فینال مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۷۰

فینال مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۷۰ یک مسابقهٔ فوتبال بین دو تیم ایرانی تاج تهران و اسرائیلی هاپوئل تل‌آویو بود که برای تعیین قهرمان مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۷۰ در ۱۰ آوریل ۱۹۷۰ (۲۱ فروردین ۱۳۴۹)، به میزبانی ورزشگاه امجدیه در تهران برگزار شد. تیم تاج در پی قهرمانی در مسابقات جام باشگاه‌های تهران ۴۸–۱۳۴۷ به عنوان نماینده ایران در این مسابقات برگزیده شد. این نخستین حضور این تیم در این مسابقات بود و در همین نخستین دوره حضورش نیز به فینال بازی‌ها رسید. هاپوئل نیز در پی قهرمانی در لیگ اسرائیل ۶۹–۱۹۶۸ به عنوان نماینده اسرائیل راهی مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا شد. این تیم پیش از این یک بار سابقهٔ حضور و قهرمانی در نخستین دورهٔ مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا، در سال ۱۹۶۷ را داشت و این دومین حضور این تیم در فینال بود.

فینال مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۷۰
Taj Hapoel.jpg
علی جباری و پن یوناتان کاپیتان‌های دو تیم در مراسم آغازین مسابقه
رویدادمسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۷۰
وقت اضافه
تاریخ۱۰ آوریل ۱۹۷۰ (۱۹۷۰-04-۱۰)
ورزشگاهامجدیه، تهران
داورچاترمی (هند)
تماشاگران۳۵٬۰۰۰

دیدار دو تیم به دلایل غیر ورزشی از جمله ستیز کشورهای عربی و مسلمان با اسرائیل، روابط پیچیده ایران و اسرائیل در آن زمان، پیروزی اسرائیل در جنگ شش روزه که تنها سه سال قبل از برگرازی این مسابقه روی داد و حساسیت‌های جامعه ایران به حضور یک تیم ورزشی اسرائیلی در تهران ابعادی گسترده و حتی فراتر از فوتبال نیز یافت.

ورزشگاه امجدیه که در آن زمان ورزشگاه فوتبال اصلی تهران و بزرگترین ورزشگاه فوتبال ایران بود به عنوان میزبان این دیدار برگزیده شد و مسابقه با حضور ۳۵٬۰۰۰ تماشاگر و داوری چاترمی از هند برگزار شد.

نیمهٔ اول این مسابقه با وجود حملات دو تیم روی دروازه‌ها و برتری نسبی تیم تاج گلی در برنداشت اما در نیمهٔ دوم، نخست تیم هاپوئل در دقیقهٔ ۶۹ به گل رسید و سپس تیم تاج در دقیقهٔ ۸۳ بازی را مساوی کرد و وقت‌های قانونی با همین نتیجه به پایان رسید و بازی به وقت‌های اضافه کشیده شد. در وقت‌های اضافه، تیم تاج در دقیقهٔ ۹۲ به گل دوم رسید و این نتیجه تا پایان بازی حفظ شد و این دیدار با نتیجهٔ ۲–۱ به سود تیم تاج به پایان رسید. گل‌های تیم تاج را غلام وفاخواه در دقیقهٔ ۸۳ و مسعود معینی در دقیقهٔ ۹۲ به ثمر رساندند. برای تیم هاپوئل نیز ازکیل هازوم در دقیقهٔ ۶۹ گل زد.

پیروزی در این مسابقه از نتایج مهم تاریخ باشگاه فوتبال تاج و فوتبال باشگاهی ایران در آسیا محسوب می‌شود. این نخستین قهرمانی یک تیم باشگاهی ایرانی در رقابت‌های قاره‌ای هست.

ورزشگاه میزبانویرایش

امجدیه ورزشگاه میزبان این بازی بود. امجدیه قدیمی‌ترین ورزشگاه تهران است. ساخت این ورزشگاه در ۱۳۱۷ به پایان رسید و در ۱۳۱۸ با برگزاری نخستین دوره مسابقات قهرمانی ایران افتتاح شد. دور تا دور این ورزشگاه جایگاه تماشاگر دارد و ظرفیت امجدیه ۲۵٬۰۰۰ هزار نفر است اما در بازی‌های فراوانی تماشاگران بسیار بیشتری به ورزشگاه می‌آمدند.[۱]

