گربه‌سانان

(تغییرمسیر از گربه سانان)

گربه‌سانان یا گربه شکلان[۱] (نام علمی: Feliformia یا Feloidea) زیرراسته‌ای از گوشت‌خوارسانان هستند. خانواده‌ها و گونه‌های این زیرراسته الزاماً از گربه‌ها نیستند و فقط شباهت‌هایی از نظر تکاملی، آناتومیکی و ظاهری به گربه‌ها دارند.[۲] گربه‌های حقیقی(Cats) فقط در یکی از خانواده‌های این زیرراسته به نام گربه‌ایان دسته‌بندی شده‌اند.[۳] سایر خانواده‌های این زیرراسته عبارت اند از کفتارها، خدنگ ها، زبّادان، زبادمانندهای ماداگاسکار و چند خانوادهٔ جانوری منقرض شده مثل شمشیردندان‌نماها

گربه‌سانان در مقابل دیگر زیرراستهٔ گوشت خواران، یعنی سگ‌سانان (Caniformia) قرار دارد و هر دوی این زیرراسته‌ها ویژگی‌های متمایزی در میان دیگر پستانداران دارند: دارای ۴ دندان مخصوص گوشت‌خواری در جلوی آرواره خود هستند.

ویژگی‌هاویرایش

 
جمجمهٔ گربه‌سانان دارای دو فضای صماخی

یکی از تفاوت‌های زیررده‌های گربه سانان و سگ سانان در فضای بخش صماخی استخوان گیجگاهی است. گربه سانان دارای دو محفظهٔ صماخی در گوش داخلی و سگ سانان دارای یک محفظه هستند.[۴] همچنین گربه سانان دارای پوزه‌های کوچک‌تر و تعداد دندان کمتر بوده و بر خلاف سگ سانان معمولاً برای شکار حیوانات کمین می‌کنند. بسیاری از گربه سانان دارای پنجه‌های جمع شونده بوده و جانورانی پنجه رو و قادر به بالا رفتن از درختان یا درخت‌پیمایی هستند.[۵]

خانواده‌هاویرایش

گربه سانان دارای هفت خانوادهٔ موجود و منقرض نشده هستند. همچنین دوازده زیرخانواده، ۵۶ سرده و ۱۱۴ گونه از گربه سانان شناسایی شده‌اند. این جانوران در تمام قاره‌ها و مناطق به جز استرالیا و جنوبگان پراکندگی دارند.

زبادمانندهای ماداگاسکار: دارای هشت گونه هستند و منحصراً در جزیرهٔ ماداگاسکار یافت می‌شوند.

گربه‌ایان: با داشتن ۴۱ گونه بزرگ‌ترین خانوادهٔ گربه سانان است و دارای پراکندگی جغرافیایی زیادی در تمام قاره‌ها و مناطق مختلف به جز جنوبگان و استرالیا هستند.

کفتارها: دارای چهار گونه و دو زیرگونه هستند و در آفریقا، خاورمیانه و هند پراکندگی دارند. جانورانی بسیار قدرتمند بوده و از جهات مختلف، شباهت‌های زیادی با سگ سانان دارند.[۶]

درخت فیلوژنتیکویرایش

گربه‌سانان

شمشیردندان‌نمایان 




Stenoplesictidae



Percrocutidae 




زباد نخلی آفریقایی  





دندان‌اره آسیایی




شمشیردندان‌نما 



گربه‌ایان  






گربه زباد  




کفتار  




خدنگ  



زبادمانندهای ماداگاسکار  







جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «برای حفاظت از پلنگ ایرانی مهربانتر بیندیشیم. (برنامه عمل مدیریت گونه)» (PDF). اداره کل حفاظت محیط زیست اردبیل. دریافت‌شده در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۰.
  2. Christiansen, Per (2008-07-30). "Evolution of Skull and Mandible Shape in Cats (Carnivora: Felidae)". PLoS ONE. 3 (7). doi:10.1371/journal.pone.0002807. ISSN 1932-6203. PMC 2475670. PMID 18665225.
  3. Martin, Larry (1980-01-01). "Functional Morphology and the Evolution of Cats". Transactions of the Nebraska Academy of Sciences and Affiliated Societies.
  4. https://books.google.com/books?id=IETMd3-lSlkC. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)
  5. https://books.google.com/books?id=IETMd3-lSlkC. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)
  6. https://doi.org/10.1098%2Frspb.2003.2521. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)