جمشید هاشم‌پور

بازیگر ایرانی
(تغییرمسیر از جمشید آریا)

جمشید هاشم‌پور با نام هنری جمشید آریا (زادهٔ ۳ فروردین ۱۳۲۳) بازیگر ایرانی است. وی در ۲۴ سالگی با فیلم جهنم سفید (۱۳۴۷) ساختهٔ ساموئل خاچیکیان پا به عرصهٔ بازیگری گذاشت و تاکنون در بیش از ۱۰۰ فیلم و ۳ مجموعهٔ نمایش خانگی نقش ایفا کرده‌است. در اختتامیهٔ شانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت، از وی برای یک عمر فعالیت هنری تجلیل شد.[۱]

جمشید هاشم‌پور
هاشم‌پور در مراسم اختتامیهٔ شانزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت - مهر ۱۳۹۹
زادهٔ۳ فروردین ۱۳۲۳ ‏(۸۰ سال)
تهران، ایران
ملیتایرانی
پیشهبازیگر
سال‌های فعالیت۱۳۴۷–اکنون
همسر(ها)مهرانگیز متین
فرزندان۲

هاشم‌پور در آغاز به دلیل چهره و استایل بدنی مناسب، توسط یکی از دوستانش به کارگردان مشهور سینمای ایران، ساموئل خاچیکیان معرفی شد و پس از آن با حضور در فیلم‌های تاراج (۱۳۶۳) به کارگردانی ایرج قادری، افعی (۱۳۷۱) به کارگردانی محمدرضا اعلامی، جوانمرد (۱۳۷۵) به کارگردانی مهدی ژورک به شهرت رسید. او عموماً با نقش «زینال بندری» در فیلم تاراج شناخته می‌شود.

زندگی شخصی

ویرایش

جمشید هاشم‌پور ۳ فروردین ۱۳۲۳ در تهران متولد شد و تحصیلات خود را تا دیپلم ریاضی ادامه داد. او با مهرانگیز متین ازدواج کرد که ثمرهٔ این ازدواج دو فرزند دختر می‌باشد. هاشم‌پور در سال ۱۳۴۷ به دلیل چهره و استایل بدنی مناسب، توسط یکی از دوستانش به کارگردان مشهور سینمای ایران، ساموئل خاچیکیان معرفی شد و برای اولین بار در سن ۲۴ سالگی با فیلم سینمایی جهنم سفید پا به عرصهٔ بازیگری گذاشت. شهرت او بیشتر به خاطر حضور در فیلم‌های افعی، جوانمرد و تاراج می‌باشد.

او از معدود بازیگران ایرانی است که به دلیل آمادگی بدنی بسیار بالا، تمامی سکانس‌های فیلم‌های اکشن را خودش و بدون حضور بدلکار، بازی کرده‌است. او در ورزش‌های تکواندو، کونگ‌فو و بوکس مهارت بسیار بالایی دارد. همچنین او پیش از انقلاب در ۲ فیلم به عنوان بدلکار هم ایفای نقش کرده‌است.

فیلم سینمایی عقاب‌ها (۱۳۶۳) که نقش اصلی این فیلم را (سروان تکاور پویا) جمشید هاشم‌پور بازی می‌کرد تا مدت‌ها پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران بود.

زندگی هنری

ویرایش

پیش از انقلاب

ویرایش

جمشید هاشم‌پور، ملقب به «جمشید آریا» در سال ۱۳۲۳ در تهران، خیابان سلسبیل و از پدر و مادری اردبیلی به دنیا آمد و تحصیلات خود را تا دیپلم ریاضی ادامه داد. او در جوانی در محله دوهزار زیر نظر احمد رودباری ورزش‌های رزمی چون کونگ‌فو توآ و‌ تکواندو را فرا گرفت. وی همچنین کاراته سبک شوتوکان را از استاد کوروش کوردانی فرا گرفت. او به دلیل چهره و استایل مناسبی که داشت، توسط یکی از دوستانش به کارگرانِ معروف سینمای ایران ساموئل خاچیکیان معرفی شد و در سال ۱۳۴۷ در فیلمِ جهنم سفید، بازی کرد. سپس در فیلم جنجال پول ساختهٔ پرویز خطیبی، ایوالله به کارگردانی منوچهر نوذری، قسمت به کارگردانی امیر شروان، عشقی‌ها به کارگردانی جمشید شیبانی بازی کرد. آخرین فیلم او در قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، خوشگلترین زن عالم به کارگردانی قدرت‌الله احسانی بود. پس از آن برای مدتی سینما را رها کرد.