در زمان برگزاری این بازی ورزشگاه امجدیه ورزشگاه اصلی فوتبال ایران بود؛ تمام بازی‌های تیم ملی ایران در این ورزشگاه برگزار می‌شد از جمله مسابقات مقدماتی المپیک تابستانی ۱۹۶۴ توکیو و نخستین صعود ایران به المپیک. تمامی مسابقات جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ نیز در همین ورزشگاه برگزار شده بودند.[۲] امجدیه میزبان بسیاری رخدادهای غیر ورزشی و سیاسی اجتماعی نیز بود همچون بخشی از مراسم میزبانی از الیزابت دوم ملکه انگلیس در سفرش به ایران در ۱۳۳۹ و جشن تاج‌گذاری محمدرضا پهلوی در ۱۳۴۶.[۳][۴]

پیشینه مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیاویرایش

کنفدراسیون فوتبال آسیا در ۱۹۶۲ تصمیم گرفت با الگوبرداری از مسابقات جام باشگاه‌های اروپا که توسط یوفا و به طور سالیانه برگزار می‌شود یک دوره مسابقات قهرمانی بین قهرمان‌های کشورهای عضو برگزار کند تا قهرمان قاره آسیا مشخص شود.[۵] نخستین دوره این رقابت‌ها در ۱۹۶۷ و به شکل رفت و برگشتی برگزار شد که با قهرمانی تیم هاپوئل تل‌آویو پایان یافت. در ابتدا قرار بود هشت تیم در این بازی‌ها حاضر شوند اما نمایندگان ایران و هند از حضور در برابر نماینده اسرائیل انصراف دادند تا تعداد تیم‌ها به شش تیم کاهش یابد.[۶][۷] برگزاری بازی‌ها به شکل حذفی و رفت و برگشتی، مشابه مدل برگزاری جام باشگاه‌های اروپا با بعد مسافت قاره آسیا و شرایط ضعیف مالی تیم‌های آسیایی سازگار نبود و به همین دلیل دومین دوره در ژانویه ۱۹۶۹ و به شکل متمرکز به میزبانی تایلند برگزار شد.[۵] این بار تعداد تیم‌ها به ده تیم افزایش یافت و تیم‌ها ابتدا در مرحله گروهی در دو گروه پنج تیمی به رقابت پرداختند و از هر گروه دو تیم به مرحله نیمه‌نهایی صعود کرد و تیم مکابی تل‌آویو دیگر نماینده اسرائیل توانست عنوان قهرمانی را از آن خود کند.[۸] سومین دوره این بازی‌ها در آوریل ۱۹۷۰ و همچون دوره پیشین به شکل متمرکز و با حضور هشت تیم به میزبانی ایران برگزار شد.[۹]

مسیر تا فینالویرایش

تیم تاج به دنبال قهرمانی در مسابقات قهرمانی باشگاه‌های تهران ۴۸–۱۳۴۷ به عنوان نماینده ایران جواز حضور در مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا را کسب کرد.[۱۰] تیم هاپوئل نیز در پی کسب عنوان قهرمانی در لیگ اسرائیل ۶۹–۱۹۶۸ به عنوان نماینده اسرائیل در این مسابقات حاضر شد.[۱۱] دو تیم تاج و هاپوئل تا پیش از این بازی با یکدیگر رو به رو نشده بودند و این نخستین و تا به امروز آخرین رویارویی دو تیم هست.[۱۲] تاج در گروه A با نمایندگان لبنان، مالزی و سریلانکا هم‌گروه شده بود. تیم سریلانکایی، ساندرز، در لحظات آخر از بازی‌ها انصراف داد و تاج در مرحله گروهی تنها دو بازی برگزار کرد و هر دو را با نتیجه مشابه ۳–۰ برد به راحتی به مرحله نیمه‌نهایی صعود کرد. هاپوئل نیز در گروه B با نمایندگان تایلند، هند و اندونزی هم‌گروه شده بود و توانست با سه پیروزی آسان و یازده گل زده به مرحله نیمه‌نهایی صعود کند. در مرحله نیمه‌نهایی تاج در برابر مدان، نماینده مالزی و تیم دوم گروه B رودررو شد و با یک پیروزی ۲–۰ به فینال صعود کرد. دیگر دیدار نیمه‌نهایی برگزار نشد، هامنتمن تیم دوم گروه A بنا به دستور دولت لبنان حاضر به بازی در مقابل تیم اسرائیلی نشد و هاپوئل با نتیجه ۳–۰ برنده شناخته شد و پا به فینال گذاشت.[۹][۱۳] تیم تاج تا رسیدن به فینال بازی‌ها گلی دریافت نکرده بود و از سوی دیگر تیم هاپوئل با ۱۱ گل زده بهترین خط حمله جام را در اختیار داشت. تیم تاج برای حضور در این مسابقات چند یار کمکی از تیم‌های دیگر گرفته بود؛ غلام وفاخواه از عقاب، فریدون معینی از پیکان و محمود خوردبین از پرسپولیس.[۱۰] این عمل تاج با اعتراض نمایندگان تیم اسرائیلی همراه شده بود اما مسئولان برگزاری مسابقات این کار را قانونی دانستند و ایراد اسرائیلی‌ها را وارد ندانستند.[۱۴]

  تاج مرحله[۹]   هاپوئل
حریف نتیجه گروهی حریف نتیجه
  هامنتمن ۳–۰ بازی اول   پلیس سلطنتی ۵–۰
  سلانگور ۳–۰ بازی دوم   بنگال غربی ۳–۱
بازی سوم   مدان ۳–۱
برنده گروه A
تیم بازی امتیاز
  تاج ۲ ۴
  هومنتمن ۲ ۲
  سلانگور ۲ ۰
رده‌بندی نهایی برنده گروه B
تیم بازی امتیاز
  هاپوئل ۳ ۶
  مدان ۳ ۴
  بنگال غربی ۳ ۲
  پلیس سلطنتی ۳ ۰
حریف نتیجه مرحله حذفی حریف نتیجه
  مدان ۲–۰ نیمه نهایی   هامنتمن (۳–۰)[پانویس ۱]
صعود به فینال رتبه نهایی صعود به فینال

پیش از مسابقهویرایش

روابط دو کشورویرایش

سفر تیم اسرائیلی به ایران نخستین مسافرت یک تیم باشگاهی اسرائیلی به ایران بود. تیم‌های کشورهای عربی و اسلامی حاضر به بازی کردن برابر نمایندگان اسرائیل نبودند و به عنوان مثال در مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا تیم مکابی تل‌آویو به دلیل انصراف نمایندگان کشورهای از بازی در مقابل این تیم بدون برگزاری حتی یک بازی به دیدار فینال رسید.[۶] سه سال پیش از برگزاری این بازی جنگ شش روزه بین اعراب و اسرائیل درگرفته بود و شکست اعراب باعث بروز احساسات ضد اسرائیلی در ایران شد. دو سال پیش از برگزاری این بازی تیم‌های ملی ایران و اسرائیل در چارچوب مسابقات جام ملت‌های آسیا ۱۹۶۸ در همین ورزشگاه امجدیه مسابقه حساسی را برگزار کرده بودند و تماشاگران حاضر در امجدیه شعارهای ضد اسرائیلی فراوانی سردادند.[۱۵] در این زمان ایران روابط پیچیده‌ای با اسرائیل داشت؛ روابط دو کشور کمابیش محرمانه بود و حکومت ایران به شکل دفاکتو اسرائیل را به رسمیت شناخته و سفارت اسرائیل به شکل غیررسمی در تهران فعال بود.[۱۶] این روابط مورد اعتراض کشورهای عربی بود و دولت ایران ابعاد این روابط را پنهان می‌کرد. برگزاری این مسابقه و سفر تیم اسرائیلی باعث شد تا ابعاد همکاری دو کشور تا حدی آشکار شود که این امر موجب اعتراض شدید کشورهای عربی شد. دولت ایران در پاسخ به این اعتراض‌ها گفت که ورزش سیاسی نیست و اگر در قرعه‌کشی تیم‌های ایرانی با تیم‌های اسرائیلی روبرو بشوند ایرانیان حاضر نیستند که در مسابقه شرکت نکنند.[۱۷] با این وجود در تهران جو به شدت بر ضد تیم اسرائیلی بود و حتی در مقابل هتل محل اقامت بازیکنان و پرسنل تیم هاپوئل تظاهرات‌هایی برگزار شد که پلیس مجبور به دخالت شد.[۱۳] یهوشوا فایگنباوم بازیکن هاپوئل در این مورد گفت: «هواداران بسیار متعصب بودند و به نظر می‌آمد تمام تهران تنها یک چیز می‌خواهد: ما ببازیم و جام نزد تاج باقی بماند».[۱۴]

