متروی اصفهان

مترو اصفهان
(تغییرمسیر از مترو اصفهان)

قطار شهری اصفهان یا مترو اصفهان یک سامانه حمل و نقل همگانی در شهرستان اصفهان است. کار ساخت قطار شهری اصفهان از سال ۱۳۸۰ آغاز شد اما با توجه به بافت تاریخی این شهر به کندی پیش رفت و ساخت ایستگاه های جدید هم به کندی پیش میرود. خطاهای اجرایی نیز در طولانی‌تر شدن اجرای این پروژه مؤثر بوده‌اند. سازمان قطار شهری اصفهان مسئولیت ساخت قطار شهری را در محدوده شهر اصفهان بر عهده دارد و سازمان مترو منطقه اصفهان وظیفه بهره‌برداری از مترو در محدوده شهرِ اصفهان و شهرهای اطراف را دارد. هنگام حفاری در مسیر سی و سه پل و ورود دستگاه (TBM) باعث نشست نامتقارن در پایه‌های این پل تاریخی شد. برای شهر اصفهان ۳ خط قطار شهری در نظر گرفته شده‌است؛ خط ۱ مسیر شمال به جنوب، خط ۲ شرق به غرب و خط ۳ از جنوب به غرب می‌باشد. همچنین برخی از شهرهای اطراف نیز از طریق این سامانه به خطوط مترو اصفهان متصل می‌گردند. ۲۰ ایستگاه فعال مترو در اصفهان وجود دارد.عبور مترو از زیر میدان نقش جهان منتفی شده‌است.[۱]عملیات اجرایی خط ۲ متروی اصفهان از ابتدای سال ۱۳۹۸ آغاز و حفاری تونل‌ها از شمال شرق توسط دو دستگاه به قطر ۶/۵ متری و از غرب توسط یکدستگاه با قطر ۹/۵ متری انجام خواهد شد.[۲]

قطار شهری اصفهان
نماد سازمان قطار شهری اصفهان و حومه
اطلاعات
مالکسازمان قطار شهری اصفهان و حومه
مکاناصفهان، ایران
نوعی ترابریقطار شهری، تراموا
تعداد خطوط۱۰ خط (۱ خط فعال)

۵ خط درون‌شهری (۱ خط فعال)

۵ خط برون‌شهری (۰ خط فعال)
تعداد ایستگاه‌ها۸۷ ایستگاه (۲۰ ایستگاه فعال)

(۵۱ ایستگاه درون‌شهری - ۲۰ فعال)

(۳۶ ایستگاه برون‌شهری - ۰ فعال)
مسافران روزانه۱۰۰۰۰۰ نفر در روز
وبگاهوبگاه قطار شهری اصفهان
اداره
آغاز بهره‌برداری۱۴ مهر ۱۳۹۴
اداره‌کننده(ها)شرکت مترو منطقهٔ اصفهان و حومه ‏، سازمان قطار شهری اصفهان و حومه
طول قطار۱۰۰ متر
سرفاصله زمانی۱۱ دقیقه
فنی
سیستم برق۱۵۰۰ ولت - DC از طریق سیم بالاسر
میانگین سرعت۳۲ کیلومتر بر ساعت
حداکثر سرعت۷۰ کیلومتر بر ساعت

تاریخچه

ویرایش

پیشنهاد ساخت مترو در اصفهان در زمان احداث کارخانه ذوب آهن در دهه ۱۳۴۰ داده‌شد. در این طرح قرار بود فرودگاه بین‌المللی اصفهان به شهر فولادشهر و سپس کارخانه ذوب آهن متصل گردد که اجرایی نشد.

نخستین طرح جامع حمل و نقل شهر اصفهان در سال ۱۳۵۵ توسط مهندسین مشاور سوئدی ولوو صورت گرفت اما به مرحله اجرا نرسید. پس از انقلاب ایران، در سال ۱۳۵۹ مطالعات جامع حمل و نقل اصفهان توسط سازمان مدیریت برنامه و بودجه استان انجام شد. طی آن به مدت یک سال مطالعات مترو اصفهان توسط شرکت مهندسین مشاور پاسیفیک کوماگائی گومی صورت گرفت. در سال ۱۳۶۳ نیز مطالعات حمل ونقل برون‌شهری محدود به منطقه صنعتی حاشیه زاینده رود توسط مجتمع شرکت فولاد مبارکه اصفهان و دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد.

بین سال‌های ۱۳۶۶ تا ۱۳۶۹ مطالعات جامع حمل و نقل و ترافیک اصفهان با مدیریت سازمان حمل و نقل و ترافیک و توسط دانشگاه صنعتی اصفهان انجام و در پی آن بین سال‌های ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۳ مطالعات پیش امکان‌پذیری حمل و نقل انبوه توسط شرکت فرانسوی سوفرتو و در سال ۱۳۷۴ مطالعات امکان‌پذیری آن توسط شرکت استرالیایی PPK انجام شد و شبکه حمل ونقل انبوه منطقه اصفهان مشخص گردید.

