باز کردن منو اصلی
Bandeau-portail-armenia.jpg


ویرایش درگاه ارمنستان

پرچم ارمنستان
موقعیت ارمنستان
Coat of arms of Armenia.svg

ارمنستان (به ارمنی: Հայաստան، تلفظ: هایاستان) با نام رسمی جمهوری ارمنستان (Հայաստանի Հանրապետություն، هایاستانی هانراپِتوتیون) کشوری در قفقاز جنوبی به پایتختی ایروان است.

ارمنستان در قفقاز جنوبی (ماورای قفقاز) در میان دریای سیاه و دریای خزر قرار دارد که مرز میان آسیا و اروپا محسوب می‌شود. همسایگان ارمنستان در غرب ترکیه، در شمال گرجستان، در شرق جمهوری آذربایجان، و در جنوب ایران و جمهوری خودگردان نخجوان (جزئی از جمهوری آذربایجان) می‌باشند.

ارمنستان کشوری کوهستانی و پرباران است و نیز یک کشور محاط در خشکی است. بزرگ‌ترین دریاچه این کشور دریاچه سوان است که آب شیرین دارد و پهنه نسبتاً بزرگی از بخش میانی کشور را پوشانده است. پهناوری ارمنستان ۲۹٬۸۰۰ کیلومتر مربع است و حدود ۳٬۲۰۰٬۰۰۰ تن جمعیت دارد. مردم ارمنی پیرو آیین مسیحیت هستند.

ویرایش نوشتار برگزیده
Yerevan.JPG

شهر ایرَوان (در ارمنی Երևան: یِرِوان) بزرگ‌ترین شهر ارمنستان و پایتخت این کشور است. ایروان در دامنهٔ کوه آرارات و بر کرانهٔ رود هرازدان بنا شده‌است و جمعیت آن در سال ۱۹۸۹، ۱٬۲۰۱٬۵۳۹ نفر سرشماری شده‌است. این شهر در تقسیمات کشور ارمنستان تابع هیچ استانی نیست و در واقع در مرز چهار استان کوتایک در شمال، آرارات در جنوب، آرماویر در جنوب غربی و آراگاتسوتن در شمال غربی قرار دارد. ارتفاع این شهر از سطح دریا از بین ۹۰۰ متر تا ۱۳۰۰ متر می‌باشد.

از ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح، انسانها در محدوده ایروان زندگی می‌کرده‌اند. استحکامات عصر برنز شامل شنگاویت، کارمیربلور، کارمیربرد و بردادزور در این منطقه یافت شده‌اند.بین سده‌های ۶ و ۴ پیش از میلاد، ایروان یکی از مراکز مهم قلمرو ساتراپ ارمنی در امپراتوری هخامنشی بود. دوره زمانی بین سده‌های ۴ و ۳ پیش از میلاد نیز به عصر سیاه ایروان معروف است چراکه دانش تاریخی درباره آنچه در این دوره بر ایروان گذشت در دسترس نیست.

ایروان در ۱۳۸۷ به چنگ تیمور درآمد و به تاراج رفت و به لحاظ اهمیت راهبردی خود در طی قرن‌ها، بارها میان عثمانی‌ها و ایرانیان رد و بدل شد. در اوج جنگ‌های میان ایران و عثمانی در ۱۵۱۳ تا ۱۷۳۷، شهر ۱۴ بار دست به دست شد. در دوران شاه عباس اول و در ۱۶۰۴، ده‌ها هزار ارمنی به ایران کوچانده شدند. در طی جنگ ایران و روس، و در تاریخ ۱ اکتبر ۱۸۲۷ شهر ایروان به دست ارتش روس (تحت ریاست ایوان پاسکویچ) افتاد و در ۱۸۲۸ و بر اساس عهدنامه ترکمنچای رسماً از تسلط ایرانیان خارج شد.

ویرایش زندگی‌نامه برگزیده
Tumanyan.jpg

هوهانس تادئوسی تومانیان (به ارمنی: Հովհաննես Թադևոսի Թումանյան)، (زاده ۱۹ فوریه ۱۸۶۹ - درگذشته ۲۳ فوریه ۱۹۲۳) شاعر، داستان‌نویس فعال ادبی و اجتماعی برجستهٔ ارمنی است. وی بعداً لقب «شاعر تمام ارامنه» را دریافت کرد. وی یکی از چهره‌های برجسته ادبیات ارمنی در قرن ۱۹ و ۲۰ میلادی بوده‌است.