نخستین میزبانی ایرانویرایش

این نخستین مرتبه بود که بازی‌های قهرمانی باشگاه‌های آسیا در ایران برگزار می‌شد و برگزاری این بازی‌ها اتفاق مهمی در فوتبال ایران بود. فوتبال اسرائیل در آن زمان در اوج قدرتش در آسیا به سر می‌برد؛ تیم ملی اسرائیل به عنوان تنها نماینده آسیا و اقیانوسیه به جام جهانی ۱۹۷۰ راه یافته بود و چهار تن از بازیکنان تیم هاپوئل در آن بازی‌ها در ترکیب تیم ملی اسرائیل حاضر بودند.[۱۸][۱۹] در دور قبل این بازی‌ها در ۱۹۶۹ نماینده ایران، پرسپولیس تهران، توسط نماینده اسرائیل، مکابی تل‌آویو حذف شده بود[پانویس ۲] و تیم اسرائیلی در ادامه راه قهرمان آن سال نیز شد. دور نخست مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا در ۱۹۶۷ نیز با قهرمانی تیم حاضر در فینال، هاپوئل تل‌آویو نماینده اسرائیل، پایان یافته بود. این در حالی بود که نماینده ایران که باید با هاپوئل بازی می‌کرد در بازی‌ها حاضر نشد و از حضور در مقابل این تیم انصراف داد.[۲۰] تیم تاج امکان این را داشت تا با پیروزی در این دیدار جلوی قهرمانی سه‌باره نمایندگان اسرائیل را بگیرد و نخستین قهرمانی را برای یک تیم ایرانی و در خاک ایران به ارمغان بیاورد. افزون بر این‌ها در آن سال بر اساس طرح پیشنهادی فیفا قرار بود مسابقاتی با نام جام باشگاه‌های جهان بین قهرمان‌های قاره‌های اروپا، آسیا، آفریقا، آمریکای جنوبی، آمریکای شمالی و مرکزی و اقیانوسیه برگزار شود و تیم قهرمان آسیا امکان حضور در این بازی‌ها را می‌یافت.[۲۱] بازی‌های جام باشگاه‌های فوتبال جهان در آن سال برگزار نشد و نخستین دوره‌اش در ۲۰۰۰ برگزار شد.[۲۲] همچنین پیش از این مسابقه سازمان تربیت بدنی ایران با همکاری فدراسیون فوتبال ایران بلیت‌های شرط‌بندی رسمی برای این مسابقات چاپ و اقدام به فروش آن‌ها در شعبه‌های بانک صادرات ایران و گیشه‌های بلیت فروشی امجدیه کرد. فرم‌های ویژه‌ای برای این منظور چاپ و به قیمت ۲ ریال عرضه شدند. جایزه‌هایی همچون اتومبیل آریا و شاهین نیز به عنوان جایزه برندگان تعیین شدند اما با این وجود استقبال خوبی از این بلیت‌ها نشد و این طرح بعد از این مسابقه دیگر تکرار نشد.[۱۰]

مسابقهویرایش

روز مسابقهویرایش

 
بازیکنان تاج و هاپوئل در حال ورود به زمین امجدیه
 
تماشاگران از ساعت‌ها پیش از آغاز بازی در ورزشگاه امجدیه حاضر می‌شوند

درهای ورزشگاه امجدیه از ساعت ۱۰ صبح به روی تماشاگران باز شدند و سکوهای ورزشگاه از ساعت ۱ بعد از ظهر پر شدند. از این مسابقه استقبال بسیاری شد و با آن‌که سکوهای ورزشگاه امجدیه گنجایش ۲۵٬۰۰۰ را داشت تماشاگران بسیار بیشتری، چیزی در حدود ۳۵٬۰۰۰ به ورزشگاه آمدند[۲۳] و هزاران تن نیز بیرون ورزشگاه ماندند.[۱۴] پیش از آغاز بازی مراسمی با عنوان رفع خطر از جان شاهنشاه توسط سید جواد ذبیحی برگزار شد. پنج سال پیش از تاریخ این مسابقه و در ۲۱ فروردین ۱۳۴۴ محمدرضا شاه از ترور رضا شمس‌آبادی نجات یافته بود.[۱۰] از میان ۳۵٬۰۰۰ تماشاگر حاضر در ورزشگاه ۵٬۰۰۰ نفر از هواداران تیم هاپوئل نیز بودند. نماینده تیم هاپوئل ۵٬۰۰۰ بلیت بازی را خریده بود و بین جامعه یهودیان ایران پخش کرده بود.[۲۴] این بازی به‌طور مستقیم از تلویزیون و رادیو ایران نیز پخش شد.