پس از انقلاب

ویرایش

جمشید هاشم‌پور، در سال ۱۳۶۰ به دعوت مسعود کیمیایی برای بازی در فیلم خط قرمز دوباره به سینما بازگشت. در ابتدا هاشم‌پور به مسعود کیمیایی می‌گوید که چند سالی است از سینما به علت ممنوع‌الکاری دور بوده و کار نکرده‌است. کیمیایی هم در جواب می‌گوید که قبلاً از او چند فیلم دیده و دوست دارد که در فیلمش نقش یک مأمور امنیتی را بازی کند (که البته در همان سال این فیلم به دلیل نداشتن حجاب به مدت ۳۷ سال توقیف بود). هاشم‌پور نیز می‌پذیرد و نقش را بازی می‌کند. بلافاصله پس از این اثر، در فیلم فرمان ساخته کوپال مشکات به همراه سعید راد بازی می‌کند. بازی او در نقش «زینال بندری» در فیلم تاراج ساختهٔ ایرج قادری بود که وی را با سرِ تراشیده میان مردم مطرح کرد؛ تا جایی که تیپ قهرمان سرتراشیده تا سال‌ها مخاطبان بسیاری را روانهٔ سینماها می‌کرد. او ستاره سینمای ایران در دهه هفتاد بود.[۲]

در سال ۱۳۶۴ بعد از بازی در فیلم تیغ و ابریشم که سانسورها و حاشیه‌های زیادی داشت به‌دلیل تراشیدن موهای سر خود به مدت ۳ سال ممنوع‌الکار شد! هاشم‌پور به دلیل چند سال ممنوع‌الکار بودنش در دهه ۱۳۶۰، پس از بازگشت به سینما از تراشیدن موهای سرش واهمه داشت تا مبادا بار دیگر فعالیت او در بازیگری ممنوع شود. هاشم‌پور، دربارهٔ این اتفاق گفته:

«خودم هم درست متوجه نشدم چرا از سینما دور شدم. بعد از این فیلم‌ها به واسطهٔ خلق و خوی خجالتی‌ام از سینما دور شدم. آن زمان من رفتم و کارمند سازمان دفاع غیرنظامی که مسائل مربوط به ایمنی کارخانه‌ها را برعهده داشت شدم و از سینما فاصله گرفتم. روحیه‌ام با شرایط سینمای آن موقع منافات داشت. زیاد حس خوبی نداشتم. نمی‌دانم، شاید هم اشتباه کردم. به هر حال ناخودآگاه از ادامه فعالیتم پرهیز شد».

البته محسن مخملباف در مصاحبه‌ای گفته بود: «هاشم‌پور زیادی داشت پرواز می‌کرد، لازم بود بال‌هایش را بچینیم!»

در آن سال‌ها پیشنهادی برای بازی در سینما هم به او نشده و تقریباً فراموش می‌شود. خود او هم زیاد راغب نبوده در آن جنس سینما و در آن قالب فعالیت کند؛ اما محمدحسین فرحبخش تهیه‌کننده و مالک پویا فیلم، در سال ۷۰ قراردادی برای فیلم قافله با او امضاء و مجابش کرد که با تراشیدن موهایش مشکلی پیش نمی‌آید.