در سال ۱۹۲۰م از انقلاب ارمنستان و ایجاد اولین جمهوری ارمنستان به گرمی استقبال کرد و در سال ۱۹۲۱م به سمت دبیر اول (کمیته امداد ارمنستان) انتخاب گردید. در همین سال تومانیان (خانه هنر ارمنی) را پایه‌گذاری و رهبری کرد که نقش بزرگی در متحد کردن نویسندگان و هنرمندان ارمنی قفقاز ایفاء نمود.

تومانیان، شاعر انساندوست برجسته، در اعتلای ادبیات نوین ارمنی سهم عظیمی دارد. او از پایه گذاران شعر واقعگرایانه در ادبیات ارمنی است. شعرهایش از زندگی مردم مایه گرفته است و او را به مثابه ستایشگر و آفرینشگر بزرگ هنر راستین مردمی، در قلب خوانندگان آثارش جای داده است. دولت‌های ارمنستان و گرجستان به خاطر فعالیت‌های پیگیر و خستگی ناپذیر تومانیان، لقب (شاعر مردمی) را به او اعطاء کرده‌اند.

ویرایش تاریخ

نبرد آوارایر (ارمنی: Ավարայրի ճակատամարտ) جنگی است که در دوم ژوئن (۱۲ خرداد) ۴۵۱ میلادی بین رزم‌آوران ساسانی و ارمنیان وفادار از یک سو و ارمنیان شورشی بر ضد یزدگرد دوم درگرفت.

علت جنگ این بود که یزدگرد دوم، پادشاه ساسانی ایران با مسیحی شدن ارمنیها موافق نبود و دستور داده بود که به دین زردشتی بازگردند. نبرد آوارایر رویداد بزرگی در تاریخ ارمنستان محسوب می‌شود و تا به امروز هنوز با هیجان از آن یاد می‏گردد، مرگ وارتان مامیگونیان سردار سپاه ارمنی تا به امروز در تقویم ایشان به نام پنجشنبهٔ آمرزیده ثبت شده است واز وارتان ، سپهسالار شورشیان، بعنوان قهرمان ملی ارمنستان یاد می‌شود. با وجود اینکه ارمنیها در جنگ شکست خوردند و مامیگونیان همراه با هشت سردار شورشی در جنگ کشته شدند، اما یزدگرد به نتیجه رسید که تغییر دین ارمنیان به صلاح و صرفه نیست و چندین سال بعد، در پیمان نوارساک (۴۸۴ میلادی)، آزادی دینی و خودمختاری ملی به ارمنیان داده شد.

ویرایش طبیعت
Տաթևեր Ճոպանուղի.JPG

تله‌کابین بال‌های تاتِو (ارمنی: Տաթևի թևեր Tatevi tever; انگلیسی: Wings of Tatev) طولانی‌ترین تله‌کابین کابلی بدون توقف جهان به طول ۵٫۷ کیلومتر (۳٫۵ مایل) می‌باشد. این تله‌کابین از روستای «هالیدروز» (در نزدیکی آزادراهی در ایروان) در آغاز شده و تا روستای تاتو در جنوب ارمنستان امتداد پیدا می‌کند.

تله‌کابین بال‌های تاتو در تاریخ ۱۶ اکتبر ۲۰۱۰ راه‌اندازی شده است و یکی از بزرگترین جاذبه‌های منطقه قفقاز و از پروژه‌های بنیاد توسعه ارمنستان به شمار می‌رود.

این تله‌کابین در تاریخ ۲۳ اکتبر ۲۰۱۰ رسماً در کتاب رکوردهای گینس نیز ثبت شده است. سرژ سرکیسیان رئیس جمهور ارمنستان اولین مسافر طولانی‌ترین تله کابین جهان بوده است.

