شهرستان آبیک

شهرستانی در استان قزوین، ایران

شهرستان آبیِک (تلفظ: Ab'yek) یکی از شهرستان‌های استان قزوین ایران است.

شهرستان آبیک
اطلاعات کلی
کشورFlag of Iran.svg ایران
استانقزوین
مرکز شهرستانآبیک
سایر شهرهاآبیک، خاکعلی، قشلاق، زیاران[۱]
بخش‌هامرکزی، بشاریات
سال تأسیس۱۳۸۰
مردم
جمعیت۹۴،۵۳۶ نفر (۱۳۹۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا۱۰۰۸ متر

شهرستان آبیک در حوزه مركزی ایران بین ۳۶ درجه و ۱۸ درجه عرض شمالی، ۵۰ درجه و ۴۱ درجه طول شرقی خط استوا قرار دارد. این شهرستان از سمت شمال به طالقان و از سمت غرب به شهرستان ساوجبلاغ و از سمت جنوب به بوئین‌زهرا و نظرآباد از سمت شرق به شهر قزوين محدود می‌باشد. شهرستان آبیک بر اساس آخرین وضعیت تقسیمات كشوری در سال ۸۰ از بخش به شهرستان تبديل شد. این شهرستان دارای ۲ بخش یا نام های بخش مركزی و بخش بشاریات و ۲ شهر با نام های شهر آبیک و شهر خاكعلي و ۵ دهستان با نام‌های بشاريات شرقي، بشاريات غربي، زياران، كوهپايه غربي و كوهپايه شرقي و ۱۶۲ آبادي می‌باشد.[۲]

آبیک شهری مهاجرنشین است و اقتصاد غالب آن بر اساس کشاورزی می‌باشد.

عملیات اجرایی شهرک صنعتی آبیک نیز در سال ۱۳۸۵ خورشیدی آغاز شده‌است.[۳]

با وجود بخش‌های تازه‌ساز ولی بافت اصلی این شهر هنوز تابع الگوی روستاشهری است. محله‌های تازه‌ساز شهر آبیک عبارت‌ از شهرک خرم، شهرک قدس، کوی فرهنگیان، محله اداره برق و محله سپاه می‌باشد.[۴]

اکثریت جمعیت شهرستان آبیک را ترک‌های آذری[۵][۶] به همراه اقلیتی از رمانلویی زبان‌های روستای زرگر،[۷][۸][۹] تات‌ها و کردها تشکیل می‌دهند.[۱۰]

آبیک شهری است زلزله‌خیز که در مسیر توسعه آتی مترو کرج - تهران قرار دارد. آزادراه تهران _ تبریز و خط راه‌آهن تهران _ تبریز نیز از کنار آبیک می‌گذرد.

روستای احمدآباد، محل زندگی و درگذشت محمد مصدق از توابع آبیک نیست بلکه جزء شهرستان نظرآباد است. اماکن دیدنی پیرامون آبیک عبارت‌اند از مقبرهٔ رئیس‌المجاهدین و امام‌زاده علی شکرناب.[۱۱]

این شهر همچنین دارای چندین دانشگاه و موسسهٔ آموزشی عالی به نام‌های موسسه آموزش عالی بصیر، دانشگاه غیاث الدین جمشید کاشانی، دانشگاه دانش البرز،موسسه آموزش عالی مولانا، موسسه آموزش عالی آبا و پیام نور است. تنها شهر دیگر در شهرستان آبیک، شهر کوچک خاکعلی است.

