در منزل حسنعلی مروارید اجتماع داشتند و این شب‌نشینی‌ها، در منزل علما مرسوم بود. در آن شب مأمورین شهربانی به منزل ایشان ریخته و همه را گرفتند این خبر به سید قاضی طباطبایی رسید. ایشان از تبریز به تهران آمد و صندلی‌اش را آورد و گذاشت جلوی در شهربانی مرکزی و گفت: «تا یک ساعت دیگر باید همه آزاد شوند اگر آزاد نشدند؛ تبریز را به خاک و خون می‌کشم» و به دستور رئیس شهربانی در کم‌تر از یک ساعت همهٔ روحانیان بازداشت‌شده آزاد شدند.»

آثار ویرایش

از آثار معروفی که از وی به جا مانده‌است می‌توان به کتاب شیعه در اسلام نام برد.

کشته شدن ویرایش

نماز عید قربان ۱۰ آبان سال ۱۳۵۸ به امامت او اقامه شد. وی پس از اقامهٔ نماز مغرب و عشا در مسجد در راه بازگشت به منزل توسط گروه فرقان ترور شد. در تاریخ ۱۱ آبان همان سال، خمینی در پیامی کشته‌شدن وی را تسلیت گفت.[۴] او در جمهوری اسلامی به عنوان اولین «شهید محراب» شناخته می‌شود.

جستارهای وابسته ویرایش

منابع ویرایش

  1. [۱]
  2. نادر میرزا، تاریخ تبریز، ص223.
  3. اسلامی، مرکز اسناد انقلاب. «آیت‌الله شهید سید محمدعلی قاضی طباطبایی در آئینه تصاویر». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۰.
  4. «پیام به ملت ایران (شهادت آقای سید محمد علی قاضی طباطبایی)». وبگاه جامع امام خمینی.