خلاصه مسابقهویرایش

 
غلام وفاخواه با ضربه سر گل تساوی را در دقیقه ۸۳ به ثمر می‌رساند

نیمه نخستویرایش

بازی با حملات اولیه تیم هاپوئل آغاز شد و در ۱۰ دقیقه نخست بازی تیم اسرائیلی تیم برتر میدان بود. اما بازیکنان تاج نیز کم‌کم آغاز به حمله کردند و در دقیقه ۱۲ یک فرصت بسیار خوب را که بر روی حمله علی جباری از جناح راست حاصل شده بود از دست دادند: دروازه‌بان هاپوئل از دورازه خارج شد و جباری توپ را بر روی محوطه جریمه ارسال کرد، مهاجم تاج، غلام‌حسین مظلومی، این توپ را به وفاخواه دیگر مهاجم تاج پاس داد و وفاخواه با شوتی سرکش توپ را روانه دروازه هاپوئل کرد اما دیوید پریمو، مدافع هاپوئل، توپ را از روی خط دروازه خالی برگرداند تا دورازه هاپوئل بسته بماند. ۱ دقیقه بعد تیم تاج باز هم با شوت وفاخواه صاحب موقعیت شد اما باز هم پریمو مدافع هاپوئل با خطای هند در موقعیتی مشکوک به پنالتی توپ را دور کرد و داور مسابقه یک ضربه آزاد به سود تاج و از بیرون محوطه جریمه اعلام کرد. فریدون معینی این ضربه آزاد را زد اما شوتش بی‌نتیجه ماند. بعد از این موقعیت با وجود برتری نسبی تاج نیمه نخست با نتیجه ۰–۰ مساوی به پایان رسید.[۲۵]

نیمه دومویرایش

نیمه دوم با حملات تیم تاج آغاز شد و در ۱۵ دقیقه ابتدایی این نیمه توپ و میدان در اختیار این تیم بود با وجود حملات نماینده ایران دروازه نماینده اسرائیل با درخشش دروازه‌بان این تیم که دروازه‌بان تیم ملی جوانان اسرائیل نیز بود بسته ماند. در دقیقه ۶۲ و بر خلاف جریان نسبی بازی پریمو مدافع تیم هاپوئل که روی حرکت فردی به محوطه جریمه تاج نزدیک شده بود می‌رفت تا صاحب یک موقعیت شود که کارو حق‌وردیان هافبک تاج وی را متوقف کرد. هاپوئل در دقیقه ۶۷ نیز یک موقعیت مسلم گلزنی داشت که مهدی لواسانی مدافع تاج در آخرین لحظه ضربه هافبک هجومی هاپوئل، ازکیل هازوم را به کرنر فرستاد. یک دقیقه بعد و در دقیقه ۶۹ همین ضربه کرنر تبدیل به گل تیم هاپوئل شد تا هاپوئل ۱–۰ پیش بیفتد. حالا تیم تاج تنها ۲۲ دقیقه فرصت داشت تا بازی را مساوی کند و از شکست رهایی یابد. در ۵ دقیقه ابتدایی بعد از گل تاج چندان حمله نکرد اما چند دقیقه بعد و در دقیقه ۷۵ تاج تنها تعویضش را انجام داد: مهدی حاج‌محمد به جای علی جباری کاپیتان تاج که روز آرامی را پشت سر گذاشته بود وارد بازی شد. به دنبال این تعویض چینش بازیکنان تاج در زمین دستخوش تغییر شد و تیم تاج دست به حملات زیادی زد که حاج‌محمد در این حملات نقش اساسی داشت. تیم تاج در دقیقه ۷۹ یک موقعیت مسلم گل را از دست داد اما سرانجام حملات تاج نتیجه داد و دروازه هاپوئل در دقیقه ۸۳ باز شد تا بازی ۱–۱ مساوی شود. در دقیقه ۸۷ هاپوئل دست به تعویض زد و میشوافایگن بوم بازیکن ملی‌پوش این تیم از بازی خارج شد و می‌بربرنر به جایش به زمین بازی آمد. حملات تاج در دقایق پایانی نیز ادامه یافت و وفاخواه در دقیقه ۹۰ یک موقعیت مسلم دیگر گل را از دست داد اما در ادامه وقت‌های قانونی گل دیگری به ثمر نرسید و بازی به وقت‌های اضافه کشیده شد.[۲۵]

