گربه‌سانان

(تغییرمسیر از گربه‌سانیان)
گربه‌سانان Feliformia
محدودهٔ زمانی: ائوسن تا کنون
Suborder feliformia.JPG
چند خانواده از زیرراسته گربه‌سانان: زبادمانندهای ماداگاسکار، گربه‌ایان، کفتاران، خدنگان، زبادان
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: گوشت‌خوارسانان
زیرراسته: گربه‌سانان (Feliformia)
Kretzoi, 1945
خانواده‌ها

گربه‌سانان (نام علمی: Feloidea) یا گربه‌ریختان (نام علمی: Feliformia) زیرراسته‌ای از گوشت‌خوارسانان هستند. خانواده‌ها و گونه‌های این زیرراسته الزاماً از گربه‌ها نیستند و فقط شباهت‌هایی از نظر تکاملی، آناتومیکی و ظاهری به گربه‌ها دارند.[۱] گربه‌های حقیقی (Cats) تنها در یکی از خانواده‌های این زیرراسته به نام گربه‌ایان دسته‌بندی شده‌اند.[۲] سایر خانواده‌های این زیرراسته عبارت اند از کفتاران، خدنگان، زبّادان، زبادمانندهای ماداگاسکار و چند خانوادهٔ جانوری منقرض شده مانند شمشیردندان‌نمایان.

گربه‌سانان در مقابل دیگر زیرراستهٔ گوشت‌خواران، یعنی سگ‌سانان (Caniformia) قرار دارد و هر دوی این زیرراسته‌ها ویژگی‌های متمایزی در میان دیگر پستانداران دارند: دارای ۴ دندان مخصوص گوشت‌خواری در جلوی آرواره خود هستند.

ویژگی‌ها

 
جمجمهٔ گربه‌سانان دارای دو فضای صماخی

یکی از تفاوت‌های زیرراسته‌های گربه‌سانان و سگ‌سانان در فضای بخش صماخی استخوان گیجگاهی است. گربه‌سانان دارای دو محفظهٔ صماخی در گوش داخلی و سگ‌سانان دارای یک محفظه هستند.[۳] همچنین گربه‌سانان دارای پوزه‌های کوچک‌تر و تعداد دندان کمتر بوده و بر خلاف سگ‌سانان معمولاً برای شکار حیوانات کمین می‌کنند. بسیاری از گربه‌سانان دارای پنجه‌های جمع‌شونده بوده و جانورانی پنجه رو و قادر به بالا رفتن از درختان یا درخت‌پیمایی هستند.[۴]

خانواده‌ها

گربه‌سانان دارای هفت خانوادهٔ موجود و منقرض‌نشده هستند. همچنین دوازده زیرخانواده، ۵۶ سرده و ۱۱۴ گونه از گربه‌سانان شناسایی شده‌اند. این جانوران در تمام قاره‌ها و مناطق به جز استرالیا و جنوبگان پراکندگی دارند.

زبادمانندهای ماداگاسکار: دارای هشت گونه هستند و منحصراً در جزیرهٔ ماداگاسکار یافت می‌شوند.

گربه‌ایان: با داشتن ۴۱ گونه بزرگ‌ترین خانوادهٔ گربه‌سانان است و دارای پراکندگی جغرافیایی زیادی در تمام قاره‌ها و مناطق مختلف به جز جنوبگان و استرالیا هستند.

کفتاران: دارای چهار گونه و دو زیرگونه هستند و در آفریقا، خاورمیانه و هند پراکندگی دارند. جانورانی بسیار قدرتمند بوده و از جهات مختلف، شباهت‌های زیادی با سگ سانان دارند.[۵]

درخت فیلوژنتیک

گربه‌سانان

شمشیردندان‌نمایان 

Stenoplesictidae

Percrocutidae 

زباد نخلی آفریقاییان  

دندان‌اره آسیاییان

شمشیردندان‌نمایان 

گربه‌ایان  

گربه زبادان  

کفتاران  

خدنگان  

زبادمانندهای ماداگاسکار  

جستارهای وابسته

منابع

  1. Christiansen, Per (2008-07-30). "Evolution of Skull and Mandible Shape in Cats (Carnivora: Felidae)". PLoS ONE. 3 (7). doi:10.1371/journal.pone.0002807. ISSN 1932-6203. PMC 2475670. PMID 18665225.
  2. Martin, Larry (1980-01-01). "Functional Morphology and the Evolution of Cats". Transactions of the Nebraska Academy of Sciences and Affiliated Societies.
  3. https://books.google.com/books?id=IETMd3-lSlkC. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)
  4. https://books.google.com/books?id=IETMd3-lSlkC. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)
  5. https://doi.org/10.1098%2Frspb.2003.2521. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)