مهدی الهی قمشه‌ای

مترجم، شاعر، و فیلسوف ایرانی

آیت ا… الهی قمشه‌ای (زاده ۱۲۸۰ خورشیدی در شهرضا، قمشه – درگذشته ۲۵ اردیبهشت ۱۳۵۲[۱]) فقیه، فیلسوف، عارف، حکیم، شاعر، و مترجم قرآن بود.

آیت ا… مهدی محیی‌الدین الهی قمشه‌ای
تصویر آیت‌الله الهی قمشه‌ای
تصویر آیت‌الله الهی قمشه‌ای
زادروز ۱۲۸۰ خورشیدی
شهررضا، قمشه
مرگ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۵۲ (۷۲ سال)
ملیت  ایران
پیشه عارف، حکیم، شاعر، مترجم قرآن
کتاب‌ها ترجمهٔ قرآن کریم
دیوان سروده‌ها نغمه‌های حسینی و …
تخلص محی الدین
همسر(ها) طیبه تربتی

غزل خدا یار ماست

اثر استاد مهدی الهی قمشه ای ،فقیه، فیلسوف، عارف، حکیم، شاعر،

پدر استاد علامه دانشمند محترم دکترحسین الهی قمشه ای

چاپ‌کتاب ۱۳۳۴

نمیدانم که استاد در چه تاریخی این غزل را سروده است

ما عاشقان غیر از خدا یاری نداریم

با یاریش حاجت بدیاری نداریم

با هر چه‌پیش اید بعالم شاد کامیم

بر دوش جان غیر از غمش باری نداریم

نور رخش تا در دل ما شد پدیدار

آیینه یاریم و زنگاری نداریم

عالم به چشم ما گلستانیست بی خار

الا غمش در پای دل خاری نداریم

تنها خیالش صبح وشامان مونس ماست

انسی دگر با یار و اغیاری نداریم

افتاده باری کار ما با عشق و صد شکر

با هیچکس زین پس سر و کاری نداریم

بر ما فقیران رحمی ای سلطان که در دل

هیچ آرزو جز فیض دیداری نداریم

فریاد اگر یاد تو رفت از خاطر ما

ماهی فروزان در شب تاری نداریم

جز یاد رویت ای گل بیخار عالم

ما بلبل زاریم و گلزاری نداریم

دیوانه عشقیم و چون بر گردن دل

زنجیری از گیسوی دلداری نداریم

در حضرتش باری (الهی) جز دعایی

با اشک و اه و ناله زاری نداریم

زندگیویرایش

وی مقدمات علوم فقه و اصول و حکمت را از شیخ هادی قمشه‌ای و دیگران آموخت. در اصفهان از اساتیدی چون محمد حکیم خراسانی و سپس در خراسان از حکیم مشهدی و میرزا حسین فقیه سبزواری و اسدالله یزدی استفاده کرد. وی مدتی هم در حوزهٔ درس سید حسین طباطبایی قمی و مهدی اصفهانی حاضر شد. پس از آن به حوزه علمیه تهران برگشت و در مدرسهٔ عالی سپهسالار به تدریس حکمت و فلسفه پرداخت. وی استاد زبان عربی در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران و استاد فلسفه در دانشکدهٔ الهیات (معقول و منقول) بود و پس از مرگ پیکرش در وادی‌السلام قم به خاک سپرده شد. از میان شاگردان وی اکنون می‌توان به عبدالله جوادی آملی، حسن حسن‌زاده آملی، سید حسین نصر، محمد رضا ربانی، سید محمدباقر حجتی و سید عبدالله موسویان اشاره کرد.

خانوادهویرایش

همسر وی طیبه تربتی در زمینه ادبی فعال بوده و مؤلف کتاب خوشه هاست. وی دارای چهار پسر و چهار دختر می‌باشد:

سه دختر دیگر وی یکی در کشور کانادا مشاور است؛ دیگری استاد درس روانشناسی در دانشگاه رودهن و دیگری دبیر ادبیات در ناحیه دو کرج است.[۲]

آثارویرایش

منثورویرایش

منظومویرایش

  • نغمهٔ حسینی (عشاق)
  • دیوان شعر
  • نغمهٔ الهی

ترجمهویرایش

  • ترجمهٔ قرآن مجید: از جمله معروف‌ترین آثار به جا مانده از اوست که در حال حاضر فراگیرترین ترجمه در ایران است. این ترجمه را می‌توان یک تفسیر مختصر قران هم تلقی نمود. «در حال حاضر مجوز چاپ قرآن با ترجمه مرحوم الهی قمشه‌ای به ناشران داده نمی‌شود تا در کمیته پیش‌بینی شده این مورد بررسی و اشکالات موجود ترجمه رفع شود.»[۳]
  • ترجمهٔ صحیفهٔ سجادیه
  • ترجمهٔ مفاتیح الجنان

بزرگداشتویرایش

در آبان ماه سال ۱۳۸۴ شمسی مراسمی تحت عنوان صاحبان فقه و حکمت به همت مؤسسهٔ فرهنگی هنری فرهنگ منهاج در مسجد رفعت شهر قم برگزار شد که در آن با سخنرانی محی الدین حسین الهی قمشه‌ای از شش تن از فقیهان درگذشته ('محمود جعفری‌تبار'، 'سید محمد حجت کوهکمری'، 'فتاح شهیدی تبریزی'، 'حسین قاضی طباطبایی' و 'محمد مجاهدی') یاد و تجلیل شد. کتاب «صاحبان فقه و حکمت» تألیف مجید جعفری‌تبار نیز در این مراسم عرضه گردید.

منابعویرایش

  1. «وبگاه باشگاه اندیشه». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ فوریه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۰۹.
  2. پایگاه حوزه، هرچه کردم، همه از دولت قرآن کردم ( گفتگو با سرکار خانم الهی قمشه‌ای)
  3. «موضع دوگانه ارشاد؛ چاپ قرآن با ترجمه الهی قمشه‌ای منوط به رفع اشکالات است». فارس. ۲۰ دی ۱۳۹۴.

پیوند به بیرونویرایش