پس از آن، از سال ۱۳۷۵ به مدت دو سال طراحی اولیه خطوط اولویت دار قطارشهری اصفهان و حومه انجام گرفت و پس از تصویب بودجه احداث قطارشهری توسط مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۷۹، عملیات اجرایی خط یک مترو اصفهان از سال ۱۳۸۰ آغاز شد.[۳]

ساختار مدیریتی خطوط ریلی اصفهان

ویرایش
  • شرکت مترو منطقه اصفهان: تأسیس در سال ۱۳۷۰ با هدف طراحی، برنامه‌ریزی، توجیه فنی و اقتصادی، تصویب و بهرهبرداری خطوط در مقیاس منطقه ای
  • سازمان قطار شهری اصفهان:[۴]

تأسیس در سال ۱۳۷۸ با هدف اجرای خطوط درون‌شهری

 
نقشه خطوط مترو اصفهان
خطوط درون‌شهری
رنگ نشانه خط شروع فعالیت افتتاح کامل نوع طول (کیلومتر) ایستگاه مسیر
۱
 
یک ۱۳۹۴ ۱۳۹۶ قطارشهری ۲۰٫۲ ۲۴ دانشگاه صنعتی تا شهر بهارستان
۲
 
دو ۱۴۰۳ ۲۴/۴ ۲۳ دارک تا خمینی‌شهر
۳
 
سه ۹ ۸ قائمیه تا میدان آزادی
۴ چهار ۲۵ ۲۰ ابن سینا تا فرودگاه شهید بهشتی
۵ پنج ۷۵ ۲۰ سپاهان شهر تا نمایشگاه بین‌المللی اصفهان
خطوط برون‌شهری
رنگ خط شروع فعالیت افتتاح کامل نوع طول (کیلومتر) ایستگاه مسیر
اصفهان - زرین‌شهر قطارشهری ۵۰ ۷ میدان آزادی تا فولادشهر
اصفهان - شاهین‌شهر ۱۹ ۹ دانشگاه صنعتی تا شاهین‌شهر
اصفهان - بهارستان ۱۴/۵ ۴ سپاهان‌شهر تا بهارستان
بهارستان - مبارکه - مجلسی ۵۱ ۸ بهارستان تا مجلسی
بهارستان - شهرضا ۵۰ ۷ بهارستان تا شهرضا
اصفهان - نجف‌آباد - خمینی‌شهر ۲۸ ۸ کهندژ تا خمینی‌شهر

درون‌شهری

ویرایش
 

این خط از شمال شهر اصفهان آغاز شده و پس از طی مسیری به طول ۲۰٫۲ کیلومتر به پایانه مسافربری صفه در جنوب اصفهان می‌رسد، اکنون در این خط ۲۰ ایستگاه فعال وجود دارد.[۵]

ایستگاه‌های خط یک عبارتند از:

ایستگاه‌های خط ۱ قطار شهری اصفهان
شماره نام موقعیت وضعیت شروع به کار توضیحات
۱ ایستگاه دانشگاه صنعتی دانشگاه صنعتی اصفهان دردست ساخت
۲ ایستگاه دهنو محله دهنو دردست ساخت
۳ ایستگاه امیرکبیر خیابان شاهپور جدید دردست ساخت
۴ ایستگاه رسالت خیابان رسالت دردست ساخت
۵ ایستگاه قدس (ملکشهر) شهرک قدس، خیابان امام خمینی فعال ۱۳۹۴
۶ ایستگاه بهارستان ملک شهر، خیابان بهارستان فعال ۱۳۹۴
۷ ایستگاه گلستان بهارستان، خیابان گلستان فعال ۱۳۹۴
۸ ایستگاه شهید مفتح بهارستان، نبش خیابان شهید مفتح فعال ۱۳۹۴
۹ ایستگاه شهید علیخانی میدان شهید علیخانی فعال ۱۳۹۴
۱۰ ایستگاه جابر تقاطع خیابان‌های جابر و شهبازی فعال ۱۳۹۴
۱۱ ایستگاه کاوه پایانه کاوه فعال ۱۳۹۴ دپو
۱۲ ایستگاه شهید چمران بلوار کاوه، نرسیده به بزرگراه شهید چمران فعال ۱۳۹۴
۱۳ ایستگاه شهید باهنر تقاطع ۲۵ آبان، نبش خیابان شهید باهنر فعال ۱۳۹۴ تلاقی با خط

۲ اتوبوس تندرو

۱۴ ایستگاه شهدا میدان شهدا فعال ۱۳۹۵
۱۵ ایستگاه تختی چهارراه تختی فعال ۱۳۹۵ تلاقی با خط

۳ اتوبوس تندرو

۱۶ ایستگاه امام حسین میدان امام حسین (دروازه دولت) فعال ۱۳۹۶ تلاقی با خط

۴ اتوبوس تندرو

۱۷ ایستگاه انقلاب میدان انقلاب فعال ۱۳۹۶
۱۸ ایستگاه سی و سه پل خیابان چهار باغ بالا، نرسیده به سی سه پل فعال ۱۳۹۶
۱۹ ایستگاه دکتر شریعتی خیابان چهارباغ بالا، بیمارستان شریعتی فعال ۱۳۹۶
۲۰ ایستگاه آزادی میدان آزادی (دروازه شیراز) فعال ۱۳۹۶ تلاقی با خط

