یئون گائه سمون

صدراعظم امپراتور بوجانگ

یون گا سمون ظالم بزرگ[۱] (کره‌ای: 연개소문؛ ۶۶۶–۵۹۴ میلادی) یک ژنرال و دیکتاتور نظامی قدرتمند و بحث‌برانگیز در روزهای پایانی گوگوریو، یکی از سه پادشاهی قدیمی کره، بوده‌است. همچنین از او به خاطر مقاومت‌های موفقیت آمیزش در درگیریهای نظامی با سلسله تانگ تحت رهبری امپراتور لی شیمین و پسرش امپراتور گائوزونگ یاد می‌شود. امپراتور لی شیمین به خاطر تنها شکستش از ژنرال یئون در میدان نبرد رنج می‌برد.

یئون گائه سمون
Yon Kaesomun.gif
پرتزه‌ای از یئون گائه سُمون
نام کره‌ای
هانگول
연개소문
هانجا
淵蓋蘇文
لاتین‌نویسی اصلاح‌شدهYeon Gaesomun
مک‌کیون–ریشاورYŏn Kaesomun

تاریخ سنتی کره از یئون گائه سمون به عنوان یک رهبر خودکامه، که نافرمانی‌ها و سیاستهای بیرحمانه اش به پادشاه منجر به سقوط گوگوریو شده، یاد می‌کند. به هر حال دستاوردهایش در دفاع از گوگوریو در مقابل یورشهای چینی‌ها، با الهام از مورخ کر ه‌ای قرن نوزدهم یعنی شین چائهو، منجر به این شده‌است که به عنوان بزرگترین قهرمان در تاریخ کره شناخته شود.

بسیاری از محققان کره‌ای همچون اکو شین برخلاف عده دیگر امروزه یئون گائه سئون را به عنوان یک سرباز - دولتمرد بدون سابقه در تاریخ کره ستایش می‌کنند. محققان چینی و ژاپنی نگاه منفی خود نسبت به یئون گائه سمون را ادامه می‌دهند.

زندگیویرایش

یئون گائه سمون اولین و بزرگترین پسر یئون تائجو، نخست وزیر گوگوریو در طول سلطنت پادشاه پیونگون و پادشاه یئونگ یانگ بود.

مشخص شده‌است که خانواده یئون گائه سمون همیشه از رتبه و موقعیت بالا در گوگوریو برخوردار بوده‌اند. پدربزرگ یئون یعنی یئون جایو هم یک نخست وزیر گوگوریو بوده‌است.

اطلاعات مربوط به یئون گائه سمون عمدتاً از کتاب سامگوک ساکی از پادشاه یئونگ یو و پادشاه بوجانگ (جلدهای ۸ تا ۱۰ گوگوریو) و زندگی‌نامه‌اش (جلد ۴۹) و باقی مانده حکاکی آرامگاه‌های پسرانش یئون نامسائینگ و یئون نامسان می‌باشد و شرح حال این پسران همان است که در کتاب جدید تانگ آمده‌است.

یادداشتهای تاریخی کتاب تانگ به زبان چینی او را با لقب چئون می‌شناسد زیرا یئون نام داده شده به امپراتور گائوزو (بنیانگذار و اولین امپراتور سلسله تانگ) بود. از او همچنین گاهی با نام گائه گئوم یاد می‌شود. در نیهون شوکی از او با عنوان آیری کازومی یاد شده‌است.

سرنگونی تاج و تختویرایش

در زمستان سال ۶۴۲، پادشاه یئونگ یو در مورد ژنرال یئون گائه سمون نگران بود و با مقامات رسمی دیگر برای کشتن او نقشه می‌کشید. زمانی که یئون از موضوع باخبر شد، یک مهمانی پرخرج را برای جشن گرفتن ارتقائش به موقعیت فرماندار شرقی ترتیب داد و یکصد نفر از سیاستمداران مخالف پادشاهی را دعوت کرد. سربازان یئون در کمین نشستند و همه آن یکصد نفر را کشتند. سپس یئون به طرف کاخ حرکت کرد و آنجا شاه را به قتل رساند. بر طبق منابع باستانی کره‌ای و چینی، مردان یئون جسد شاه را تکه‌تکه کردند و او را بدون تشریفات مناسب دور انداختند.

بعد از به تخت نشستن پادشاه بوجانگ (۶۴۲ تا ۶۶۸)، پسر برادر پادشاه قبلی، خودش را دائه ماگنیجی نامید. بدین ترتیب یئون گائه سمون عملاً کنترل امور دولت گوگوریو را تا حدود مرگش در سال ۶۶۶ بدست گرفت؛ و بعد از آن امپراطوری گوگوریو از بین رفت.

منابعویرایش

  1. Some Chinese and Korean sources stated that his surname was Yeongae (연개, 淵蓋) and personal name was Somun (소문, 蘇文), but the majority of sources suggest a one-syllable surname and a three-syllable personal name.