آلودگی شدید هوا (۵ برابر استاندارد) در نتیجه فعالیت کارخانه سیمان آبیک از مشکلات این شهرستان است.[۱۲]

تقسیمات کشوریویرایش

شهر: آبیک

شهر: خاکعلی

جمعیتویرایش

جدول زمانی جمعیت شهر و شهرستان آبیک
سال ۱۳۵۵ ۱۳۶۵ ۱۳۷۵ ۱۳۹۰
جمعیت ۲٬۵۶۸ ۱۷٬۰۷۴ ۳۲٬۸۴۳ ۹۳٬۸۴۴

رشد جمعیت شهر آبیک از دههٔ ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۵ برابر ۶۶۰٪ و از سال ۱۳۶۵ ۱۳۷۵ برابر ۱۹۰٪ اعلام شده‌است.[۳]

کشاورزی و اقتصادویرایش

این شهرستان از قطب‌های کشاورزی استان قزوین به‌شمار می‌آید و بالغ بر ۲۴ هزار هکتار کشت محصولات مختلف زراعی از جمله گندم، جو، ذرت (دانه‌ای و علوفه‌ای)، کلزا، یونجه و سایر محصولات دیگر در این شهر به عمل می‌آید. علاوه بر این، یکی از مراکز مهم برای پرورش دام و طیور در استان و حتی کشور به‌شمار می‌رود.

این شهرستان از لحاظ ورزشی بیشتر در زمینهٔ کشتی موفق می‌باشد شهر آبیک نیز از آبیک علیا و آبیک سفلا سرچشمه و در گذر زمان با توجه به ساکن شدن مهاجرین استانهای شمالی و غربی جهت اشتغال در صنایع دامداری و به ویژه کار در شرکت سیمان آبیک توسعه یافته و ابیک امروز شکل گرفته‌است.

وجود سد انتقالی آب طالقان به این شهرستان در دوران گذشته موجب شده‌است این شهرستان به عنوان یکی از قطب‌های کشاورزی استان قزوین و کشور تبدیل گردد. از دیگر قابلیت‌های این شهرستان وجود شهرک صنعتی کاسپین. واحدهای صنعتی ممتاز کشور مستقر در این شهرستان و وجود واحدهای پرورش طیور که موجب شده است شهرستان آبیک بیش از ۸ درصد تخم مرغ و گوشت سفید مورد نظر کشور را تأمین نماید.

مطبوعاتویرایش

شهرستان آبیک در بحث اطلاع‌رسانی نسبت به شهرستانهای استان قزوین و همجواز در زمینه اطلاع‌رسانی و چاپ توزیع مطلبوعت محلی جایگاهی را به خود اختصاص دهد که وجود فعالیت دفتر خبری صدا و سیما مرکز قزوین از ابتدای سال ۸۴ شمسی با ۴ خبرنگار. گزارشگر و تصویر بردار و فعالیت ۴۵ خبرنگار حرفه‌ای در مطبوعات کشوری از دیگر ویژگیهای این شهرستان می‌باشد.

آموزش عالیویرایش

  • دانشگاه دانش البرز
  • دانشگاه بصیر
  • دانشگاه غیاث الدین جمشید کاشانی
  • موسسه آموزش عالی آبا
  • موسسه آموزش عالی مولانا

منابعویرایش

  1. فارس نیوز: قشلاق و زیاران شهر شدند
  2. «شهرداری آبیک». abyek.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۲-۰۶.
  3. «Irna». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ سپتامبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۷ نوامبر ۲۰۱۳.
  4. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ فوریه ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۰۷.
  5. خبرگزاری فارس
  6. «آبیکی‌ها». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۰.
  7. ره‌بال
  8. اقامت
  9. عصر ایران
  10. تات‌های ایران و قفقاز، علی عبدلی، انتشارات مهدی رضایی، تهران، ۱۳۸۹: زبان بخش کثیری از اهالی استان قزوین خصوصا اهالی دهستان فشگلدره تاتی است.
  11. [۱] بایگانی‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine، امام‌زاده ابراهیم و قزقلعه[۲][پیوند مرده].
  12. گرد و غبار هوای شهرستان آبیک 5 برابر حد استاندارد است![پیوند مرده] (ایسنا،۶ مرداد ۱۳۸۷)

پیوند به بیرونویرایش