۱ اتوبوس تندرو

۲۱ ایستگاه دانشگاه خیابان هزارجریب، روبروی دانشگاه اصفهان فعال ۱۳۹۶
۲۲ ایستگاه کارگر خیابان هزارجریب، روبروی خیابان کارگر فعال ۱۳۹۶
۲۳ ایستگاه کوی امام خیابان هزارجریب، کوی امام فعال ۱۳۹۶
۲۴ ایستگاه دفاع مقدس (صفه) پل دفاع مقدس، جنب پایانه صفه فعال ۱۳۹۶
 

خط شرقی-غربی از خمینی شهر شروع و پس از عبور از خیابان اشرفی اصفهانی (کهندژ) و در ایستگاه مشترک امام حسین از زیر خط شمالی-جنوبی وارد خیابان سپه شده و از زیر قسمت شمال میدان نقش جهان به سمت خیابان حافظ می‌رود. این خط در خیابان هاتف به سمت شمال ادامه می‌یابد و پس از عبور از روی میدان لاله در طول خیابان زینبیه ادامه می‌یابد. طول کل مسیر ۲۴٫۴ کیلومتر و دارای ۲۳ ایستگاه می‌باشد.[۶] فاز یک این مسیر مورد تصویب قرار گرفته و اجرای آن آغاز شده‌است.[۷]

ایستگاه‌های خط دو عبارتند از:

ایستگاه‌های خط ۲ قطار شهری اصفهان
شماره نام موقعیت وضعیت شروع به کار توضیحات
۱ ایستگاه دارک محله دارک، خیابان دارک دردست ساخت دپو
۲ ایستگاه حرم زینبیه حرم زینبیه دردست ساخت
۳ ایستگاه عاشق اصفهانی خیابان عاشق اصفهانی دردست ساخت
۴ ایستگاه عمان سامانی خیابان عمان سامانی دردست ساخت
۵ ایستگاه لاله خیابان لاله، پارک لاله دردست ساخت
۶ ایستگاه شاهد خیابان شاهد دردست ساخت
۷ ایستگاه طوقچی میدان طوقچی دردست ساخت تلاقی با خط ۱

و ۲ اتوبوس تندرو

۸ ایستگاه ابن سینا خیابان ابن سینا دردست ساخت
۹ ایستگاه امام علی میدان امام علی دردست ساخت
۱۰ ایستگاه نقش جهان خیابان حافظ، سمت شرقی میدان نقش جهان دردست ساخت
۱۱ ایستگاه فلسطین (آمادگاه) خیابان فلسطین (آمادگاه) دردست ساخت
۱۲ ایستگاه امام حسین میدان امام حسین (دروازه دولت) فعال ۱۳۹۶ تلاقی با خط

۴ اتوبوس تندرو

۱۳ ایستگاه خلجا خیابان خلجا دردست ساخت
۱۴ ایستگاه چهارسو (کاشانی) خیابان کاشانی، میدان چهارسو دردست ساخت
۱۵ ایستگاه شهید خرازی خیابان شهید خرازی دردست ساخت
۱۶ ایستگاه کهندژ خیابان کهندژ دردست ساخت
۱۷ ایستگاه جاوان در مرحله طراحی
۱۸ ایستگاه صمدیه در مرحله طراحی
۱۹ ایستگاه رهنان در مرحله طراحی
۲۰ ایستگاه پیام نور در مرحله طراحی
۲۱ ایستگاه محله جوی‌آباد (جوغباد) در مرحله طراحی
۲۲ ایستگاه ماربین در مرحله طراحی
۲۳ ایستگاه خمینی شهر در مرحله طراحی
 

خط سوم قطار شهری اصفهان از ایستگاه آزادی آغاز می‌شود و با عبور از بلوار دانشگاه و بلوار ارتش به پایانه جنوب غرب شهر اصفهان واقع در جنوب تقاطع اندیشه می‌رسد و سپس به سمت شهر ابریشم و فلاورجان فولادشهر و زرین‌شهر امتداد می‌یابد. طول این مسیر حدود ۹ کیلومتر و شامل ۸ ایستگاه می‌باشد. ادامه این خط از میدان آزادی تا میدان لاله است که از مصلی و تخت فولاد می‌گذرد اما هنوز برنامه‌ریزی نشده‌است. این خط با خط ۱ اتوبوس تندرو اصفهان تلاقی دارد.

ایستگاه‌های خط سه عبارتند از:

ایستگاه‌های خط ۳ قطار شهری اصفهان
شماره نام موقعیت وضعیت شروع به کار توضیحات
۱ ایستگاه آزادی میدان آزادی (دروازه شیراز) فعال ۱۳۹۶ تلاقی با خط

۱ اتوبوس تندرو

۲ ایستگاه حکیم نظامی خیابان حکیم نظامی در مرحله طراحی
۳ ایستگاه ارتش خیابان ارتش در مرحله طراحی
۴ ایستگاه سیمین بلوار کشاورز، سه راه سیمین در مرحله طراحی
۵ ایستگاه باغ فردوس بلوار کشاورز، باغ فردوس در مرحله طراحی
۶ ایستگاه کشاورز بلوار کشاورز در مرحله طراحی
۷ ایستگاه قائمیه محله قائمیه در مرحله طراحی
۸ ایستگاه تقاطع اندیشه باغ ارم محله ورودی شهر ابریشم در مرحله طراحی دپو

