سید محمدعلی قاضی طباطبایی

اولین شهید محراب

سید محمدعلی قاضی طباطبائی، (زادهٔ ۳۰ مهر ۱۲۹۳، تبریز – کشتهٔ ۱۰ آبان ۱۳۵۸، تبریز) یکی از مجتهدان و مبارزان شیعه، در دوران پهلوی بود. او پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران اولین امام جمعه تبریز شد و پس از یک سال امامت جمعه، ترور شد.

سید محمدعلی قاضی طباطبائی
Shahid-seyed--mohammad-ali-ghazi-tabatabai.jpg
زادهٔ۶ جمادی‌الاول ۱۳۳۳ (قمری)
(۳۰ مهر ۱۲۹۳ خورشیدی)
تبریز ،آذربایجان شرقی
درگذشت۱۰ آبان ۱۳۵۸ (۶۵ سال)
تبریز، آذربایجان شرقی
مدفنمسجد مقبره تبریز
پیشهمجتهد
عنوانخمینی آذربایجان[۱]
دیناسلام
مذهبشیعه دوازده‌امامی
والدینمیرزا باقر قاضی طباطبائی

تحصیلاتویرایش

قاضی طباطبایی در خاندانی کهن از نوادگان عبدالوهاب تبریزی متولدشد. سرسلسله خاندان قاضی، میرزا محمدتقی قاضی طباطبایی (درگذشت ۱۲۲۰ یا ۱۲۲۲ قمری) است و نسب سید علی قاضی و سید محمدحسین طباطبایی و برادرش سید محمدحسن الهی طباطبایی نیز به او می‌رسد.[۲] تحصیلات مقدماتی را زیر نظر میرزا محمد‌حسین و میرزا اسدالله گذراند و تحصیلات تکمیلی را از ۱۳۵۹ قمری در قم آغاز کرد و از سال ۱۳۶۹ قمری به نجف رفت.[۳]

مبارزاتویرایش

او در دوران پهلوی از عوامل مؤثر انقلاب در آذربایجان و تبریز بود که در قضیه تظاهرات ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ تبریز از عوامل مؤثر بود.

در خاطرات یکی از مبارزان نقل شده که: «در دوران شاهنشاهی شبی همۀ ائمۀ جمعه و ائمۀ شاخص جماعات در منزل حسنعلی مروارید اجتماع داشتند و این شب نشینی‌ها، در منزل علما مرسوم بود. در آن شب مامورین شهربانی به منزل ایشان ریخته و همه را گرفتند این خبر به سید قاضی طباطبایی رسید. ایشان از تبریز به تهران آمد و صندلی اش را آورد و گذاشت جلوی در شهربانی مرکزی و گفت: «تا یک ساعت دیگر باید همه آزاد شوند اگر آزاد نشدند؛ تبریز را به خاک و خون می‌کشم» و به دستور رئیس شهربانی در کمتر از یک ساعت همه‌ی روحانیان بازداشت شده آزادشدند.»

ترورویرایش

نماز عید قربان سال ۱۳۵۸ به امامت او اقامه شد. وی پس از اقامهٔ نماز مغرب و عشا در مسجد در راه بازگشت به منزل توسط گروهک فرقان ترور شد. در تاریخ ۱۱ آبان همان سال، خمینی در پیامی کشته‌شدن وی را تسلیت گفت.[۴] او در جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان اولین «شهید محراب» شناخته می‌شود.

 
خودرو حامل، پس از ترور

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. [۱]
  2. نادر میرزا، تاریخ تبریز، ص223.
  3. اسلامی، مرکز اسناد انقلاب. «آیت‌الله شهید سید محمدعلی قاضی طباطبایی در آئینه تصاویر». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۰.
  4. «پیام به ملت ایران (شهادت آقای سید محمد علی قاضی طباطبایی)». وبگاه جامع امام خمینی.