باز کردن منو اصلی

کفش طلای اروپا جایزه‌ای است که در پایان هر فصل به بهترین گل‌زن لیگ‌های فوتبال کشورهای اروپایی اعطا می‌شود. این جایزه، مجسمه‌ای از یک کفش فوتبال طلایی است و اهدای آن از فصل ۱۹۶۷–۱۹۶۸ شروع شده‌است. جایزهٔ کفش طلا در ابتدا از سوی مجلهٔ لکیپ (از ۱۹۶۷–۱۹۹۱) معرفی می‌شد، اما از سال ۱۹۹۶ تاکنون، اروپا اسپورت مدیا برگزاری مراسم و اعطای آن را برعهده دارد.

کفش طلای اروپا
Golden Shoe, Lionel Messi 2012-2013.jpg
جایزهٔ کفش طلایی که لیونل مسی در سال ۲۰۱۲–۲۰۱۳ برندهٔ آن شد.
تاریخ۱۹۶۷؛ ۵۲ سال پیش (۱۹۶۷)
کشورفرانسه (از ۱۹۶۷–۱۹۹۱)
اسپانیا (از ۱۹۹۶-اکنون)
برگزارکنندهمجلهٔ لکیپ (از ۱۹۶۷–۱۹۹۱)
اروپا اسپورت مدیا (از ۱۹۹۶-اکنون)
اولین مراسم۱۹۶۷
برندهٔ کنونیآرژانتین لیونل مسی
(شش بار)
بیشترین جوایزآرژانتین لیونل مسی
(شش بار)
وبگاهwww.eusm.eu

تاریخچهویرایش

در میان سال‌های ۱۹۶۸ و ۱۹۹۱، این جایزه به بهترین گل‌زن اروپا در هر لیگی داده می‌شد، که این امر بدون در نظر گرفتن تعداد بازی‌ها و قدرت تیم‌های حاضر در آن لیگ بود. در طی این دوره، اوزه‌بیو، گرد مولر، دودو جورجسکو، و فرناندو گومز هرکدام دو بار برندهٔ کفش طلای اروپا شدند.[۱]

به‌دنبال اعتراضی از سوی اتحادیه فوتبال قبرس، که مدعی بودند بازیکنی در لیگ قبرس با زدن ۴۰ گل شایستهٔ دریافت کفش طلای اروپا است. این در حالی بود که آمار رسمی جدول گلزنان این فصل، عدد ۱۹ را برای بهترین گل‌زن نشان می‌داد. در نتیجه، مجلهٔ لکیپ در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۶ از اعطای جایزه خودداری کرد.

از فصل ۱۹۹۶–۱۹۹۷، اروپا اسپورت مدیا مسئولیت اعطای جایزه را برعهده گرفت و سیستم امتیازی تازه‌ای را بنیان نهاد، بر اساس این سیستم امتیازی، گل‌زنان لیگ‌های سخت می‌توانستند برندهٔ توپ طلا شوند، حتی اگر تعداد گل‌های آن‌ها کمتر از گل‌های بازیکنان لیگ‌های ضعیف‌تر بود. تشخیص سطح لیگ‌ها نیز بر اساس رده‌بندی ضریب یوفا انجام می‌شود، که به نتایج پنج سال اخیر باشگاه‌های هر لیگ در یوفا بستگی دارد. گل‌های زده‌شده در پنج لیگ برتر اروپا با توجه به ضریب یوفا، با ضریب دو برابر محاسبه می‌شوند، گل‌های به ثمر رسیده در لیگ‌های رتبهٔ ۶ تا ۲۱ با ضریب ۱/۵ ضرب می‌شوند و گل‌های به ثمر رسیده در لیگ‌های رتبهٔ ۲۲ و پایین‌تر نیز با ضریب ۱ محاسبه می‌شوند.[۲] بنابراین، گل‌های زده‌شده در لیگ‌های دارای رتبهٔ بالاتر، بیش‌تر از گل‌های لیگ‌های ضعیف محاسبه می‌شوند.[۳] از زمان آغاز این تغییرات، تنها دو برندهٔ توپ طلا از لیگ‌هایی غیر از پنج لیگ برتر اروپا بودند که عبارتند از هنریک لارشون (۲۰۰۰-۲۰۰۱) از لیگ برتر اسکاتلند و ماریو جاردل (۱۹۹۸-۱۹۹۹ و ۲۰۰۱-۲۰۰۲) از لیگ برتر پرتغال.

برندگانویرایش

 
لیونل مسی شش بار برندهٔ این جایزه شده‌است و با ۵۰ گل زده در فصل ۲۰۱۱–۲۰۱۲ رکورددار بیش‌ترین تعداد گل زده‌است.
 
گرد مولر اولین بازیکنی بود که دو بار برندهٔ این جایزه شد، در ۱۹۷۰ و ۱۹۷۲.
 
اوزه‌بیو اولین برنده این جایزه در سال ۱۹۶۸ بود
بازیکن (X) نشان‌دهندهٔ تعداد دفعاتی است که این بازیکن برندهٔ کفش طلا تا آن زمان شده‌است.
^ نشان‌دهندهٔ این است که تیمِ این بازیکن، قهرمان لیگ نیز شده‌است.
برندگان توپ طلای اروپا
فصل بازیکن باشگاه لیگ گل‌ها امتیاز
جوایز اهداشدهٔ لکیپ
۱۹۶۷–۶۸   اوزه‌بیو بنفیکا^   لیگ برتر ۴۲ &
۱۹۶۸–۶۹   پیتر ژخوف زسکا صوفیه^   لیگ دسته اول ۳۶ &
۱۹۶۹–۷۰   گرد مولر بایرن مونیخ   بوندس‌لیگا ۳۸ &
۱۹۷۰–۷۱   یوسیپ اسکوبلار المپیک مارسی^   لیگ ۱ ۴۴ &
۱۹۷۱–۷۲   گرد مولر (۲) بایرن مونیخ^   بوندس‌لیگا ۴۰ &
۱۹۷۲–۷۳   اوزه‌بیو (۲) بنفیکا^   لیگ برتر ۴۰ &
۱۹۷۳–۷۴   هکتور یازالده باشگاه فوتبال اسپورتینگ پرتغال^   لیگ برتر ۴۶ &
۱۹۷۴–۷۵   دودو جورجسکو دینامو بخارست^   لیگ دسته اول ۳۳ &
۱۹۷۵–۷۶   سوتیریس کایافاس اومانیا^   لیگ دسته اول ۳۹ &
۱۹۷۶–۷۷   دودو جورجسکو (۲) دینامو بخارست^   لیگ دسته اول ۴۷ &
۱۹۷۷–۷۸   هانس کرانکل راپید وین   بوندس‌لیگا ۴۱ &
۱۹۷۸–۷۹   کیس کیست آلکمار   لیگ برتر ۳۴ &
۱۹۷۹–۸۰   اروین فاندنبرگ لیرسه   لیگ دسته اول ۳۹ &
۱۹۸۰–۸۱   گیورگی اسلاوکوف بوتو پلوودیو   لیگ دسته اول ۳۱ &
۱۹۸۱–۸۲   ویم کیفت آژاکس^   لیگ برتر ۳۲ &
۱۹۸۲–۸۳   فرناندو گومز پورتو   لیگ برتر ۳۶ &
۱۹۸۳–۸۴   ایان راش لیورپول^   لیگ دسته اول ۳۲ &
۱۹۸۴–۸۵   فرناندو گومز (۲) پورتو^   لیگ برتر ۳۹ &
۱۹۸۵–۸۶   مارکو فان باستن آژاکس   لیگ برتر ۳۷ &
۱۹۸۶–۸۷   تونی پولستر باشگاه فوتبال آستریا وین   بوندس‌لیگا ۳۹ &
۱۹۸۷–۸۸   تانجو چولاک گالاتاسرای^   سوپر لیگ ۳۹ &
۱۹۸۸–۸۹   دورین ماتئوتس دینامو بخارست   لیگ دسته اول ۴۳ &
۱۹۸۹–۹۰   هوگو سانچز رئال مادرید^   لا لیگا ۳۸ &
  هریستو استویچکوف زسکا صوفیه^   لیگ دسته اول
۱۹۹۰–۹۱   دارکو پانچف ستاره سرخ^   لیگ دسته اول ۳۴ &
برندگانی که در ابتدا جایزه را نگرفته‌بودند
۱۹۹۱–۹۲   آلی مکویست رنجرز^   لیگ برتر ۳۴ &
۱۹۹۲–۹۳   آلی مکویست (۲) رنجرز^   لیگ برتر ۳۴ &
۱۹۹۳–۹۴   دیوید تیلور پورث‌مادوگ   لیگ ولز ۴۳ &
۱۹۹۴–۹۵   آرسن آوتیسیان هومنتمن   لیگ برتر ۳۹ &
۱۹۹۵–۹۶   Zviad Endeladze Margveti   لیگ برتر ۴۰ &
جوایز اهداشدهٔ اروپا اسپورت مدیا
۱۹۹۶–۹۷   رونالدو بارسلونا   لا لیگا ۳۴ ۶۸
۱۹۹۷–۹۸   نیکس ماچلاس باشگاه فوتبال ویتس‌آرنهم   لیگ برتر ۳۴ ۶۸
۱۹۹۸–۹۹   ماریو جاردل پورتو   لیگ برتر ۳۶ ۷۲
۱۹۹۹–۲۰۰۰   کوین فیلیپس ساندرلند   لیگ برتر ۳۰ ۶۰
۲۰۰۰–۰۱   هنریک لارشون سلتیک^   لیگ برتر ۳۵ ۵۲٫۵
۲۰۰۱–۰۲   ماریو جاردل اسپورتینگ^   لیگ برتر ۴۲ ۶۳
۲۰۰۲–۰۳   روی ماکای دپورتیوو لاکرونیا   لا لیگا ۲۹ ۵۸
۲۰۰۳–۰۴   تیری آنری آرسنال^   لیگ برتر ۳۰ ۶۰
۲۰۰۴–۰۵   تیری آنری (۲) آرسنال   لیگ برتر ۲۵ ۵۰
  دیگو فورلان ویارئال   لا لیگا
۲۰۰۵–۰۶   لوکا تونی فیورنتینا   سری آ ۳۱ ۶۲
۲۰۰۶–۰۷   فرانچسکو توتی رم   سری آ ۲۶ ۵۲
۲۰۰۷–۰۸   کریستیانو رونالدو منچستر یونایتد^   لیگ برتر ۳۱ ۶۲
۲۰۰۸–۰۹   دیگو فورلان (۲) اتلتیکو   لا لیگا ۳۲ ۶۴
۲۰۰۹–۱۰   لیونل مسی بارسلونا^   لا لیگا ۳۴ ۶۸
۲۰۱۰–۱۱   کریستیانو رونالدو (۲) رئال مادرید   لا لیگا ۴۰ ۸۰
۲۰۱۱–۱۲   لیونل مسی (۲) بارسلونا   لا لیگا ۵۰ ۱۰۰
۲۰۱۲–۱۳   لیونل مسی (۳) بارسلونا^   لا لیگا ۴۶ ۹۲
۲۰۱۳–۱۴   لوییس سوارز لیورپول   لیگ برتر ۳۱ ۶۲
  کریستیانو رونالدو (۳) رئال مادرید   لا لیگا
۲۰۱۴–۱۵   کریستیانو رونالدو (۴) رئال مادرید   لا لیگا ۴۸ ۹۶
۲۰۱۵–۱۶   لوییس سوارز (۲) بارسلونا^   لا لیگا ۴۰ ۸۰
۲۰۱۶–۱۷   لیونل مسی (۴) بارسلونا   لا لیگا ۳۷ ۷۴
۲۰۱۷–۱۸   لیونل مسی (۵) بارسلونا^   لا لیگا ۳۴ ۶۸
۲۰۱۸–۱۹   لیونل مسی (۶) بارسلونا^   لا لیگا ۳۶ ۷۲

آمارهاویرایش

لیونل مسی تنها بازیکنی است که شش بار برندهٔ کفش طلا شده‌است که همگی این جوایز را در دوران بازی‌اش در بارسلونا کسب کرده‌است. مسی همچنین با ۵۰ گل زده در فصل ۲۰۱۱–۲۰۱۲ دارندهٔ رکورد بیش‌ترین تعداد گل زده‌است؛ که با ضریب یوفا، دارندهٔ رکورد ۱۰۰ امتیاز نیز هست. گرد مولر از بایرن مونیخ نخستین بازیکنی بود که در فصل‌های ۱۹۶۹–۱۹۷۰ و ۱۹۷۱–۱۹۷۲ برای دومین بار برندهٔ کفش طلا شد. مسی نخستین بازیکنی بود که سه بار برندهٔ جایزه شد، کریستیانو رونالدو نیز اولین بازیکنی بود که چهار بار برندهٔ کفش طلا شد، مسی نخستین و تنها بازیکنی است که برای بار پنجم و ششم برندهٔ این جایزه شد. همچنین مسی تنها بازیکنی است که این جایزه را در سه سال پیاپی کسب کرده‌است (در سال‌های ۲۰۱۶–۲۰۱۷، ۲۰۱۷–۲۰۱۸، و ۲۰۱۸–۲۰۱۹).

آلی مکویست (۱۹۹۱–۱۹۹۲، ۱۹۹۲–۱۹۹۳)، تیری آنری (۲۰۰۳–۲۰۰۴، ۲۰۰۴–۲۰۰۵)، لیونل مسی (۲۰۱۱–۲۰۱۲، ۲۰۱۲–۲۰۱۳ و ۲۰۱۶–۲۰۱۷، ۲۰۱۷–۲۰۱۸، ۲۰۱۸–۲۰۱۹)، و کریستیانو رونالدو (۲۰۱۳–۲۰۱۴، ۲۰۱۴–۲۰۱۵) تنها بازیکنانی هستند که در سال‌های پیاپی نیز جایزه را برده‌اند. دیگو فورلان (ویارئال، اتلتیکو), لوییس سوارز (لیورپول، بارسلونا), ماریو جاردل (پورتو، اسپورتینگ) و کریستیانو رونالدو (منچستر یونایتد، رئال مادرید) نیز تنها بازیکنانی هستند که این جایزه را با دو باشگاه مختلف برنده شده‌اند.

برندگان چندبارهویرایش

برندگان چند جایزهٔ توپ طلای اروپا
بازیکن تاریخ تولد تعداد فصل‌ها سن
  لیونل مسی ۲۴ ژوئن ۱۹۸۷ ۶ ۲۰۰۹–۱۰, ۲۰۱۱–۱۲, ۲۰۱۲–۱۳, ۲۰۱۶–۱۷, ۲۰۱۷–۱۸, ۲۰۱۸–۱۹ ۲, ۳, ۴, ۵, ۶ توپ طلا به‌ترتیب در ۲۴, ۲۵, ۲۹, ۳۰, ۳۱ سالگی
  کریستیانو رونالدو ۵ فوریه ۱۹۸۵ ۴ ۲۰۰۷–۰۸, ۲۰۱۰–۱۱, ۲۰۱۳–۱۴ (مشترک), ۲۰۱۴–۱۵ ۲, ۳, ۴ توپ طلا به‌ترتیب در ۲۶, ۲۹, ۳۰ سالگی
  اوزه‌بیو ۲۵ ژانویه ۱۹۴۲ ۲ ۱۹۶۷–۶۸, ۱۹۷۲–۷۳ ۳۱
  گرد مولر ۳ نوامبر ۱۹۴۵ ۲ ۱۹۶۹–۷۰, ۱۹۷۱–۷۲ ۲۶
  دودو جورجسکو ۱ سپتامبر ۱۹۵۰ ۲ ۱۹۷۴–۷۵, ۱۹۷۶–۷۷ ۲۶
  فرناندو گومز ۲۲ نوامبر ۱۹۵۶ ۲ ۱۹۸۲–۸۳, ۱۹۸۴–۸۵ ۲۸
  آلی مکویست ۲۴ سپتامبر ۱۹۶۲ ۲ ۱۹۹۱–۹۲, ۱۹۹۲–۹۳ ۳۰
  ماریو جاردل ۱۸ سپتامبر ۱۹۷۳ ۲ ۱۹۹۸–۹۹, ۲۰۰۱–۰۲ ۲۸
  تیری آنری ۱۷ اوت ۱۹۷۷ ۲ ۲۰۰۳–۰۴, ۲۰۰۴–۰۵ (مشترک) ۲۸
  دیگو فورلان ۱۹ مه ۱۹۷۹ ۲ ۲۰۰۴–۰۵ (مشترک), ۲۰۰۸–۰۹ ۳۰
  لوییس سوارز ۲۴ ژانویه ۱۹۸۷ ۲ ۲۰۱۳–۱۴ (مشترک), ۲۰۱۵–۱۶ ۲۹

برندگان بر پایهٔ باشگاهویرایش

برندگان توپ طلا بر پایهٔ باشگاه
تیم مجموع بازیکنان
  بارسلونا ۸ ۳
  رئال مادرید ۴ ۲
  دینامو بخارست ۳ ۲
  پورتو ۳ ۲
  زسکا صوفیه ۲ ۲
  لیورپول ۲ ۲
  آژاکس ۲ ۲
  اسپورتینگ ۲ ۲
  آرسنال ۲ ۱
  بایرن مونیخ ۲ ۱
  بنفیکا ۲ ۱
  رنجرز ۲ ۱
  هومنتمن ۱ ۱
  آستریا وین ۱ ۱
  راپید وین ۱ ۱
  لیرسه ۱ ۱
  بوتو پلوودیو ۱ ۱
  اومانیا ۱ ۱
  منچستر یونایتد ۱ ۱
  ساندرلند ۱ ۱
  المپیک مارسی ۱ ۱
  زستاپونی ۱ ۱
  فیورنتینا ۱ ۱
  رم ۱ ۱
  آلکمار ۱ ۱
  ویتس‌آرنهم ۱ ۱
  سلتیک ۱ ۱
  اتلتیکو ۱ ۱
  دپورتیوو لاکرونیا ۱ ۱
  ویارئال ۱ ۱
  گالاتاسرای ۱ ۱
  پورث‌مادوگ ۱ ۱
  ستاره سرخ ۱ ۱

برندگان بر پایهٔ ملیتویرایش

برندگان توپ طلای اروپا بر پایهٔ ملیت
ملیت مجموع بازیکن(ها)
  پرتغال ۸ ۳
  آرژانتین ۷ ۲
  هلند ۴ ۴
  اروگوئه ۴ ۲
  بلغارستان ۳ ۳
  رومانی ۳ ۲
  برزیل ۳ ۲
  اتریش ۲ ۲
  ایتالیا ۲ ۲
  ولز ۲ ۲
  یوگسلاوی ۲ ۲
  فرانسه ۲ ۱
  آلمان غربی ۲ ۱
  اسکاتلند ۲ ۱
  ارمنستان ۱ ۱
  بلژیک ۱ ۱
  قبرس ۱ ۱
  انگلستان ۱ ۱
  گرجستان ۱ ۱
  یونان ۱ ۱
  مکزیک ۱ ۱
  سوئد ۱ ۱
  ترکیه ۱ ۱

برندگان بر پایهٔ لیگویرایش

برندگان توپ طلای اروپا بر پایهٔ لیگ
لیگ مجموع بازیکن(ها)
  لا لیگا ۱۵ ۷
  لیگ برتر ۷ ۴
  لیگ برتر ۵ ۴
  لیگ برتر ۴ ۴
  لیگ دسته اول ۳ ۳
  لیگ برتر ۳ ۲
  لیگ دسته اول ۳ ۲
  سری آ ۲ ۲
  بوندس‌لیگا ۲ ۲
  بوندس‌لیگا ۲ ۱
  لیگ ۱ ۱ ۱
  لیگ دسته اول ۱ ۱
  لیگ برتر ۱ ۱
  سوپر لیگ ۱ ۱
  لیگ دسته اول ۱ ۱
  لیگ برتر ۱ ۱
  لیگ برتر ۱ ۱
  لیگ برتر ۱ ۱
  لیگ دسته اول ۱ ۱

منابعویرایش

  1. "Golden Boot: The Quotients Decide It All". soccerphile.com. Retrieved 20 February 2008.
  2. "European Golden Shoe". European Sports Magazine. Retrieved 19 June 2012.
  3. "Who will win the European Golden Shoe". FIFA. 13 March 2012. Retrieved 19 June 2012.

پیوند به بیرونویرایش