وقت‌های اضافهویرایش

 
بازیکنان تاج بعد از پیروزی در این بازی جام قهرمانی این مسابقات را دریافت کردند
 
مسعود معینی زننده گل دوم و قهرمانی بخش تاج

بعد از ۵ دقیقه زمان استراحت بین وقت‌های قانونی و اضافی بازی با حملات تاج پیگیری شد و در دقیقه ۹۲ تاج توانست گل دوم و پیروزی‌بخش را به ثمر رساند تا نتیجه ۲–۱ به سود تیم ایرانی بشود. بعد از این گل تاج همچنان به حمله کردن ادامه داد و مدافعان هاپوئل تنها تلاش داشتند تا نتیجه بدتر از این نشود. ۱۵ دقیقه نخست وقت‌های اضافه به همین ترتیب به پایان رسید. در ۱۵ دقیقه دوم و پایانی وقت‌های اضافه هافبک‌ها و مهاجمان تیم هاپوئل در تلاش برای گل تساوی به خشونت روی آوردند و در دقیقه ۱۱۷ در یکی از برخوردهای بازیکنان دو تیم رونی کالدرون بازیکن شماره ۸ هاپوئل مصدوم شد و از بازی بیرون رفت. هاپوئل که هر دو تعویضش را انجام داده بود در دقایق پایانی ده نفره به بازی ادامه داد و با وجود حملاتی که داشت نتوانست بازی را به تساوی بکشد و مدافعان و دروازه‌بان تاج در بسته نگه داشتن دروازه‌شان موفق بودند تا مسابقه با نتیجه ۲–۱ به سود تاج پایان یابد.[۲۵]

گل‌هاویرایش

  • گل هاپوئل: هازوم هافبک هاپوئل در دقیقه ۶۹ به دنبال یک نفوذ فردی توپ را تا نزدیک دروازه تاج پیش برد و هنگامی که قصد ارسال توپ به روی دروازه تاج را داشت توپ توسط لواسانی به کرنر فرستاده شد. کرنر را بن یوناتان مدافع راست و کاپیتان تیم اسرائیلی ارسال کرد که هازوم با یک ضربه ناگهانی توپ را به داخل دروازه تاج فرستاد.
  • گل اول تاج: در دقیقه ۸۳ تاج صاحب یک ضربه کرنر شد حاج‌محمد کرنر را ارسال کرد و غلام وفاخواه با پرشی ناگهانی و ضربه‌ای چکشی گل مساوی تاج را به ثمر رساند.
  • گل دوم تاج: در دقیقه ۹۲ تیم تاج صاحب یک ضربه ایستگاهی پشت محوطه جریمه هاپوئل شد. منصور پورحیدری پشت این توپ ایستاد و توپ را به سمت دروازه حریف نواخت که توپ توسط مدافعان هاپوئل برگشت داده شد و توپ برگشتی را مسعود معینی با ضربه‌ای دقیق وارد دروازه هاپوئل کرد.

جزئیات مسابقهویرایش

۲۱ فروردین ۱۳۴۹
فینال
تاج ۲ – ۱
(وقت اضافه)
هاپوئل تل‌آویو
وفاخواه   '۸۳
م. معینی   '۹۲
گزارش هازوم   '۶۹
ورزشگاه امجدیه، تهران
تماشاگران: ۳۵۰۰۰
داور:   چاترمی
 
 
 
 
 
تاج
 
 
 
 
 
هاپوئل
تاج:
  ناصر حجازی
  منصور پورحیدری
  مهدی لواسانی
  مسعود معینی
  فریدون معینی
  اکبر کارگرجم
  کارو حق‌وردیان
  علی جباری (ک)   '۷۶
  غلام وفاخواه
  غلامحسین مظلومی
  جواد قراب
تعویضی‌ها:
  مهدی حاج‌محمد   '۷۶
سرمربی:
  زدراکو رایکوف
هاپوئل:
  بژرانو آریه
  پن یوناتان (ک)
  دیوید پریمو
  یاکوب راخ مینوویج
  نخمان کاسترو
  ازکیل هازوم
  آبراهام کوهن  
  موشه مورد کوویچ
  رونی کالدرون
  میشوافایگن بوم   '۸۷
  جرج بوربا
تعویضی‌ها:
  روزن اشترایخ  
  می‌بربرنر   '۸۷
سرمربی:
  رهاویا روزنبام
مقامات رسمی مسابقه
  • کمک داورها:
    • چان تارا (تایلند)
    • شریف آوان (مالزی)
قوانین بازی
  • ۹۰ دقیقه.
  • ۳۰ دقیقه وقت اضافی اگر لازم باشد.
  • ضربات پنالتی اگر بازی همچنان مساوی باشد.
  • تنها دو تعویض.

پس از مسابقهویرایش

 
غلام وفاخواه در کنار دیگر بازیکنان تاج و جام قهرمانی مسابقات
 
روزنامه اطلاعات، فردای قهرمانی تاج در آسیا

در ایرانویرایش

پس از پیروزی و قهرمانی تاج، تماشاگران حاضر در ورزشگاه امجدیه نیز از ورزشگاه خارج شدند و در خیابان‌های اطراف ورزشگاه، به پایکوبی پرداختند. مردم تهران و شهرهای دیگر ایران نیز به خیابان‌ها آمدند و به جشن و پایکوبی پرداختند. در روزهای بعد ویگن خواننده ایرانی ترانه‌ای با شعری از ایرج جنتی عطایی در ستایش از بازیکنان پیروز این مسابقه خواند.[۱۰] کمیته ملی المپیک ایران از برندگان این مسابقه تجلیل کرد و حتی شرکت‌ها و سازمان‌هایی همچون موسسه اطلاعات، هواپیمایی ملی ایران و کفش ملی نیز با دعوت کردن از بازیکنان و پرسنل تیم تاج از آن‌ها قدردانی کردند.[۲۶]

این پیروزی در مطبوعات ایران بازتاب وسیعی داشت؛ هفته‌نامه کیهان ورزشی، از معتبرترین هفته‌نامه‌های ورزشی ایران، با چاپ تصویری از مسعود معینی در آغوش رایکوف و تیتر اشک مقدس برای پیروزی از این بازی یاد کرد.[۲۷] مطبوعات غیر ورزشی ایران نیز به این بازی و حواشی‌اش پرداختند، به عنوان مثال روزنامه اطلاعات فردای این بازی با چاپ تصاویری از بازیکنان و هواداران تاج با تیتر تهران دیشب غرق شادی بود منتشر شد[۲۸] و حتی نشریه غیر ورزشی فردوسی با چاپ تصاویری از این بازی بر روی جلدش از این مسابقه یاد کرد.[۲۹]

قهرمانی تاج در آسیا یکی از باارزش‌ترین عناوین قهرمانی تاریخ این باشگاه است.[۳۰] پرویز خسروانی، یکی از مؤسسین اولیه و مالک باشگاه تاج در آن زمان، در نوامبر ۲۰۱۱ در مصاحبه‌ای تلویزیونی با بخش فارسی صدای آمریکا از این پیروزی به عنوان یک مسابقه حماسی در تاریخ این باشگاه نام برد.[۳۱] باشگاه استقلال[پانویس ۳] سال‌ها بعد و در میانه‌های دهه ۱۳۸۰ خورشیدی دو ستاره طلایی رنگ به نشانه دو قهرمانی این تیم در آسیا، این پیروزی و قهرمانی به عنوان نخستین قهرمانی، به نشان‌واره‌اش افزود.[پانویس ۴][۳۲] علاوه بر باشگاه تاج این پیروزی برای فوتبال ملی ایران نیز بسیار پراهمیت بود و یک پیروزی عظیم برای ایران تلقی شد؛ این پیروزی نخستین قهرمانی یک باشگاه فوتبال ایرانی در آسیا بود و تاریخ فوتبال باشگاهی ایران را ورق زد. دو سال پیش و در بهار ۱۳۴۷ تیم ملی ایران با غلبه بر تیم ملی اسرائیل برای نخستین بار قهرمان جام ملت‌های آسیا شده بود و حالا یک تیم باشگاهی نیز با پیروزی بر نماینده اسرائیل نشان‌گر قدرت فوتبال ایران در میان باشگاه‌های آسیا نیز بود.[۱۰]

در اسرائیلویرایش

این شکست تنها شکست نمایندگان اسرائیل در فینال جام باشگاه‌های آسیا محسوب می‌شود[۷] اما با وجود این شکست برگزاری این مسابقه برای اسرائیل یک دستاورد دیپلماتیک منطقه‌ای محسوب شد چرا که تا آن زمان روابط ایران و اسرائیل کمابیش محرمانه و مورد اعتراض کشورهای عربی بود اما با برگزاری این مسابقه روابط دو کشور تا حدی آشکار شد و ورزشکاران اسرائیلی با وجود شکست با خشنودی فراوان به اسرائیل بازگشتند.[۳۳] رهاویا روزنبام سرمربی تیم هاپوئل نیز در این زمینه گفت: «با توجه به شرایط موجود و جوی که در اطراف ما بود ما با بهترین توانمان کار کردیم، فوتبال خوبی بازی کردیم و اسرائیل را در شرایط آبرومندی نمایندگی کردیم».[۱۴]

جستارهای وابستهویرایش

یادداشتویرایش

  1. تیم لبنانی در زمین مسابقه برابر تیم اسرائیلی حاضر نشد و کنفدراسیون فوتبال آسیا تیم هاپوئل را برنده اعلام کرد.
  2. پرسپولیس برای صعود از گروهش احتیاج به پیروزی برابر مکابی تل‌آویو داشت اما آن بازی بدون گل مساوی شد و پرسپولیس از صعود بازماند.
  3. نام باشگاه فوتبال تاج در فروردین ۱۳۵۸ به استقلال تغییر یافت.
  4. قهرمانی دوم استقلال در مسابقات جام باشگاه‌های آسیا ۹۱–۱۹۹۰ به دست آمد

پانویسویرایش

  1. «مجموعه ورزشی شهید شیرودی - اماکن ورزشی».
  2. «رادیو زمانه | خارج از سیاست | ورزشی | امجدیه را از تاریخش نمی‌توان گرفت».
  3. «فرح پهلوی از سفر ملکه الیزابت به ایران می‌گوید».
  4. «(تصاویر) تاج‌گذاری محمدرضا پهلوی به روایت عکاس امریکایی».
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «The Asian Club Championship».
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «Asian Club Competitions 1967».
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «השבוע בו הוכתרה הפועל ת"א לאלופת אסיה».
  8. «Asian Club Competitions 1968/69».
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ «Asian Club Competitions 1970».
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ ۱۰٫۴ ۱۰٫۵ «قهرمانی آسیایی تاج: بازخوانی فروردین شیرین ۱۳۴۹».
  11. «Israel - List of Champions».
  12. «Head to head stats Esteghlal (Tehran), Iran - Hapoel (Tel Aviv), Israel».
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ «זיכרונותיהם של האדומים מטהרן».
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ ۱۴٫۳ «השבוע בו הוכתרה הפועל ת"א לאלופת אסיה».
  15. «خاطره تصویری/ روزی که ایران انتقام اعراب را از رژیم اسرائیل گرفت».
  16. «رابطه فرهنگی و ورزشی ایران و اسرائیل در دوره پهلوی دوم».
  17. آسیا. «نخستین مسابقه ورزشی بین تیم های ایرانی و اسرائیلی».
  18. «World Cup 1970 Qualifying».
  19. «Planet World Cup - 1970 - Squads - Israel».
  20. «Asian Club Competitions 1967».
  21. «تاج نماینده فوتبال باشگاه‌های ایران در جام دوم». روزنامه اطلاعات شماره ۱۳۱۵۰ صفحهٔ ۷. موسسه اطلاعات. ۶ فروردین ۱۳۴۹.
  22. «FIFA Club World Cup - Previous Tournaments - FIFA.com». web.archive.org. ۲۰۱۳-۱۲-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۱.
  23. «تاج در آتش‌بازی پرشکوه دیشب جام سوم را فتح کرد». روزنامه اطلاعات شماره ۱۳۱۶۲ صفحهٔ ۷. موسسه اطلاعات. ۲۲ فروردین ۱۳۴۹.
  24. «شکست صهیونیست‌ها همه را خوشحال کرد/نماینده اسرائیل در امجدیه 5000 هزار هوادار داشت! / آن گل هیچ وقت از یادم نمی‌رود».
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ ۲۵٫۲ «تاج در آتش بازی پرشکوه دیشب جام سوم را فتح کرد». روزنامه اطلاعات شماره ۱۳۱۶۲ صفحهٔ ۱۳. موسسه اطلاعات. ۲۲ فروردین ۱۳۴۹.
  26. «پیروزمندان تاج در مؤسسه اطلاعات». روزنامه اطلاعات شماره ۱۳۱۶۴ صفحهٔ ۴. موسسه اطلاعات. ۲۴ فروردین ۱۳۴۹.
  27. «اشک مقدس برای پیروزی». کیهان ورزشی (۸۰۷): ۱. ۲۲ فروردین ۱۳۴۹.
  28. «تهران دیشب غرق هیجان و شادی بود». روزنامه اطلاعات شماره ۱۳۱۶۲ صفحهٔ ۱. موسسه اطلاعات. ۲۲ فروردین ۱۳۴۹.
  29. «گزارش‌های اختصاصی و مطالب ورزشی». فردوسی (۹۵۷): ۱. ۲۴ فروردین ۱۳۴۹.
  30. «زدرادکو رایکوف».
  31. «گفتگو با پرویز خسروانی بنیانگذار باشگاه تاج».
  32. «لوگوی استقلال در گذر زمان».
  33. «پنجاه سال از نخستین و آخرین مسابقه ورزشی بین تیم های ایران و اسرائیل می گذرد. فوتبالیست های تاج، خوش کاشتند».

منابعویرایش

برای مطالعه بیشترویرایش