ژاله آموزگار

پژوهشگر ایرانی

ژاله آموزگار یگانه (زادهٔ ۱۲ آذر ۱۳۱۸ در خوی) پژوهشگر ایرانی فرهنگ و زبان‌های باستانی است. او دکتری زبان‌های باستانی (به‌طور دقیق‌تر، زبان‌های ایرانی و ادبیات مزدیسنی[۱]) از دانشگاه سوربن دارد و بیش از ۳۰ سال در دانشگاه تهران تدریس کرده‌است.[۲]

ژاله آموزگار یگانه
ژاله آموزگار در نشست «یادی از دکتر هرمز میلانیان»، مرکز فرهنگی شهر کتاب، آبان ۱۳۹۳
ژاله آموزگار در نشست «یادی از دکتر هرمز میلانیان»، مرکز فرهنگی شهر کتاب، آبان ۱۳۹۳
زاده۱۲ آذر ۱۳۱۸ (۸۱ سال)
خوی
محل زندگیتهران
زمینه کاریاستاد دانشگاه، پژوهشگر، نویسنده و مترجم
ملیتایرانی
تحصیلاتدکتری زبان‌های باستانی
دانشگاهدانشگاه تهران، دانشگاه سوربن
استادامیل بنونیست

زندگیویرایش

ژاله آموزگار در سال ۱۳۱۸ در خوی زاده شد. او از سال ۱۳۴۷ تا ۱۳۴۹ به عنوان پژوهشگر در بنیاد فرهنگ ایران مشغول به کار شد. از سال ۱۳۴۹ به عنوان استادیار در گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تهران شروع به تدریس کرد و از سال ۱۳۶۲ به عنوان دانشیار و از سال ۱۳۷۳ تاکنون به عنوان استاد دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران به تدریس و تحقیق اشتغال داشته‌است. او به زبان‌های انگلیسی، فرانسه، ترکی، پهلوی و اوستایی مسلط است.[۲]

او سال‌ها به عنوان همکار استاد احمد تفضلی به فعالیت‌های علمی پرداخت و پس از کشته شدن او به تدریس و تألیف و ترجمه ادامه داده‌است. ژاله آموزگار عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی بوده‌است و هم‌اکنون به مدت ۴۶ سال است که به تدریس در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران مشغول است و بسیاری از استادان رشته‌های گوناگون این دانشکده، از شاگردان وی بوده‌اند.[۳]

او در سال ۱۳۹۵ جوایزی چون لژیون دونور از وزارت فرهنگ فرانسه[۴] و جایزه سرو ایرانی (در زمینه میراث فرهنگی)[۵] را دریافت کرد.

 
از راست به چپ: امید طبیب‌زاده، ژاله آموزگار و علی محمدی

کتاب‌شناسیویرایش

تألیفویرایش

  • اسطورهٔ زندگی زردشت، با همکاری احمد تفضلی، تهران: نشر چشمه، چاپ اول، ۱۳۷۰.
  • زبان پهلوی، ادبیات و دستور آن، با همکاری احمد تفضلی، تهران: نشر معین، چاپ اول، ۱۳۷۲.
  • تاریخ اساطیری ایران، تهران: انتشارات سمت، چاپ اول، ۱۳۷۴.
  • Le cinquième livre du Denkard, transcription, tradution et commentaire par Jaleh Amouzgar et Ahmad Tafazzoli, Paris، 2000، Studia Iranica 23.

ترجمهویرایش

  • یادگار زریران: متنی حماسی از دوران کهن، برگردان: ژاله آموزگار، نشر معین، چاپ اوّل: ۱۳۹۲، چاپ سوم: ۱۳۹۹
  • آرتور کریستن‌سن، نمونه‌های نخستین انسان و نخستین شهریار در تاریخ افسانه‌ای ایرانیان، ترجمهٔ ژاله آموزگار و احمد تفضلی، نشر نو، جلد اول، چاپ اول، ۱۳۶۴، جلد دوم، چاپ اول، ۱۳۶۷. (برندهٔ کتاب سال ایران در سال ۱۳۶۸)
  • جان هینلز، شناخت اساطیر ایران، ترجمهٔ ژاله آموزگار و احمد تفضلی، تهران: نشر چشمه، چاپ اول، ۱۳۶۸.
  • فیلیپ ژینیو، ارداویراف‌نامه (ارداویرازنامه): حرف نویسی، آوانویسی، ترجمه متن پهلوی، واژه‌نامه، ترجمه و تحقیق ژاله آموزگار، تهران: نشر معین و انجمن ایران‌شناسی فرانسه، چاپ اول، ۱۳۷۲.

برخی از مقاله‌هاویرایش

گرامیداشتویرایش

در سال ۱۴۰۰ با تصویب اعضای شورای شهر تهران، نام کوچه ای در خیابان اعجازی تهران به نام «استاد دکتر ژاله آموزگار» تغییر یافت.[۶] آموزگار در واکنش به این اقدام اظهار داشت:[۷]

به هر حال من بسیار بسیار ممنون هستم. من اصلاً خبر نداشتم، خود آن‌ها این تصمیم را گرفتند، و من از این تصمیم‌شان بسیار بسیار متشکرم. اما خودم را در این حد نمی‌دانم. من یک آدم کاملاً معمولی هستم؛ کار خارق‌العاده‌ای نکرده‌ام. همیشه یک معلم بودم و علاقه‌مند. و کارهای کوچکی که انجام داده‌ام، بالاخره هر کسی می‌توانست انجام دهد. به هر حال این نظر من است، ولی گاهی خدا به آدم نظر لطفی دارد و من همه این‌ها را بر این می‌گذارم.

مستند آموزگار سخن در اساطیر ایرانویرایش

مجموعه مستند حکایت دل که به معرفی مشاهیر علمی معاصر ایران اختصاص دارد، در بخشی به نام «آموزگار سخن در اساطیر ایران» به معرفی ژاله آموزگار پرداخته‌است. این مستند از شبکه چهار سیما و شبکه مستند صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شده‌است.[۸][۹]

پانویسویرایش

  1. «وبگاه ژاله آموزگار». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ اکتبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۱۷ اکتبر ۲۰۰۷.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ فرخزاد، پوران ص ۵۵
  3. «ایرنا - جایزه سرو ایرانی در ایستگاه دوم به ژاله آموزگار اعطا می‌شود». www.irna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۱-۰۴.
  4. «فرهنگستان زبان و ادب فارسی». persianacademy.ir. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ ژانویه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۱-۰۴.
  5. "خبرگزاری ایسنا- دومین «سرو ایرانی» برای «ژاله آموزگار»".
  6. «نام مادر ادبیات کودک و نوجوان بر خیابانی در پایتخت ثبت شد». برنا.
  7. «واکنش ژاله آموزگار به نامگذاری کوچه به نامش». ایسنا.
  8. «حکایت دل با استاد ژاله آموزگار». برنا.
  9. «حکایت دل استاد ژاله آموزگار». شبکه مستند.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش