کلونیدین
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
N-(2,6-dichlorophenyl)-4,5-dihydro-1H-imidazol-2-amine
داده‌های بالینی
نام تجاری Catapres
AHFS/Drugs.com monograph
مدلاین پلاس a682243
رده بارداری C(US)
تجویز oral, transdermal
داده‌های فارماکوکینتیکی
فراهمی زیستی 75-95%
پیوند پروتئینی 20-40%
متابولیسم کبد to inactive metabolites
نیمه‌عمر 12-33 hours
دفع urine (40-50%)
شناسه
شماره سی‌ای‌اس 4205-90-7 YesY
کد ATC C02AC01 N02CX02, S01EA04
پاب‌کم CID 2803
IUPHAR ligand 516
بانک‌دارو DB00575
کم‌اسپایدر 2701 YesY
UNII MN3L5RMN02 YesY
KEGG D00281 YesY
ChEBI CHEBI:3757 YesY
ChEMBL CHEMBL134 YesY
داده‌های شیمی
فرمول C9H9Cl2N3 
وزن مولکولی 230.093 g/mol
SMILES eMolecules & PubChem
 YesY(what is this?)  (verify)

کلونیدین (به انگلیسی: Clonidine)

رده درمانی: داروهای کاهنده فشارخون

اشکال دارویی: قرص و کپسول

محتویات

موارد مصرفویرایش

کلونیدین برای کنترل زیادی فشار خون، پیشگیری از بروز حملات میگرن، به عنوان داروی کمکی در درمان قاعدگی دردناک و گرگرفتگی ناشی از یائسگی و برای رفع سریع عوارض ناشی از سندرم قطع مصرف مواد مخدر شبه تریاک-الکل-بنزودیازپین ها و سندرم بیش فعالی-کمبود توجه مصرف می‌شود.

مکانیسم اثرویرایش

تصور می‌شود که اثر کلونیدین در پایین‌آورنده فشار خون ناشی از تحریک گیرنده‌های آلفا-2 آدرنرژیک مرکزی باشد که منجر به کاهش جریان خروجی سمپاتیک به سمت قلب، کلیه‌ها و بستر عروق محیطی می‌شود. نتیجه آن کاهش مقاومت عروق محیطی، کاهش فشار خون سیستولیک و دیاستولیک و کاهش سرعت ضربان قلب است.

فارماکوکینتیکویرایش

کلونیدین از راه خوراکی به خوبی جذب می‌شود. پیوند این دارو به پروتئین کم تا متوسط است (40-20 درصد). متابولیسم این دارو کبدی است. نیمه عمر کلونیدین در افراد با کلیه سالم حدود 16-12 ساعت می‌باشد. زمان شروع اثر کاهش فشار خون 60-30 دقیقه پس از 4-2 ساعت ظاهر می‌شود. طول اثر دارو از راه خوراکی تا 8 ساعت(36-24 ساعت در بعضی از بیماران)می باشد. 60-40 درصد دارو از راه کلیه طی 24 ساعت به صورت تغییر نیافته دفع می‌شوند

موارد منع مصرفویرایش

-به منظور جلوگیری از بروز بحران زیادی فشار خون، مصرف این دارو باید به تدریج قطع شود. 2-این دارو در موارد زیر باید با احتیاط فراوان مصرف شود: سندرم رینود یا سایر بیماری‌های انسدادی عروق محیطی، سابقه افسردگی و پورفیری( در این مورد عدم مصرف دارو ترجیح داده می‌شود). 3- در صورت وجود عیب کار کلیه، کاهش مقدار مصرف دارو ممکن است ضروری باشد. 4-اگر برای جراحی نیاز به قطع درمان باشد، توصیه می‌شود که اخرین مقدار حداکثر 6-4 ساعت قبل از جراحی از داروهای تزریقی پایین‌آورنده فشار خون استفاده شود. 5-اندازه‌گیری فشار خون در فواصل منظم در طول درمان با این دارو ضروری است.

عوارض جانبیویرایش

خواب آلودگی، خشکی دهان، تسکین، افسردگی، احتباس مایعات، برادی کاردی، پدیده رینود، سردرد، سرگیجه، احساس سرخوشی، بی‌قراری شبانه، یبوست و به ندرت کاهش توانایی جنسی با مصرف این دارو گزارش شده است.

تداخل داروییویرایش

داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای ممکن است اثرات کاهنده فشار خون کلونیدین را کاهش دهند. در صورت مصرف همزمان کلونیدین با مسدودکننده‌های گیرنده‌های بتا-آدرنرژیک، قطع مصرف کلونیدین ممکن است موجب بحران زیادی فشار خون شود.

نکات قابل توصیهویرایش

-مصرف این دارو حتی در صورت احساس بهبودی باید ادامه یابد. 2-این دارو، افزایش فشار خون را درمان نمی‌کند، بلکه آن را کنترل می‌نماید. از این رو مصرف دارو ممکن است تا آخر عمر ضروری باشد. 3-مراجعه به پزشک،قبل از قطع مصرف دارو ضروری است، زیرا ممکن است کاهش تدریجی مقدار مصرف برای جلوگیری از بروز زیادی واجهشی فشار خون لازم باشد. 4-به علت احتمال بروز خواب‌آلودگی، از رانندگی و کار کردن با وسایلی که نیاز به هوشیاری دارد، باید خودداری شود. 5-از مصرف سایر داروها، به خصوص داروهای مقلد سمپاتیک که نیاز به نسخه ندارند، وداروهای مضعف cns باید خودداری شود. 6-توصیه می‌شود به منظور اطمینان از کنترل فشار خون در طول شب وکاهش حالت خواب‌آلودگی در روز، آخرین مقدار مصرف روزانه دارو هنگام خواب مصرف شود. 7-در صورت فراموش شدن یک نوبت مصرف دارو، به محض به یاد آوردن، آن نوبت باید مصرف شود. اگر بیش از 2 نوبت مصرف دارو فراموش شد،به دلیل احتمال بروز واکنش شدید، حتماً با پزشک مشورت گردد.

مقدار مصرفویرایش

به عنوان پایین‌آورنده فشار خون، ابتدا 1/0 میلی‌گرم 2 بار در روز مصرف می‌شود. در صورت نیاز به کنترل فشار خون،مقدار مصرف هر هفته 1/0 میلی‌گرم افزایش می‌یابد. به عنوان مقدار نگهدارنده، mg/day0/6 -2/0 در مقادیر منقسم مصرف می‌شود. به منظور کاهش فوری زیادی فشار خون (ولی نه در موارد اضطراری)، مقدار حمله‌ای 2/0 میلی‌گرم مصرف شود و سپس 1/0 میلی‌گرم هر یک ساعت تا زمانی که فشار خون دیاستولی کنترل گردد، یا مقدار مصرف تام به 8/0 میلی‌گرم برسد، مصرف می‌گردد. سپس بیمار با مقدار نگهدارنده دارو باید کنترل شود. به عنوان پیشگیری از بروز سردردهای عروقی در بزرگسالان، ابتدا 025/0 میلی‌گرم 4-2 بار در روز مصرف می‌شود که این مقدار می‌تواند تا حداکثر 05/0 میلی‌گرم 3 بار در روز افزایش یابد. در درمان قاعدگی دردناک مقدار 025/0 میلی‌گرم 2 بار در روز به مدت 14 روز قبل از قاعدگی و طی آن مصرف می‌شود. به عنوان داروی کمکی در درمان سندرم یائسگی، مقدار 075/0-025/0 میلی‌گرم 2 بار در روز مصرف می‌شود.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی ، ۱۳۸۷