باز کردن منو اصلی

سلطانم بیگم

از شخصیت های بزرگ امپراتوری صفوی بود
(تغییرمسیر از سلطانم)

سلطانم بیگم، (متولد ۱۵۱۶ موصل – درگذشته ۱۵۹۳ قزوین) ملکه همسر شاه تهماسب یکم و ملکه مادر شاه اسماعیل دوم، شاه محمد خدابنده و هم‌چنین مادربزرگ شاه عباس یکم بود. سلطانم یکی از قدرتمندترین و تاثیرگذارترین زنان در تاریخ امپراتوری صفویان بود.

سلطانم بیگم
ملکه مادر
تصدی۱۵۷۶–۱۵۹۳
پیشینتاجلی بیگم
جانشیندلارام بیگم
شهبانوی صفوی
حکمرانی۱۵۳۲–۱۵۷۶
پیشینتاجلی بیگم
جانشینپیکر سلطان
همسرشاه تهماسب یکم
فرزند(ها)شاه محمد خدابنده
شاه اسماعیل دوم
سلطان مراد میرزا
گوهر سلطان بیگم
نام کامل
مهدعلیا نواب علیه ملکه سلطانم بیگم
خاندانصفویان
پدرموسی سلطان
زادروز۱۵۱۶ میلادی
موصل، آق‌قویونلو
مرگ۱۵۹۳ (۷۶ سال)
قزوین، امپراتوری صفوی
خاک‌سپاریحرم امام رضا، مشهد
دین و مذهباسلام، شیعه

محتویات

زندگیویرایش

سلطانم در سال ۱۵۱۶ متولد شد او دختر موسی سلطان از قبیله موصلوی‌های ترکمان بود که از امرای قزلباش بود و در دربار صفویه به علت خویشاوندی با تاجلی بیگم دارای قدرت زیادی بود.

ازدواجویرایش

سلطانم بیگم، در سال ۱۵۳۰ زمانی که تنها ۱۴ سال داشت با شاه طهماسب یکم ازدواج کرد. ثمره این ازدواج سه پسر و یک دختر به‌نام‌های شاه محمد خدابنده، شاه اسماعیل دوم، سلطان‌مراد میرزا و گوهرسلطان بیگم بود.

شهبانوی ایرانویرایش

سلطانم بیگم در طول سلطنت همسرش شاه طهماسب یکم، به‌مدت ۴۰ سال از زمان مرگ ملکه تاجلی بیگم تا زمان مرگ همسرش ملکه قدرتمند دربار صفویان بود. وی در این مدت اداره حرم‌سرای شاهی را در دست داشت. سلطانم در تمام تصمیمات سیاسی همسرش و انتصابات و انتخابات دولتی نقش مهمی داشت. نفوذ او برهمسرش باعث شد که پسرانش به‌عنوان جانشین سلطنت تعیین شوند و در میان تمامی قزلباش‌ها دارای نفوذ بسیار زیادی بود و شاه طهماسب به دلیل نفوذ سلطانم بیگم به وی مقام مهدعلیا یعنی (بانویه صاحب قدرت و نفوذ بالا) را داد. او در سال ۱۵۵۶ با تبعید پسرش اسماعیل میرزا توانست جایگاهش را در نزد همسرش حفظ کند، البته در این دوره او دارای رقیبی بزرگ و سرسخت به‌نام سلطان‌زاده خانم بود.[۱]

ملکه مادرویرایش

در سال ۱۵۷۶ شاه طهماسب یکم از دنیا رفت و سلطانم بیگم همراه با دختر خوانده‌اش پریخان بیگم برای اینکه شاهزاده اسماعیل میرزا را به‌سلطنت برسانند تلاش بسیار کردند، این تلاش‌ها باعث کشته شدن حیدر میرزا و به‌سلطنت رسیدن شاه اسماعیل دوم شد. سلطانم بیگم توانست به‌مقام ملکه مادر برسد، او حتی بعد از کشته شدن پسرش با پسر دیگرش شاه محمدخدابنده به‌سلطنت رساند. سلطانم بیگم در طول سلطنت دو پسرش همواره مشاور پسرانش بود تا زمانی که در سال ۱۵۸۷ نوه‌اش با نام شاه عباس یکم به‌سلطنت رسید، سلطانم نیز همواره با مقام مادربزرگ‌شاه اولین بانوی حرم شد. سلطانم در طول ۵۶ سال به عنوان ملکه قدرتمند امپراتوری صفویه با ملکه‌های دیگر سرزمین‌ها نامه نگاری می‌کرد.[۲] سلطانم بیگم در سال ۱۵۹۳ در سن ۷۶ سالگی در قزوین فوت شد و شاه عباس یکم جسدش را در مشهد دفن کرد.

منابعویرایش

  1. Newman, Andrew J. (2005). Safavid Iran: Rebirth of a Persian Empire. London [u.a.]: I. B. Tauris. p. 29. ISBN 978-1-86064-667-6.
  2. Nashat, edited by Guity; Beck, Lois (2003). Women in Iran from the rise of Islam to 1800. Urbana: University of Illinois Press. p. 152, 154. ISBN 978-0-252-07121-8.
  • فلسفی، نصرالله (۱۳۹۱). زندگانی شاه عباس اوّل. تهران: انتشارات نگاه. شابک ۹۷۸۹۶۴۳۵۱۷۲۶۷. صفحهٔ ۴۱.