باز کردن منو اصلی

ریاست‌جمهوری محمدعلی رجایی با تنفیذ حکم او در ۱۱ مرداد ۱۳۶۰ آغاز شد و با ترور او در انفجار تروریستی دفتر نخست‌وزیری در ۸ شهریور ۱۳۶۰ به پایان رسید.[۱] مدت ۲۸ روزه ریاست‌جمهوری رجایی، کوتاه‌ترین دوره ریاست‌جمهوری در تاریخ ایران است.[۲]

Mohammad-Ali Rajai picture.jpg
ریاست جمهوری محمدعلی رجایی
۱۱ مرداد ۱۳۶۰ – ۸ شهریور ۱۳۶۰
رئیس‌جمهورمحمدعلی رجایی
کابینهدولت دوم جمهوری اسلامی ایران
حزبحزب جمهوری اسلامی
انتخاباتمرداد ۱۳۶۰
Standard of the President of Iran.png
نشان رسمی رئیس‌جمهور
اعتبارنامه ریاست‌جمهوری محمدعلی رجایی صادرشده توسط شورای نگهبان قانون اساسی

انتخاباتویرایش

من معتقدم که این‌گونه تبلیغاتی که برای کاندیداها می‌شود، تبلیغات ناشی از نظام سرمایه‌داری است.[۳]

رجایی در دومین انتخابات ریاست‌جمهوری ایران با عباس شیبانی، سید علی‌اکبر پرورش و حبیب‌الله عسکراولادی رقابت می‌کرد.[۴] این انتخابات در شرایطی برگزار می‌شد که جنگ ایران و عراق در جریان بود و رئیس‌جمهور معزول قبلی (ابوالحسن بنی‌صدر) هنوز در کشور بود.[۴]

او با تبلیغات مرسوم برای ریاست جمهوری موافق نبود و آرزو داشت که تبلیغات انتخاباتی مردمی باشد.[۳] سرانجام رجایی موفق شد با فاصله بسیار زیادی از دیگر نامزدها و با بیش از ۱۳ میلیون رأی از ۱۴٫۷ میلیون رأی به پیروزی برسد.[۴]

حامیانویرایش

تنفیذویرایش

 
رجایی در مراسم تنفیذ خود حکم ریاست جمهوری را از آیت‌الله خمینی دریافت می‌کند.

رجایی در ۱۱ مرداد ۱۳۶۰ که با عید فطر مصادف بود، در حسینیه جماران حکم خود را از رهبر انقلاب آیت‌الله خمینی دریافت کرد و به این ترتیب با تنفیذ حکم ریاست جمهوری رسماً به عنوان رئیس‌جمهور ایران منصوب شد.[۵]

در حکم وی به «حفظ مسئولیتی که ملت بر عهدۀ او گذاشته»، «وفاداری به پیمانش با خدا»، «توجه به فرمان خدا مبنی بر رحمت میان مؤمنان و شدت در مقابل کفار»، «نهراسیدن از ملامت بدخواهان در عمق به حق»، «طرف حق را گرفتن در نظارت بر قوای ثلاثه» و «خدمت به خلق خصوصاً توده‌های مستضعف» اشاره و تأکید شده‌است.[۶]

پس از تنفیذ حکم، رجایی به سخنرانی پرداخت و به دیدگاه‌های خود اشاره کرد. او تأکید کرد که «در پاسخ به رأی قاطع و اعتماد بالای مردم که در واقع رأی به اسلام است، در جهت جامه عمل پوشاندن به خواست‌های اسلامی و انقلابی مردم و ایجاد یک جامعه اسلامی، تمام تلاش خود را به‌کار خواهد گرفت».[۷] رجایی همچنین قول داد که نخست‌وزیر را از بین «مطمئن‌ترین و باسابقه‌ترین عناصر انقلابی» برگزیند.[۸]

تحلیفویرایش

 
تحلیف محمدعلی رجایی در مجلس شورای اسلامی

مراسم تحلیف رجایی یک روز پس از تفیذ او یعنی در تاریخ ۱۲ مرداد ۱۳۶۰ و در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی انجام شد.[۹]

همزمان با مراسم تحلیف او، تحلیف تعدادی از نمایندگان جدید مجلس نیز انجام شد. از آنجا که با توجه به شرایط کشور فرصت زیادی برای تشریفات نبوده‌است، پس از یک تنفس ۱۵ دقیقه‌ای و تبریک عید فطر توسط رئیس مجلس شورای اسلامی اکبر هاشمی رفسنجانی، مراسم در ساعت ۱۱:۲۵ آغاز می‌شود و محمدعلی رجایی سوگندنامه را می‌خواند.[۱۰]

پس از پایان سوگند، عبدالکریم موسوی اردبیلی به سخنرانی می‌پردازد و می‌گوید: «ما فکر می‌کردیم اگر روزی برسیم به جایی که اختلاف فکری و خطی در بین ما نباشد، مشکلات زیادی نخواهیم داشت الحمدالله امروز به آنجا رسیده‌ایم.» پس از پایان صحبت‌های موسوی اردبیلی مجلس به روال عادی خود بازمی‌گردد.[۱۱]

اقداماتویرایش

تشکیل دولتویرایش

نخستین کار رجایی پس از آغاز ریاست‌جمهوری، معرفی محمدجواد باهنر به عنوان‌ نخست‌وزیر به مجلس شورای اسلامی بود که در ۱۲ مرداد انجام شد.[۱۲] باهنر ۲ روز بعد یعنی ۱۴ مرداد از مجلس رأی اعتماد گرفت.[۱۳] با معرفی وزیران و رأی اعتماد مجلس به آن‌ها در ۲۶ مرداد، دولت دوم تشکیل شد.[۱۴]

جستارهای وابستهویرایش

یادکرد منابعویرایش

  1. راعی گلوجه، «شهید رجایی از ریاست‌جمهوری تا شهادت».
  2. راعی گلوجه، «شهید رجایی از ریاست‌جمهوری تا شهادت».
  3. ۳٫۰۰ ۳٫۰۱ ۳٫۰۲ ۳٫۰۳ ۳٫۰۴ ۳٫۰۵ ۳٫۰۶ ۳٫۰۷ ۳٫۰۸ ۳٫۰۹ ۳٫۱۰ ۳٫۱۱ «برگزاری دومین دوره انتخابات ریاست جمهوری و انتخاب محمدعلی رجایی»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «نگاهی به انتخابات ریاست جمهوری در ایران»، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
  5. راعی گلوجه، «شهید رجایی از ریاست‌جمهوری تا شهادت».
  6. «تنفیذ حکم ریاست جمهوری آقای محمدعلی رجایی»، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  7. راعی گلوجه، «شهید رجایی از ریاست‌جمهوری تا شهادت».
  8. راعی گلوجه، «شهید رجایی از ریاست‌جمهوری تا شهادت».
  9. راعی گلوجه، «شهید رجایی از ریاست‌جمهوری تا شهادت».
  10. جزینی، «یک جمهور و چند تحلیف: نگاهی به مراسم تحلیف رؤسای جمهوری در ایران»، روزنامه شرق.
  11. جزینی، «یک جمهور و چند تحلیف: نگاهی به مراسم تحلیف رؤسای جمهوری در ایران»، روزنامه شرق.
  12. راعی گلوجه، «شهید رجایی از ریاست‌جمهوری تا شهادت».
  13. راعی گلوجه، «شهید رجایی از ریاست‌جمهوری تا شهادت».
  14. راعی گلوجه، «شهید رجایی از ریاست‌جمهوری تا شهادت».

منابعویرایش