ویرایش شهرها
St. Hripsime Church. View from below.jpg

اِچمیادزین (ارمنی: Էջմիածին) با نام رسمی واغارشاپات (ارمنی: Վաղարշապատ)، نام یک شهر و همچنین یک مکان مقدس در جمهوری ارمنستان می‌باشد. این شهر در استان آرماویر واقع شده‌است. اِچمیادزین ۴۰ کیلومتر مربع مساحت و بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۱ میلادی بالغ بر ۴۶٬۵۴۰ تن جمعیت دارد.

اچمیادزین در فهرست میراث جهانی یونسکو در ارمنستان قرار دارد. کلیسای جامع اچمیادزین در این واقع شده‌است. جاثلیق کل ارامنه جهان در این شهر زندگی مس کند.

ویرایش نوشتارهای برگزیده
ویرایش نگاره برگزیده
Templo de Garni, Armenia, 2016-10-02, DD 03.jpg

گارنی (به ارمنی: Գառնի) نام یکی از آثار باستانی در استان کوتایک ارمنستان در ۳۲ کیلومتری ایروان و همچنین نام روستای نزدیک آن است. ساختمان گارنی را بازمانده دوران مهرپرستی دانسته‌اند که برای نیایش خورشید و به عنوان مهرابه ساخته شده بود. نیایشگاه گارنی تنها نیایشگاه غیرمسیحی بازمانده در ارمنستان است.

ویرایش گفتار برگزیده
~ ویلیام سارویان
ویرایش میراث جهانی یونسکو در ارمنستان
آستان قدس اچمیادزین

آستان قدس اچمیادزین (در ارمنی Էջմիածին) که در استان آرماویر ارمنستان واقع شده، مرکز کلیسایی ارمنیان و مکانی بسیار مقدس برای ایشان است. جاثلیق کل ارامنه در آنجا زندگی می‌کند و کلیسای اچمیادزین که در سال ۴۸۰ ساخته شده در آنجا قرار دارد. واژه اچمیادزین به معنای ظهور تک‌فرزند (منظور عیسی به‌عنوان تنها فرزند خدا) است، زیرا به باور مردم، عیسی خود در آنجا از آسمان به زمین فرو آمد تا مکان دلخواهش را برای ساخت کلیسا نشان دهد.

ویرایش آیا می‌دانید
Nuvola apps filetypes.png

آیا می‌دانید...

  • ... ارمنستان کوچکترین و آخرین کشور استقلال یافته از اتحاد جماهیر شوروی سابق است.
  • ... ارامنه خود را اولین قوم و کشوری می دانند که رسماَ آئین مسیحیت را حتی قبل از اروپا پذیرفته و به همین خاطر از تعصب دینی خاصی برخوردارند.
  • ... شمار کل جمعیت ارمنیان جهان نزدیک به ۹ میلیون نفر است که از این تعداد ۵٫۷ میلیون نفر خارج از جمهوری ارمنستان امروزی زندگی می‌کنند.
  • ... دریاچه سوان بزرگ ترین دریاچه قفقاز و بزرگ ترین دریاچه کوهستانی آب شیرین در جهان و بزرگ ترین دریاچه ارمنستان است.
ویرایش فرهنگ و هنر

آلکساندر تامانیان (ارمنی: Ալեքսանդր Թամանյան؛ ۴ مارس ۱۸۷۸ – ۲۰ فوریه ۲۰، ۱۹۳۶) معمار نئوکلاسیک اهل ارمنستان بود که بخاطر آثارش در شهر ایروان شناخته می‌شود.

وی در پانتئون کومیتاس به خاک سپرده شده است.

ویرایش ویکی‌پروژه‌ها
ویرایش آن‌چه می‌توانید انجام دهید
Nuvola apps korganizer.svg
  • الگوی {{درگاه|ارمنستان}} را به نوشتارهای وابسته با هند اضافه کنید.
  • الگوی {{ارمنستان-خرد}} را به نوشتارهای خرد ارمنستان اضافه کنید.
  • در پروژه‌های ارمنستان همکاری کنید.
  • نوشتارهای خرد ارمنستان را گسترش دهید.
ویرایش رده‌ها
C Puzzle.png
ویرایش سراسرنما
Aragats panorama.jpg

کوه آراگاتس بلندترین کوه ارمنستان

ویرایش درگاه‌های وابسته
ویرایش در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا