چناران

شهری در استان خراسان رضوی

چناران مرکز شهرستان چناران و از شهرهای استان خراسان رضوی می‌باشد که در فاصله ۵۰ کیلومتری شمال غربی مشهد واقع شده‌است. چناران در ۴۵ کیلومتری شمال غربی شهر شاندیز واقع شده‌است، این شهر و شهرستان میان کوه‌های بینالود و در شمال شرق ایران و در استان خراسان رضوی قراردارد.

چناران
Akhlamad.jpg
کشور ایران
استانخراسان رضوی
شهرستانچناران
بخشبخش مرکزی
سال شهرشدن۱۳۴۷
مردم
جمعیت۵۳٬۸۷۹ نفر (۱۳۹۵)
رشد جمعیت۱۱٪+ (۵سال)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع۱۰۸۵
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۱۲/۵
میانگین بارش سالانه۲۸۵
روزهای یخبندان سالانه۶۱
اطلاعات شهری
شهردارهادی باروئی
تأسیس شهرداری۱۳۴۶
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۵۱
شناسهٔ ملی خودرو ایران۴۲ (ط)
کد آماری۱۳۸۶

پیشینهویرایش

چناران به شکل جدید در دههٔ ۱۳۳۰ پس از ساخته شدن کارخانه قند چناران و بر گرد آن شکل گرفت. پیش از آن، ناحیه چناران بیشتر به نام رادکان شناخته می‌شد. رادکان که یکی از قریه‌های توس قدیم بوده امروزه بخشی از شهرستان چناران است. . نام این شهرستان بر گرفته شده از دو درخت چنار بزرگ که در ورودی روستای حاج نصیر بوده‌است (که هم‌اکنون نام محله‌ای در این شهرستان است) می‌باشد. به علت وجود کارخانه قند در چناران روستای رادکان کنونی که در آن زمان قرار بود شهرستان شود نشد و شهر به چناران رسید.

جغرافیاویرایش

آب و هوای آن در تابستان گرم و در زمستان سرد می‌باشد. همچنین آب و هوای آن در فصل بهار اغلب بسیار بارانی و همراه با باد شدید می‌باشد. با توجه به فاصله نسبتاً نزدیک تا مشهد به عنوان ییلاقات مشهد شناخته می‌شود.[۱]

مردم شناسیویرایش

تنوع گونه‌های قومی ساکن در این شهر شامل کرد کرمانج ، ترک،خاوری،فارس می‌باشد.[۲][۳]

جمعیتویرایش

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵۳٬۸۷۹ نفر (در ۱۵٬۶۰۹ خانوار) بوده‌است.[۴]

جمعیت تاریخی
سالجمعیت±%
۱۳۵۵۸٬۵۰۳—    
۱۳۶۵۱۹٬۷۲۰+۱۳۱٫۹٪
۱۳۷۰۲۷٬۱۰۱+۳۷٫۴٪
۱۳۷۵۳۲٬۰۶۴+۱۸٫۳٪
۱۳۸۵۴۱٬۷۳۵+۳۰٫۲٪
۱۳۹۰۴۸٬۵۶۷+۱۶٫۴٪
۱۳۹۵۵۳٬۸۷۹+۱۰٫۹٪

موقیعتویرایش

چناران در محور شمال به کلانشهر مشهد قرار دارد و از جاده ٢٢ می‌توان به این شهر وارد شد.

اقتصادویرایش

از محصولات عمده کشاورزی این شهرستان سیب، گندم، چغندر، گوجه فرنگی و ذرت را می‌توان نام برد. شهرک صنعتی چناران که در سمت جنوبی شهر و فاصله ۵کیلومتری قرار دارد یکی از قطبهای صنعتی استان خراسان رضوی می‌باشد و دارای تعداد بسیار زیادی کارخانه که اکثراً تولیدشان مواد غذایی و صنایع بسته‌بندی می‌باشد فعالیت دارند.اصولا اقتصادچناران متکی به کشاورزی است چون ۶۰%شاغلان چناران دربخش کشاورزی مشغول بکاربوده وسهم صنعت حدود۲۵%ازکل شاغلان می باشد هرچندبااحداث شهرک صنعتی درجنوب آن برتعدادشاغلان این بخش افزوده شده وبقیه شاغلان،(۱۵% )دربخش خدمات مشغول بکارهستند.

روستاهاویرایش

از روستاهای چناران می‌توان به بهمن جان علیا (روستای کردنشین در شمال غربی چناران که در فاصله ۳۵ کیلومتری چناران قرار دارد، این روستا دارای باغ‌های انبوه گیلاس بوده و دارای رودخانه‌ای دائمی از سرشاخه‌های رود کشف رود می‌باشد. حیطه طلا، گلمکان، اخلمد، کاهو و فریزی که با توجه به فاصله نسبتاً نزدیک تا مشهد به عنوان ییلاقات مشهد شناخته می‌شود.

همچنین یکی از روستاهای مهم چناران می توان روستای جوغان را نام برد که در فاصله 6 کیلومتری شهرستان واقع شده است دهیاری فعال این روستا باعث شده است تا نام جوغان سر زبانها باشد از فعالیت های خانوم دهیار میتوان به افتتاح پارک سردار سلیمانی اشاره کرد ایشان نام خیابان اصلی را هم به نام سردار دل ها نامگذاری کرده اند تا این روستای کوچک با نام سردار مزین شود.

روستاهای نظیر حکیم آباد بقمچ، اندیشش، شترپا و چمبر غربال، کبیر و (زندان لاجوردی) از روستاهای هم مسیر رشته کوههای هزار مسجد می‌باشد .نزدیک ترین روستا به این شهرستان روستای سرک و ( حسین آباد ) است.یکی ازروستاهای معروف این شهرستان روستای خرم آباداست که درفاصله ۷/۵ کیلومتری جنوب غربی شهرچناران واقع است،خرابه های شهرمنیجان منسوب به منیژه دخترافراسیاب که یکی ازقدیمی ترین آثارتاریخی چناران وخراسان حتی کشوراست درحاشیه شمالی این روستا قراردارد،این روستادارای قناتی تاریخی وزیباست که قدمت آن به دوره صفویه می رسد ودراکثراوقات سال دارای آب گوارایی است،منطقه تفریحی چشمه ی دژنوه،درکوههای جنوب روستا ودردره ای به همین نام ودرفاصله ۴‌کیلومتری روستاقراردارد،وازدیگرآثارتاریخی آن می توان به قلعه یالان تش خان،خانه دختره(قلعه ای کوهستانی،درجنوب غرب روستا)اشاره نمود،سردارشهید سپاه اسلام حسین خوشرو، ازفرماندهان ۸سال دفاع مقدس متولدشده این روستاست.

 
میل تاریخی رادکان

اماکن دیدنیویرایش

بند تاریخی اخلمد مربوط به دوره تیموریان و میل رادکان، بازمانده از دوره سامانیان از جمله بناهای تاریخی آن است. همچنین چشمه سبز گلمکان و آبشار اخلمد جمله مناطق زیبای چناران است.بند جمعاب و روستای فریزی از دیگر مکان های تفریحی است.

امکاناتویرایش

پمپ بنزین و گاز، مهمان پذیر، پارک ملت، سایر امکانات شهری

پوشش شبکه های ارتباطی تلفن و اینترنت

شبکه گاز شهری

از لحاظ سیستم شبکه آب شرب شهری دارای ده هزار انشعاب آب خانگی می‌باشد.

دانشگاه‌هاویرایش

  1. پردیس بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی خراسان
  2. دانشگاه پیام نور واحد چناران[۵]
  3. دانشگاه علمی و کاربردی
  4. دانشگاه علمی کاربردی عالیس
  5. موسسه آموزش عالی سناباد گلبهار
  6. مجتمع_آموزشی_امام_رضا (ع) « دبیرستان»

منابعویرایش

  1. چناران
  2. A. Manafy. The Kurdish Political Struggles in Iran, Iraq, and Turkey: A Critical Analysis (illustrated ed.). University Press of America, 2005. p. 6. ISBN 0-7618-3003-0.
  3. فرهنگستان زبان کردی
  4. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در خرداد ۱۳۹۶.
  5. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲ نوامبر ۲۰۱۹.

قنبری،احمد،جغرافیای شهرستان چناران،۱۳۸۱،انتشارات جام آپادانا