شهرستان قصرقند

پیشینه اسمی قصرقند

شهرستان قصرقند یکی از شهرستان‌های استان سیستان و بلوچستان است.مرکز این شهرستان، شهر قصرقند است.

شهرستان قصرقند
Sistan and Baluchestan province.svg
اطلاعات کلی
کشورFlag of Iran.svg ایران
استانسیستان و بلوچستان
مرکز شهرستانقصرقند
سایر شهرهاساربوک
بخش‌هامرکزی،تلنگ،ساربوک
سال تأسیس۱۳۹۱ خورشیدی
نام‌های پیشینقصر شیرین
اداره
فرماندارمرتضی سایگانی
مردم
جمعیت۶۱٬۰۷۶ نفر (۱۳۹۵) [۱]
رشد جمعیت(۵٪) ۶ سال
مذهباهل سنت
جغرافیای طبیعی
مساحت۵،۳۹۵ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا۳۶۹ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۲۵ تا ۴۵ درجه سانتی گراد
بارش سالانه۲۹۰ میلی متر
داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۵۴

شهرستان قصرقند در ۹ دی ۱۳۹۱ از شهرستان نیک‌شهر جدا شد و مستقل گردید.[۲]

موقعیت جغرافیاییویرایش

شهرستان قصرقند از شمال شرقی با شهرستان سرباز، از شمال غربی تا غرب با شهرستان نیک‌شهر، از جنوب غربی با شهرستان کنارک، از جنوب با شهرستان چابهار، از جنوب شرقی با شهرستان دشتیاری و از شرق با شهرستان راسک همسایه است.

اقلیمویرایش

این شهرستان جزء نواحی کوهستانی و دشت به شمار می‌رود و رشته کوه آهوران و کارچان مهم‌ترین ارتفاعات آن را تشکیل می‌دهند، خصوصیات اقلیمی آن تحت تأثیر توپوگرافی این ارتفاعات از یک طرف و دریای عمان از طرف دیگر قرار دارد و جزء اقلیم بیابانی گرم شدید است. بیشترین معدل حداکثر حرارت ماهانه در ایستگاه قصرقند ۳/۴۳ درجه سانتیگراد مربوط به ۱۱ خرداد تا ۱۱ تیرماه است و کمترین معدل ماهانه ۲/۱۷ درجه سانتیگراد از ۱۲ دی تا ۱۲ بهمن است، نزولات جوی منطقه اکثراً تحت تأثیر جریانات هوایی جنوب شرقی، جنوب غربی و تابستان‌همونسون جریان مونسون اقیانوس هند قرار دارد. به طوری که ۳۰–۲۵ درصد نزولات جوی آن هم در ماه‌های تابستان صورت می‌گیرد و متوسط بارندگی قصرقند ۸/۱۴۰ میلی‌متر در سال می‌باشد و متوسط رطوبت نسبی ۴۷ درصد است.[۳]

کشاورزیویرایش

شهرستان قصر قند دارای ۷۸۵۰ هکتار اراضی قابل کشت کشاورزی می‌باشد امرار و معاش و درآمد اکثر مردم (۸۵/.) از طریق کشاورزی (در زمینه‌های خرد _ مالکی سنتی) و دامداری است.[۳]

واحد باغبانیویرایش

شهرستان قصرقند با توجه به اقلیم گرم و خشک و گرم مرطوب دارای شرایط مناسب جهت کشت محصولات باغی گرمسیری و نیمه گرمسیری دارا می‌باشد.

  • بهترین محصولات باغی شهرستان عبارتند از:
    • خرما، سطح زیر کشت: ۱۷۴۰ هکتار
    • مرکبات سطح زیر کشت: ۴۹ هکتار
    • انبه سطح زیر کشت :۱۵۰ هکتار
    • سایر محصولات باغی با سطح زیر کشت :۱۳۰ هکتار.>

واحد زراعیویرایش

شهرستان قصرقند با بیش از: ۵۷۸۱ هکتار اراضی زراعی استعداد ویژه‌ای در کاشت انواع محصولات زراعی را دارا می‌باشد.

  • بهترین آن‌ها عبارتند از:
    • برنج ارقام اصلاح شده (شفق، شیرودی، ندا، کادوس، فجر و…) با سطح زیر کشت: ۱۴۴۰ هکتار
    • نبات علوفه‌ای شامل یونجه محلی شبدر برسیم و سورگوم با سطح زیر کشت: ۱۷۲۵ هکتار
    • حبوبات شامل (باقلا، ماش) با سطح زیر کشت: ۱۳۰۵ هکتار
    • سبزی و صیفی با سطح زیر کشت: ۵۰۰ هکتار
    • سایر محصولات زراعی با سطح زیر کشت: ۸۱۲ هکتار.

تقسیمات کشوریویرایش

شهرستان قصرقند دارای ۳ بخش، ۶ دهستان و ۲ شهر به شرح زیر است:

شهرستان قصرقندویرایش

بخش مرکز بخش جمعیت بخش ۱۳۹۵ نام دهستان مرکز دهستان جمعیت دهستان ۱۳۹۵ شهر جمعیت شهر ۱۳۹۵
مرکزی قصرقند ۲۵،۶۹۰ نفر هیت هیت ۷،۲۹۱ نفر قصرقند ۱۱،۶۰۵ نفر
هلونچکان هلونچکان ۶،۷۹۴ نفر
تلنگ تلنگ ۱۸،۳۶۸ نفر تلنگ تلنگ ۱۳،۷۹۱ نفر ******** ********
شارک روسرشارگ ۴،۵۷۷ نفر
ساربوک ساربوک ۱۷،۰۱۸ نفر حمیری حمیری ۸،۷۷۱ نفر ساربوک ۲،۴۴۸ نفر
ساربوک ساربوک ۵،۷۹۹ نفر

جمعیتویرایش

جمعیت شهرستان قصرقند براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ برابر با ۶۱٬۰۷۶ نفر بوده‌است.[۴]

آثارتاریخیویرایش

مهمترین آثار تاریخی در شهرستان قصرقند شامل نقاشی‌های بسیار زیبا روی سنگ، قلعه‌های تاریخی، قبرستان‌های تاریخی، اماکن مقدس قدیمی و قنات‌های کهن می‌باشند. در جوار رودخانه کاجو آثار باقی مانده قبل از تاریخ به صورت نقاشی‌های بسیار زیبا بر روی سنگها بچشم می‌خورد. این سنگ نگاره‌ها که متعلق به هزاره‌های سوم و دوم قبل از میلاد می‌باشند، دارای هشت صحنه مجزا و همچنین نقوش منفردی است. نقش انسان با بدن‌های مثلثی، نقش بزکوهی، گاو کوهاندار، قوچ با دو شاخ مواج افقی و وارونه، سگ، مار شاخ دار، حمله سه گربه سان به طرف چند بز، حیوانی شبیه به غزال با گردنی بلند، صحنه شکار بزکوهی توسط انسان کمان به دست، حمله شیر به غزال، ماه و ستاره، کبک، عقرب، شتر (دو کوهانه و یک کوهانه)، اسب، رد دست و ردپای انسان اهم نقوش این سنگ نگاره‌ها را تشکیل می‌دهد. از دیگر آثار تاریخی می‌توان به قلعه تاریخی قصرقند و قلعه تاریخی بُگ متعلق به دوره صفویه نام برد. قلعه تاریخی قصرقند در مرکز شهر و قلعه تاریخی بُگ با مساحت کمتر از ۵۰۰۰ متر مربع در بخش ساربوک قرار دارد. قلعه بُگ در دو طبقه استوار است که طبقه همکف آن محل ذخیره مهمات نظامی بوده‌است. قلعه تاریخی تلنگ در عهد قاجارها توسط خان‌های محلی مورد استفاده قرار می‌گرفت. این قلعه در دوره پهلوی توسط رضاخان تسخیر و تا قبل انقلاب به عنوان پاسگاه از آن استفاده می‌شده‌است. مهمترین قبرستان‌های تاریخی که در شهرستان قصرقند قراردارند عبارتند از: قبرستان تاریخی هیت مربوط به زمان قبل از اسلام، قبرستان قدیمی کدرم، قبرستان قدیمی کلر تلنگ، قبرستان قدیمی هپتاری در کوه کوچو، قبرستان قدیمی شارک در عهد مغولان، قبرستان قدیمی سنی بازار، قبرستان قدیمی ماران گز در حوالی روستای ماران گز.[۵]

منابعویرایش

  1. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام آمار وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (۲۰۲۰-۰۴-۲۳). «تصویب نامه درخصوص تقسیمات کشوری در استان سیستان و بلوچستان». https://rc.majlis.ir. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۳ آوریل ۲۰۲۱. پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک)
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «پورتال استان سیستان و بلوچستان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۴.
  4. «درگاه ملی آمار > سرشماری عمومی نفوس و مسکن > نتایج سرشماری > جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395». www.amar.org.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۲۳.
  5. «پورتال استان سیستان و بلوچستان».