خط چهار

ویرایش

طراحی خط ۴ مترو اصفهان هنوز صورت نگرفته‌است و هم‌اکنون تنها صحبت از احداث خطی در مسیر خیابان جی به میان آمده‌است. به نظر می‌رسد این خط در صورت احداث از ایستگاه ابن سینا در «خط ۲ مترو اصفهان» آغاز شده و تا دانشگاه آزاد خوراسگان ادامه یابد. حتی این امکان وجود دارد در ادامه نیز پس از گذشتن از بازار میوه و تره بار اصفهان، آرامستان باغ رضوان، این خط در نهایت به فرودگاه بین‌المللی اصفهان متصل شود. در صورت اجرای کامل به نظر می‌رسد خط ۴ قطار شهری اصفهان طولی بیش از ۲۵ کیلومتر و ۲۰ ایستگاه داشته باشد.[۸]

خط پنج

ویرایش

از خط ۵ مترو اصفهان تقریباً هیچ اطلاعاتی در دست نیست. تنها خبری که می‌توان از آن به طراحی یک خط جدید پی برد، توصیه یکی از اعضای شورای شهر پنجم به شهردار مبنی بر آزادسازی بیشتر زمین‌های رینگ چهارم برای جانمایی خط جدید مترو است. طراحی این خط منطقی هم به نظر می‌رسد چرا که در اطراف رینگ چهارم مراکز مهمی همچون نمایشگاه جدید اصفهان، شهربازی شهررویاها، مرکز همایش‌های بین‌المللی اصفهان، دهکده المپیک نقش جهان، پارک بزرگ شرق اصفهان و همچنین مناطق مسکونی وجود دارند که به نظر می‌رسد طراحی چنین مسیری می‌تواند پاسخ مناسبی به نیاز شهروندان برای دسترسی به این مراکز باشد.

البته هنوز جزئیاتی از این طرح منتشر نشده‌است. این امکان وجود دارد این خط صرفاً در نیمه شرقی رینگ چهارم ترافیکی اصفهان قرار گیرد اما در صورتی که دور تا دور تمام حلقه چهارم ترافیکی اصفهان خط مترو احداث شود می‌توان از آن به عنوان اولین خط مترو بسته در کشور نام برد. در صورت اجرای کامل به نظر می‌رسد خط ۵ قطار شهری اصفهان طولی بیش از ۷۵ کیلومتر و ۲۰ ایستگاه داشته باشد.[۹]

برون‌شهری

ویرایش

اصفهان - زرین شهر

ویرایش

این خط به طول ۵۷ کیلومتر از ایستگاه آزادی اصفهان آغاز و با عبور از شهرهای شهرابریشم، فلاورجان، فولادشهر، زرین شهر، شهر و کارخانه ذوب آهن اصفهان به ساکنان این مناطق نیز سرویس دهی می‌کند.

اصفهان - شاهین شهر

ویرایش

خط مترو اصفهان - شاهین شهر از ابتدای خط یک قطارشهری اصفهان آغاز شده و پس از عبور از داخل شهر اصفهان، به بختیار دشت و سپس از سمت غرب به شهرستان شاهین شهر می‌رسد. اجرای این خط با مشارکت شرکت چینی نورینکو خواهد بود.[۱۰] از ۲۰ کیلومتر طول مسیر این خط، ۱۶٫۷ کیلومتر در حوزه شهرستان شاهین شهر و مابقی در حوزه شهرستان اصفهان می‌باشد.

ایستگاه‌های خط اصفهان - شاهین شهر
شماره نام موقعیت وضعیت شروع به کار توضیحات
۱ ایستگاه قدس شهرک قدس، خیابان امام خمینی فعال ۱۳۹۴ حوزه اصفهان
۲ ایستگاه رسالت خیابان رسالت دردست ساخت
۳ ایستگاه امیرکبیر خیابان شاهپور جدید دردست ساخت
۴ ایستگاه دهنو محله دهنو دردست ساخت
۵ ایستگاه دانشگاه صنعتی اصفهان دانشگاه صنعتی اصفهان دردست ساخت
۶ ایستگاه بختیار دشت شاهین شهر، خیابان بختیار دشت در مرحله طراحی حوزه شاهین

شهر

۷ ایستگاه پالایشگاه شاهین شهر، پالایشگاه اصفهان در مرحله طراحی
۸ ایستگاه شهید منتظری شاهین شهر، نیروگاه شهید منتظری در مرحله طراحی
۹ ایستگاه ولیعصر شاهین شهر، میدان ولیعصر در مرحله طراحی

اصفهان - بهارستان

ویرایش

این خط از انتهای خط یک قطارشهری اصفهان آغاز شده و پس از عبور از سپاهان شهر به بهارستان ختم خواهد شد. طول این خط برابر ۱۴٫۵ کیلومتر خواهد بود. این پروژه در مراحل پایانی ریل‌گذاری قرار دارد.[۱۱] تخمین زده می‌شود این خط تا سال ۱۴۰۲ به بهره‌برداری برسد.

ایستگاه‌های خط اصفهان - بهارستان
شماره نام موقعیت وضعیت شروع به کار توضیحات
۱ ایستگاه دفاع مقدس (صفه) پل دفاع مقدس، جنب پایانه صفه فعال ۱۳۹۶ حوزه اصفهان
۲ ایستگاه سپاهان شهر سپاهان شهر دردست ساخت
۳ ایستگاه راه‌آهن سپاهان شهر، جنب سیتی سنتر، راه‌آهن اصفهان دردست ساخت
۴ ایستگاه بهارستان شهر بهارستان دردست ساخت حوزه بهارستان
۵ ایستگاه دریاچه زیتون شهر بهارستان، دریاچه زیتون در مرحله طراحی

بهارستان - مبارکه - مجلسی

ویرایش

این خط از شهر بهارستان شروع و با طی ۵۱ کیلومتر و گذر از سه راهی مبارکه، روستای دهسرخ، زیبا شهر، میدان شهید نصوحی و میدان دفاع مقدس مبارکه و مجتمع فولاد مبارکه، نهایتاً به شهر جدید مجلسی ختم می‌شود.[۱۲]

ایستگاه‌های خط بهارستان - مجلسی
شماره نام موقعیت وضعیت شروع به کار توضیحات
۱ ایستگاه بهارستان شهر بهارستان دردست ساخت حوزه بهارستان
۲ ایستگاه دریاچه زیتون شهر بهارستان، دریاچه زیتون در مرحله طراحی
۳ ایستگاه سه‌راه مبارکه شهر مبارکه، سه‌راه مبارکه در مرحله طراحی حوزه مبارکه
۴ ایستگاه ده‌سرخ شهر مبارکه، ده‌سرخ در مرحله طراحی
۵ ایستگاه زیباشهر شهر مبارکه، زیباشهر در مرحله طراحی
۶ ایستگاه دفاع مقدس شهر مبارکه، خیابان دفاع مقدس در مرحله طراحی
۷ ایستگاه شهید نصوحی شهر مبارکه، خیابان شهید نصوحی در مرحله طراحی
۸ ایستگاه فولاد مبارکه شهر مبارکه، فولاد مبارکه اصفهان در مرحله طراحی
۹ ایستگاه مجلسی شهر مجلسی در مرحله طراحی حوزه مجلسی

بهارستان - شهرضا

ویرایش

در طرح جامع خطوط قطار شهری اصفهان و حومه مسیری برای خط مترو اصفهان – شهرضا پیش‌بینی نشده‌است ولی اخیراً در اواخر سال ۱۳۹۸ شورای شهر شهرضا طرح احداث مترو بهارستان – شهرضا را تصویب کرده‌است. این طرح صرفاً مصوبه شورای شهر شهرضا است و احتمالاً هیچ گونه تاییدیه ای از وزارت کشور ندارد و به نظر می‌رسد طراحی دقیقی برای آن نیز صورت نگرفته باشد.[۱۳]

نرخ بلیت

ویرایش

پرداخت کرایه مترو اصفهان از چند روش میسر است.

  • اصفهان کارت: افراد دارای اصفهان کارت می‌توانند به راحتی از سامانه مترو اصفهان استفاده کنند و هنگامی شارژ کارت آنها به پایان رسید از طریق باجه‌های موجود در هر ایستگاه نسبت به شارژ مجدد کارت خود اقدام نمایند. با اصفهان کارت قیمت هر بار استفاده از مترو ۳۱۰۰ تومان است (مصوبه سال 1402).[۱۴]
  • QR Code: در هر ایستگاه دستگاه‌هایی به نام کش لس وجود دارد که نحوه کار با آن را خود دستگاه توضیح می‌دهد یا می‌توانید از مأمورین حاضر در ایستگاه‌ها کمک بگیرید. در این دستگاه نرخ کرایه برای یک سفر ۳۹۰۰ تومان و طرح ویژه بهار (۲۲ سفره - ۶۲ هزارتومان) می‌باشد.[۱۵]
نرخ بلیت مترو اصفهان
خط اصفهان کارت

(یک سفر)

QR Code

(یک سفر)

QR Code

(۲۲ سفره)

۱ ۳۱۰۰ تومان ۳۹۰۰ تومان ۶۲۰۰۰ تومان

(هر سفر ۲۸۰۰ تومان) (یک ماه اعتبار دارد)

۲ این خط هنوز به بهره‌برداری نرسیده‌است.
۳ این خط هنوز به بهره‌برداری نرسیده‌است.

تأثیر یادگارهای تاریخی بر روند اجرا

ویرایش

وجود آثار تاریخی متعدد در اصفهان و همچنین شرایط اقلیمی و نوع خاک، عبور خطوط مترو در مناطق تاریخی شهر را با مشکل مواجه کرد چرا که این امکان وجود داشت لرزش‌های ایجاد شده در هنگام عبور مترو از زیر مناطق تاریخی و همچنین ساخت و حفاری در این مناطق آسیب‌های جدی به آثار تاریخی وارد کنند. بخشی از خطوط یک و دو قطارشهری از زیر آثار تاریخی مهم شهر اصفهان عبور می‌کنند.

براساس قانون و با توجه به اینکه چهارباغ عباسی با شماره ۱۱۹ در فهرست آثار ملی ثبت شده‌است، انجام هرگونه پروژه عمرانی در حوالی آن، تنها با نظر موافق سازمان میراث فرهنگی کشور میسر است.[۱۶] سیف‌الله امینیان، مدیر میراث فرهنگی اصفهان، اعلام کرد که سازمان میراث فرهنگی اصفهان، مخالفت خود را با عبور مترو از چهارباغ عباسی، حد فاصل میدان دروازه دولت تا سی و سه پل، در مکاتبات و جلسات مختلف به مقامات ارشد استان، استاندار و مقامات مسوول سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور اعلام کرده‌است.[۱۶] او بر پیشنهاد سازمان میراث فرهنگی بر عبور مترو از خیابان شمس‌آبادی تأکید کرد.[۱۶] در جلسه‌ای که در ۱۲ مهرماه ۱۳۸۰ در سازمان میراث فرهنگی کشور و با حضور نمایندگان شهرداری، سازمان قطار شهری اصفهان و میراث فرهنگی تشکیل شد، با توجه به نوع خاک، لایه بندی خاک و شرایط اقلیمی، عبور مترو به صورت زیرزمینی از محور چهارباغ خسارت بار ارزیابی گردید.[۱۶]

در سال ۱۳۸۳ رئیس وقت سازمان نظام مهندسی اصفهان، عبدالله کوپایی، عضو هیئت مدیره «سازمان قطار شهری اصفهان و حومه»، در مصاحبه با ایسنا لزوم عبور مترو از خیابان چهار باغ را مورد تأیید قرار داد.[۱۷]

در یک برنامه زنده تلویزیونی که از شبکه یک در ۲۶ شهریور ۱۳۸۸ پخش شد، حبیب اله تحویل پور، معاون فرهنگی شهرداری اصفهان، ضمن تکذیب عبور مترو از چهارباغ اصفهان گفت: «مترو از چهارباغ اصفهان گذر نکرده و مسیر آن بین خیابان شمس‌آبادی و چهارباغ است». در همین برنامه ابوالفضل قربانی، سخنگوی شورای شهر اصفهان، اظهار داشت که موضوع متروی اصفهان پس از رسیدن به خیابان چهارباغ سیاسی شده‌است[۱۸] .

نگرانی دیگر، احتمال حضور متکدیان، دوره‌گردها و دستفروشان در کنار ایستگاه‌های مترو و در کنار مناطق توریستی شهر است.[۱۹]

عبور از نزدیکی سی و سه پل

ویرایش

در ۱۶ فروردین ۱۳۸۸، شرکت الموت اعلام کرد که دستگاه حفار تونل غربی با موفقیت از زیر زاینده رود عبور کرده‌است[۲۰]. همچنین در همین منبع که به نظر می‌آید در تاریخی بعد از ۱۶ فروردین ۱۳۸۸ به روز رسانی شده‌است اشاره شده که حفاری تونل شرقی نیز که در اردیبهشت ۱۳۸۸ آغاز شده بود از زیر زاینده رود در طی ۳۰ روز حفاری، با موفقیت عبور کرده‌است.[۲۰]

در ۹ شهریور ۱۳۸۸، خبرگزاری میراث فرهنگی گزارش کرد که تونل شرقی خط «شمال- جنوب»، پس از گذشتن از زیر زاینده رود با انحراف از مسیر، در کنار سی و سه پل در حدود ۴۰ متر به اشتباه حفاری کرده‌است. بنا بر این گزارش از واگن‌های حمل خاک حفاری شده، مصالح غیرمعمول مشاهده شده که به قسمتی از پی (ساختمان) یک سازه شباهت دارد و این احتمال می‌رود که دستگاه حفار، در اثر انحراف از مسیر، با ورودی جنوبی سی و سه پل برخورد کرده‌است و مصالح غیرعادی قسمتی از پی سی و سه پل باشد. درصورت صحت این مسئله و آسیب وارد آمدن به پی این پل تاریخی، احتمال نشست آن در زمان جاری شدن مجدد آب در رودخانه زاینده رود وجود دارد.[۲۱]

در ۱۱ شهریور ۱۳۸۸، عبدالجواد زعفرانی، رئیس «سازمان قطار شهری اصفهان و حومه»، خبر انحراف دستگاه حفاری تونل شرقی خط شمال به جنوب را در نزدیکی سی‌وسه‌پل تأیید کرد. او میزان انحراف را ۳۵ تا ۴۰ متر از مسیر اصلی بیان کرد و آن را ناشی از نقص فنی در دوربین دستگاه حفاری دانست[۲۲].

در ۲۵ شهریور ۱۳۸۸، سیدمرتضی سقائیان نژاد، شهردار اصفهان، اعلام کرد که انحراف مسیر مترو تعمدی است. او با شاره به اینکه «نامه‌ای مبنی بر تعمدی بودن در انحراف متروی اصفهان وجود دارد که نمی‌توان اصل این نامه را در اختیار رسانه‌ها قرار داد» افزود «چون متن این نامه محرمانه‌است نمی‌توان از یک ارگان خاص در این خصوص نام برد». او همچنین فاصله تونل از پایه‌های پل را در نقطه انحراف ۴۳٫۲۶ متر و در نقطه میانی ۴۵٫۷۷ متر اعلام کرد. او با اشاره به هشت راهکار ارائه شده توسط مشاور آلمانی، تنها از ادامه مسیر فعلی با قوس موجود و جابجایی ۱۰۰ متری ایستگاه مترو نام برد[۲۳] .

احتمال عبور خط دوم مترو اصفهان از زیر میدان نقش جهان

ویرایش

اولین تائیدیه محکم عبور مترو اصفهان از زیر میدان نقش جهان، به میزگرد تخصصی شهر تاریخی اصفهان در افق توسعه پایدار بر می‌گردد که دو سال قبل به همت چند رسانه در اصفهان برگزار شد. در این نشست، عباس حاج رسولی‌ها به صراحت از طرح عبور مترو از میدان نقش جهان سخن گفت و اعلام کرد خط شرقی-غربی مترو اصفهان که از زیر میدان نقش جهان عبور می‌کند مصوبه شورای عالی ترافیک را دارد و تنها در صورت لغو این مصوبه اجرایی نمی‌شود. این در حالی که مسعود علویان‌صدر، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در گفتگویی در خرداد ماه سال ۹۱ گذشته در خروجی رسانه‌ها قرار گرفت، نسبت به حذف میدان نقش جهان از لیست آثار جهانی در صورت عبور مترو از زیر آن هشدار داده و اعلام کرد: براساس گزارشی که در زمان حضور کارشناسان یونسکو در ایران ارائه شد، مسؤولان قطار شهری اصفهان در اجرای محور شرقی ـ غربی که از زیر میدان نقش جهان می‌گذرد، اصرار دارند و این موضوع خطری جدی برای میدان نقش جهان و مجموعهٔ اطراف آن محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، عباس حاج رسولی‌ها رئیس شورای شهر اصفهان در گفتگویی مدعی شد که مترو اصفهان هم از یوسنکو و هم سازمان میراث فرهنگی تائیدیه دارد و آنان عبور از زیر میدان نقش جهان را تأیید کرده‌اند.[۲۴] یک روز پس از این اظهارنظر، مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان ادعای رئیس شورای شهر اصفهان را تکذیب کرد.[۲۵] معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیز ضمن رد ادعای وجود تائیدیه سازمان میراث فرهنگی و یونسکو برای خط دوم مترو اصفهان، از نامه‌نگاری با شورای عالی ترافیک برای جلوگیری از عبور قطار شهری از حریم میدان نقش جهان اصفهان خبر داد. علویان صدر تصریح کرد: تمامی رایزنی‌ها و تلاش خود را برای رفع خطر از میدان تاریخی نقش جهان به کار خواهیم بست و به هیچ نهادی اجازه نمی‌دهیم تا خلاف موازین، میراث جهانی ایرانیان را تهدید کنند.[۲۶] استاندار اصفهان نیز به ادعای وجود تائیدیه برای خط دوم مترو اصفهان واکنش نشان داده و در خصوص احتمال عبور خط دوم مترو اصفهان از زیر میدان نقش جهان گفته بود: متأسفانه خط اول متروی اصفهان پس از اجرا، چالش بزرگی را به همراه داشت و باید مراقب باشیم تا در خصوص خط دوم این موضوع مجدداً اتفاق نیفتد زیرا پس از اجرای خط اول متروی اصفهان یا اتفاقاتی نظیر آن باید کسانی که دغدغه آثار باستانی دارند و به هویت اصفهان فکر می‌کنند دائماً موضوع را از طریق رسانه‌ها دنبال کنند.[۲۷] هرچند پس از این اظهارنظرها و اعتراض به خبر کذب، عباس حاج رسولی‌ها، رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان در نشست مطبوعاتی مدعی شد، حضور نماینده میراث فرهنگی در جلسه شورای عالی ترافیک در زمان تصویب خط شرقی-غربی مترو اصفهان نشان مهر تأیید این سازمان برخط دوم مترو اصفهان است. این در حالی است که صورت جلسه شصت و ششمین جلسه شورای عالی ترافیک نشان می‌دهد نماینده میراث فرهنگی در این جلسه حضور نداشته‌است و ادعای وجود تائیدیه سازمان میراث فرهنگی و یونسکو برای عبور مترو اصفهان از زیر میدان نقش جهان، ادعایی تو خالی است[۲۸]

سازمان قطارشهری اصفهان و حومه

ویرایش

سازمان قطارشهری اصفهان و حومه یکی از سازمان‌های زیرمجموعه شهرداری اصفهان است که تمام وظایف دربارهٔ قطارشهری را برعهده دارد.[۲۹] مدیریت این سازمان در حال حاضر بر عهده جواد شعرباف می‌باشد.[۳۰]

جستارهای وابسته

ویرایش

منابع

ویرایش
  1. «غلبه مترو بر میراث اصفهان». همشهری آنلاین. ۲۰۱۷-۰۸-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۱۸.
  2. «تازه‌های احداث خط ۲ مترو اصفهان». ایمنا. ۲۰۲۱-۰۲-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۰۵.
  3. «تاریخچه مترو در اصفهان». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۶-۲۹.
  4. «شرکت مترو منطقه اصفهان». isfahanmetro.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ مارس ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۳-۳۱.
  5. «خط یک مترو اصفهان». سازمان قطارشهری اصفهان و حومه.[پیوند مرده]
  6. «خط دو مترو اصفهان». سازمان قطار شهری اصفهان و حومه. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ اوت ۲۰۱۲. بیش از یک پارامتر |کد زبان= و |زبان= داده‌شده است (کمک)
  7. «تکمیل خط ۲ قطارشهری اصفهان تا سال ۱۴۰۰/آغازساخت سه ایستگاه خط ۲». خبرگزاری مهر. ۹ اردیبهشت ۱۳۹۶.
  8. «مترو اصفهان و حومه». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۲.
  9. «مترو اصفهان و حومه». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۲.
  10. «احداث قطار شهری شاهین شهر- اصفهان با همکاری چینی‌ها». خبرگزاری تسنیم. ۳۰ فروردین ۱۳۹۵.
  11. «1500445560_3000.pdf» (PDF). دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۷-۲۰.
  12. «راه اندازی خط متروی مبارکه-بهارستان نیازمند 5 هزار میلیارد ریال اعتبار است». خبرگزاری ایمنا. ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۶.
  13. «مترو اصفهان و حومه». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۲.
  14. «اصفهان کارت – سامانه مدیریت پرداخت الکترونیک شهرداری اصفهان». دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۳۰.
  15. «معرفی دستگاه کش لس و کاربردهای آن». ایمنا. ۲۰۲۳-۰۱-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۳۰.
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ ۱۶٫۲ ۱۶٫۳ سرویس فرهنگ و هنر - هنرهای تجسمی، خبرگزاری دانشجویان ایران (۱۶ اسفند ۱۳۸۱). «مدیر ادارهٔ میراث فرهنگی اصفهان:عبور مترو از محور چهارباغ عباسی، هیچ تاییدیه‌ای از سازمان میراث فرهنگی کشور ندارد» (خبر). ایسنا. دریافت‌شده در ۸ آذر ۱۳۸۸.[پیوند مرده]
  17. سرویس میراث فرهنگی، خبرگزاری دانشجویان ایران (۲۸ مرداد ۱۳۸۳). «رئیس سازمان نظام مهندسی استان اصفهان مدعی شد: عبور مترو از …» (خبر). ایسنا. دریافت‌شده در ۵ اسفند ۱۳۸۷.[پیوند مرده]
  18. «۸۱ درصد مردم مسئولان را عامل تخریب احتمالی سی و سه پل می‌دانند». خبرگزاری مهر. ۲۷ شهریور ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۳ مهر ۱۳۸۸.[پیوند مرده]
  19. احسان رعنایی (۱۸ مهر ۱۳۸۷). «نقد و بررسی عبور متروی اصفهان از خیابان چهارباغ، آنچه بر شهر ما می‌گذرد». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۵ اسفند ۱۳۸۷.
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ «عبور موفقیت‌آمیز تونل از زیر زاینده‌رود». شرکت مهندسی پل و ساختمان الموت. ۱۶ فروردین ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۸۸.[پیوند مرده]
  21. خبرگزاری میراث فرهنگی، گروه میراث فرهنگی (۹ شهریور ۱۳۸۸). «احتمال برخورد دستگاه حفار تونل متروی اصفهان با پی سی و سه پل». خبرگزاری میراث فرهنگی. بایگانی‌شده از اصلی (خبر) در ۹ ژانویه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۸۸.
  22. خبرگزاری میراث فرهنگی، گروه میراث فرهنگی (۱۱ شهریور ۱۳۸۸). «رئیس سازمان قطار شهری؛ انحراف دستگاه حفار مترو را در نزدیکی سی و سه پل تأیید کرد». خبرگزاری میراث فرهنگی. بایگانی‌شده از اصلی (خبر) در ۶ سپتامبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۲ شهریور ۱۳۸۸.
  23. «انحراف در متروی اصفهان تعمدی است/ مترو باید سریعتر به اتمام برسد». خبرگزاری مهر. ۲۵ شهریور ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۳ مهر ۱۳۸۸.[پیوند مرده]
  24. ادعای وجود تائیدیه یونسکو برای خط دوم مترو اصفهان بایگانی‌شده در ۴ اوت ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine (اصفهان فردا)
  25. سازمان میراث فرهنگی و یونسکو تائیدیه‌ای در خصوص خط دوم مترو اصفهان صادر نکرده‌اند بایگانی‌شده در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine (اصفهان فردا)
  26. نامه‌نگاری با شورای عالی ترافیک برای مقابله با عبور مترو از حریم نقش جهان بایگانی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine (اصفهان فردا)
  27. علاقه‌مند نیستم تجربه ناخوشایند ورود مترو به خیابان چهارباغ تکرار شود بایگانی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine (اصفهان فردا)
  28. نماینده میراث فرهنگی در زمان تصویب خط دوم متروی اصفهان در جلسه شورای عالی ترافیک حضور نداشت + سند بایگانی‌شده در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine (اصفهان فردا)
  29. «اهداف و رسالت سازمان». سازمان قطارشهری اصفهان و حومه. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ ژانویه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۷.
  30. «جواد شعرباف مدیر عامل مترو شد - رویش نیوز». www.rooyeshnews.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ اكتبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در 2016-10-20. تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)

پیوند به بیرون

ویرایش