سرقویتی بیگی

سرقویتی بیگی (به انگلیسی: Sorghaghtani Bekitranslate) همسر تولی‌خان؛ پسر چهارم چنگیز خان و مادر هولاکو، منگوقاآن، قوبلای‌خان و آریق بوک بود. او به مذهب عیسوی ایمان داشت. او برادرزادهٔ اوانگ خان آخرین پادشاه قوم کرائیت بود و بزرگ‌ترین خاتون مغول به‌شمار می‌آمد و یکی از قدرتمندترین و شایسته ترین افراد امپراتوری مغول بود و تصمیمات سیاسی را در زمانی اتخاذ می کرد که سرنوشت امپراتوری به کلی عوض شده و از مغولان بی سواد و وحشی به سوی پیشرفت و فرهنگ مدرن سوق داد، با توجه به تأثیر بسیار زیاد وی در چنین نقطه حساس امپراتوری مقتدر مغول، او به احتمال زیاد یکی از بانفوذترین و قدرتمندترین زنان تاریخ جهان بوده است. او زنی بسیار باوقار، با تدبیر و کفایت و کاردان و باعقل بود، او نفوذ قدرتمندی بر شوهرش و تمانی فرزندانش داشت چنان که هیچ یک از آنها از دستورات و فرامین او سرپیچی نمی کردن بلکه با جان و دل قبول می کردند.

سرقویتی بیگی
سرقویتی بیگی
TuluiWithQueenSorgaqtani.jpg
The Christian queen Sorghaghtani with her husband, تولی‌خان. رشیدالدین فضل‌الله همدانی، early 14th century.
خاتون بزرگ امپراتوری مغول
سلطنت۱۲۰۴–۱۲۵۲
زادروزمغولستان
درگذشت۱۲۵۲
آرامگاه
همسرتولی‌خان
نام پسامرگ
Empress Xianyi Zhuangsheng
(顯懿莊聖皇后)
خاندانKeraite
پدرJakha Gambhu, brother of Ong Khan
دین و مذهبNestorian Christianity

او در طول زندگی اش به بخشش و کرم شهره بود و در اثر همین دل رئوف اکثر امرای و مسئولان رده بالای مغول و لشکریان را با خود یکی کرده بود و اطاعت مطلق همه آنها را برای خود و فرزندانش بدست آورد و اوگتای قاآن (پسر سوم چنگیز) پس از مرگ برادرش تولی، او و پسرانش را بسیار زیاد عزیز و محترم می‌دانست و اوگتای قاآن اقتدار بزرگ و پایدار برای سرقویتی بیگی داد تا همچنان در کلیه امور حکومتی مشارکت فعالی داشته باشد و حتی اوگتای قاآن در تمامی کارها به نظر سرقویتی بیگی عمل می‌کرد و رائ وی در کارهای سیاسی تعیین کننده بود. این زن با آنکه مسیحی بود به هیچ وجه از خود تعصب نشان نمی‌داد و نسبت به رعایای مسلمانان ممالک تحت سلطهٔ خاندان چنگیز به مهربانی و رأفت رفتار می‌کرد چنان‌که مخارج تأسیس مدرسه‌ای را در بخارا داد و موقوفاتی جهت آن معین کرد و یکی از علمای بزرگ مسلمان را به ادارهٔ آن گماشت.[۱]

پانویسویرایش

منابعویرایش

  • اقبال آشتیانی، عباس (۱۳۸۹تاریخ مغول، تهران: موسسه انتشارات نگاه، شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۵۱-۴۵۲-۵