ازغند، یا ازقند دهستانی از توابع شهرستان مه ولات در استان خراسان رضوی ایران است.

ازغند
تصویری از ازغند
تصویری از ازغند
اطلاعات کلی
کشور ایران
استانخراسان رضوی
شهرستانمه ولات
بخشبخش شادمهر
دهستانازغند
مردم
جمعیت۱۲۸۰ نفر (سرشماری ۹۵)
کد آماری۱۳۹۸۶۳

نامویرایش

لغت ازغند در زبان پهلوی به معنای شهر بزرگ و سبز است.

درباره « ازغند » و به تبع آن شکلِ نوشتاری آن ( ازغند ، ازقند ) روایت ها و استدلال های گوناگونی مطرح است . که در اینجا به دو مورد اشاره می‌شود : برخی واژۀ ازغند را برگرفته از لغت « آذوقه بند » می دانند چرا که دشت ازغند به حاصلخیزی و پرآبی مشهور است و ازغند را انبار غلّه و آذوقه‌ی منطقه دانسته‌اند . این تعبیر چندان پایه و اعتبار لغوی ندارد .

برخی دیگر از جمله آیت الله سعیدی معتقدند : در حقیقت ازغند ، « اُزقند » است ، چرا که « اُز » به معنی سبز و خرم و « قند » به معنی شهر و آبادی مانند « سمرقند » ( « سمر » یعنی افسانه و قند یعنی شهر پس سمرقند به معنی « شهر افسانه ای » ) پس ازغند یا اُزغند به معنای « شهر یا آبادی سبز و خرم » می‌باشد . جالب اینکه این تعبیر با آنچه که بین اهالی و از پیشینیان سینه به سینه منتقل شده همخوانی دارد زیرا گذشتگان نام قدیمی ازغند را « شهر سبز » می‌دانند.

پیشینهویرایش

 
ازقند در میان ولایت‌های ربع نیشابور در صفحه‌ای از نسخه خطی ترجمه کتاب تاریخ نیشابور الحاکم.


ازقند، نام شهری تاریخی است که در ولایت ازقند، ربع نیشابور، خراسان‌ قرار داشته است.

آثار تاریخیویرایش

آثار به جای مانده همچون گورهای زردشتیان موسوم به « قبرستان گبرها » و « سرو » بسیار کهنسال بر سر راهِ ورودی، تاریخ روستا را به پیش از اسلام می‌برند . اگر پیش‌تر آییم به آثاری از دوران سلجوقیان قلعه های اسماعیلیه که بر بالای کوه صعب العبور موسوم به « باغ قلعه » برخواهیم خورد.دور تا دور قلعه یعنی پشت دیوار بارو، خندقی حفر شده که در مواقع اضطراری آن را آبگیری میکردند تا دشمن نتواند حمله کند. خندق و بارو ، هنوز به خیابان اصلی ازغند که از میدان اصلی درب قلعه به سمت شمال یعنی قبرستان بالا میباشد، مردم ته خندق میگویند .


« حفره ها و تونلهای زیرزمینی درغربِ روستا موسوم به « سومب » بی شک دارای پیشینه ای است که هنوز تحقیقات چندانی روی آنها انجام نگرفته است .

جمعیتویرایش

این روستای باستانی در دهستان ازغند قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ١٣٩۵، جمعیت آن ١٢٨٠ نفر بوده‌ است.

منابعویرایش

  • خسروی، محمدرضا (١٣٧٧جغرافیای تاریخی تربت حیدریه، آستان قدس رضوی، ص. ص۱۹۵،۱۹۶،۱۹۷
  • «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.

پیوند به بیرونویرایش