جمشید هاشم‌پور، از معدود هنرپیشگان سینمای ایران است که فعالیت تئاتری نداشت و بنا به گفته خودش در یکی از مصاحبه‌هایش، سینما را از سینما شروع کرده‌است و تنها فعالیت تئاتری وی صحنه‌هایی از فیلم تماس_شیطانی بود که صحنه‌های تئاتر را با راهنمایی مجید مظفری اجرا کرد. او در دههٔ ۱۳۶۰ و اوایل دهه ۱۳۷۰ در کنار بازی در فیلم‌های اکشن و حادثه‌ای، بازی در نقش‌های دیگر را نیز امتحان کرده‌است. بازی در فیلم‌هایی نظیر: روز باشکوه (کیانوش عیاری، ۱۳۶۷) - مادر (علی حاتمی، ۱۳۶۸) - پردهٔ آخر (واروژ کریم‌مسیحی، ۱۳۶۹) - عشق و مرگ (محمدرضا اعلامی، ۱۳۶۹) و دلشدگان (علی حاتمی، ۱۳۷۱). هاشم‌پور پس از دریافت دیپلم افتخار از هفدهمین دوره جشنواره فیلم فجر (۱۳۷۷) برای بازی در فیلم هیوا (رسول ملاقلی‌پور) گزیده‌کار شد.

او بنا به دلایل شخصی، در هیچ فیلمی در تلویزیون بازی نکرد. او کاندیدای اول ایفای نقش مختار ثقفی در سریال مختارنامه بود، که به دلیل حجم بالای کار و طولانی شدن رَوَند تولید از بازی در این سریال انصراف داد. داود میرباقری کارگردان سریال مختارنامه نیز گفته بود: «وقتی هاشم‌پور به این پیشنهاد جواب رد داد شوکه شدم؛ به ناچار سراغ گزینه‌های دیگر رفتیم.»

ندادن سیمرغ به او در فیلم قارچ سمی اعتراض جامعه سینمایی را درپی‌داشت.[۳]

جمشید هاشم‌پور در سال ۱۳۸۲ دو فیلم بر پرده سینماها داشت، واکنش پنجم و سفر به فردا. او در سال ۱۳۸۶ پس از بازی در فیلم استشهادی برای خدا، نامزد دریافت سیمرغ بلورین از جشنوارهٔ فیلم فجر شد.[۴] جمشید هاشم‌پور پس از ۱۰ سال در جشنواره فیلم فجر ۳۶ ام حضور پیدا کرد.[۵] وی در سال ۱۳۸۵ در فیلم سینمایی میم مثل مادر نقش‌آفرینی کرد.

فیلم‌شناسی

ویرایش

سینما

ویرایش
سال عنوان توضیحات
۱۳۴۶ زنی به نام شراب به عنوان بدلکار
۱۳۴۶ فراری به عنوان بدلکار
۱۳۴۷ جهنم سفید
۱۳۴۷ جنجال پول
۱۳۴۹ قسمت
۱۳۵۰ مرد جنگل
۱۳۵۰ عشقی‌ها
۱۳۵۰ خوشگلترین زن عالم
۱۳۵۰ ایوالله
۱۳۶۰ فرمان
۱۳۶۰ خط قرمز دوست امانی
۱۳۶۲ نقطه ضعف مربی
۱۳۶۲ دادشاه سروان قادری
۱۳۶۲ بالاش
۱۳۶۲ بازداشتگاه
۱۳۶۳ عقاب‌ها سروان تکاور جمشید پویا
۱۳۶۳ تاراج زینال بندری
۱۳۶۳ پایگاه جهنمی ستوان عیسی حسینی بای
۱۳۶۴ یوزپلنگ جمال
۱۳۶۴ تیغ و ابریشم قاچاقچی
۱۳۶۷ روز باشکوه
۱۳۶۸ مادر جمال
۱۳۶۹ عشق و مرگ دکتر متینی
۱۳۶۹ پرده آخر بازرس رکنی
۱۳۷۰ گل‌ها و گلوله‌ها
۱۳۷۰ آخرین تلاش حاج محسن
۱۳۷۰ قرق ماشاءالله
۱۳۷۰ دلشدگان سفیر فرانسه
۱۳۷۰ دادستان
۱۳۷۰ قهرمان حاج محسن
۱۳۷۱ قافله سروان پیر بلوچ
۱۳۷۱ طعمه
۱۳۷۱ تماس شیطانی وصالی
۱۳۷۱ افعی شاهین اسدی
۱۳۷۲ یاران بهرام گودرزی
۱۳۷۲ ضربه طوفان اکبر طوفان
۱۳۷۲ پادزهر سرگرد هاشمی
۱۳۷۲ آخرین خون
۱۳۷۳ نیش کمال زابلی
۱۳۷۳ مجازات
۱۳۷۳ سربلند قدرت
۱۳۷۳ روز دیدنی
۱۳۷۲ پرواز از اردوگاه سرگرد عباس حلمی
۱۳۷۳ دیوانه وار
۱۳۷۳ آخرین بندر هاشم دربندی
۱۳۷۴ ویرانگر احمد
۱۳۷۴ گروگان مَسی سِپَنج
۱۳۷۴ آخرین فرصت
۱۳۷۴ فاتح
۱۳۷۴ دشمن سلطان
۱۳۷۵ لاک‌پشت سیاوش
۱۳۷۵ عقرب ذوالفقار حسینی
۱۳۷۵ جوانمرد توفیق
۱۳۷۶ یورش شهید محمود کاوه
۱۳۷۶ یاغی دادمحمد
۱۳۷۶ شبیخون
۱۳۷۷ هیوا حاج رحیم
۱۳۷۷ چشم عقاب
۱۳۷۶ زخمی یعقوب
۱۳۷۷ باشگاه سری
۱۳۷۸ سهراب
رنجر مرتضی
۱۳۷۹ مسافر ری ابوعون
آواز قو سرگرد فتاح
۱۳۸۰ قارچ سمی مهندس دومان قائمی
سفر به فردا رحیم
۱۳۸۱ واکنش پنجم حاج صفدر
۱۳۸۲ مزرعه پدری
جنایت
۱۳۸۳ رازها
۱۳۸۴ یک بوس کوچولو
قتل آنلاین
از دوردست
۱۳۸۵ قاعده بازی
سنگ، کاغذ، قیچی
میم مثل مادر
چهار انگشتی
۱۳۸۶ محافظ
آن مرد آمد
استشهادی برای خدا
۱۳۸۷ نفوذی
کلبه
تردید
خیابان بیست و چهارم
فرود در غربت
چهره به چهره
۱۳۸۸ کیفر
ازدواج در وقت اضافه
۱۳۸۹ پایان‌نامه
گلوگاه شیطان
زنها شگفت انگیزند
۱۳۹۰ گشت ارشاد
۱۳۹۱ گام‌های شیدایی
۱۳۹۲ هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند
کلاشینکف
روزگاری عشق و خیانت
۱۳۹۳ هاری
من دیه گو مارادونا هستم
۱۳۹۴ نفس
۱۳۹۵ انزوا
ملی و راه‌های نرفته‌اش
۱۳۹۶ دارکوب
هایلایت
درخونگاه
۱۳۹۷ شین
مأموریت غیرممکن
ژن خوک
سرکوب
۱۳۹۸ مرده خور
۱۳۹۹ گیج گاه
راند چهارم
شیشلیک
برای مرجان
لب خط
روز ششم
۱۴۰۲ پرواز ۱۷۵

نمایش خانگی

ویرایش
سال نام سریال کارگردان نقش
۱۳۹۴ شهرزاد حسن فتحی سرگرد فولادشکن
۱۳۹۹ آقازاده بهرنگ توفیقی حاج حسن احمدی
۱۴۰۰ نیسان آبی منوچهر هادی جمشید هاشم‌پور

جوایز

ویرایش
سال جایزه فیلم مراسم نتیجه منبع
۱۳۶۹ سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد عشق و مرگ نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر نامزدشده
۱۳۷۳ سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد آخرین بندر سیزدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر نامزدشده
۱۳۷۷ دیپلم افتخار بهترین بازیگر نقش اول مرد هیوا هفدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر پیروز [۶]
۱۳۷۸ تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد هیوا جشن سینمای ایران نامزدشده
۱۳۸۰ تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد مسافر ری جشن سینمای ایران نامزدشده
۱۳۸۱ تندیس نخل زرین و لوح تقدیر سفر به فردا و واکنش پنجم جشنواره فیلم اجتماعی آبادان پیروز
۱۳۸۱ سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد واکنش پنجم بیست و یکمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر نامزدشده [۷]
۱۳۸۱ تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد سفر به فردا جشن سینمای ایران نامزدشده
۱۳۸۲ تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد واکنش پنجم جشن سینمای ایران نامزدشده
۱۳۸۵ تندیس زرین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد میم مثل مادر جشن سینمای ایران نامزدشده
۱۳۸۶ سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد استشهادی برای خدا بیست و ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر نامزدشده
۱۳۹۵ تندیس حافظ یک عمر فعالیت هنری شانزدهمین جشن دنیای تصویر پیروز [۸]
۱۳۹۶ سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد دارکوب سی و ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر پیروز [۹]

تجلیل

ویرایش

منابع

ویرایش
  1. «اختتامیه جشنواره فیلم مقاومت| شبِ تجلیل و اعطای نشانِ رسول و مقاومت/ از جمشید هاشم‌پور تا جمال شورجه- اخبار سینما و تئاتر - اخبار فرهنگی تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۰۹.
  2. بازیگری که کلیشه نماند-خبرگزاری مهر نیوز
  3. «بیوگرافی جمشید هاشم پور و آثار و ماجرای ممنوع الکاری او». ۱۴۰۰-۱۱-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۲۱.
  4. «جمشید هاشم‌پور ستاره‌ای در آسمان روز سینمای ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۷.
  5. «خبرگزاری فارس - فیلم/ تشویق جمشید هاشم‌پور توسط خبرنگاران و عکاسان». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۸-۰۲-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۲۲.
  6. «فیلمی که پوسترش گنجایش «هاشم‌پور» را نداشت». پارس نیوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۳۰.
  7. «. : Iranian Movie DataBase موضوعات جوایز در جشنواره بین‌المللی فیلم فجر ـ دوره بیست و یکم :». www.sourehcinema.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۳۰.
  8. «تندیس «حافظ» یک عمر فعالیت هنری به جمشید هاشم‌پور اهدا می‌شود». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۶-۰۷-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۳۰.
  9. «اسامی برگزیدگان سی و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر». روزنامه رسالت. ۲۴ بهمن ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۳۰.
  10. «شب فرهنگی اردبیل در جشنواره ملی چارسوق - برج میلاد تهران». پایگاه خبری ایسنا|. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۳.
  11. «جمشید هاشم‌پور: تئاتر این دوره رونق زیادی گرفته‌است». خبرگزاری باکس آفیس ایران. ۲۴ تیر ۱۳۹۸.
  12. «مراسم تجلیل از یک عمر فعالیت هنری جمشید هاشم‌پور افتتاحیه یک نمایش». خبرگزاری ایسنا. ۲۲ تیر ۱۳۹۸.
  13. «آغاز «این یک اعتراف است» با حضور جمشید هاشم‌پور». خبرگزاری مهر. ۲۳ تیر ۱۳۹۸.
  14. «شبِ تجلیل و اعطای نشانِ رسول و مقاومت/ از جمشید هاشم‌پور تا جمال شورجه». خبرگزاری تسنیم. ۷ مهر ۱۳۹۹.
  15. «جمشید هاشم‌پور ناغافل تجلیل شد». پایگاه خبری مهر |. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۳.
  16. «تجلیل از جمشید هاشم‌پور». پایگاه خبری مهر |. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۳.
  17. «جمشید هاشم‌پور گواهینامه درجه یک هنری گرفت». خبرگزاری برنا. ۲۱ مهر ۱۳۹۹.
  18. «اهدای گواهینامه درجه یک هنری به جمشید هاشم‌پور». خبرگزاری بانی فیلم. ۲۱ مهر ۱۳۹۹.[پیوند مرده]
  19. بزرگداشت جمشید هاشم‌پور و ۲ چهره دیگر در جشنواره فیلم‌های ورزشی
  20. "گرامیداشت هنرمندان پیشکسوت ایثارگر".

پیوند به بیرون

ویرایش