ماردین

شهری در ترکیه

(ماردین، ترکی:Mardin) نام یکی از شهرهای ترکیه است. این شهر یکی از شهرهای قدیمی و مهم در کردستان ترکیه است.

ماردین
شهر
Mardin old town.JPG
Mardin Turkey Provinces locator.gif
ماردین در ترکیه قرار گرفته‌است
ماردین
ماردین
مختصات: ۳۷°۱۹′۰″ شمالی ۴۰°۴۴′۱۶″ شرقی / ۳۷٫۳۱۶۶۷°شمالی ۴۰٫۷۳۷۷۸°شرقی / 37.31667; 40.73778مختصات: ۳۷°۱۹′۰″ شمالی ۴۰°۴۴′۱۶″ شرقی / ۳۷٫۳۱۶۶۷°شمالی ۴۰٫۷۳۷۷۸°شرقی / 37.31667; 40.73778
کشور ترکیه
ناحیهآناتولی جنوب شرق
استانماردین
حکومت
 • شهردارSüleyman Yıldız (حزب عدالت و توسعه)
مساحت
 • شهر۹۶۹٫۰۶ کیلومتر مربع (۳۷۰ مایل مربع)
جمعیت (۲۰۱۱)
 • شهر۸۶٬۹۴۸
 • منطقهٔ کلان‌شهری۱۳۹٬۲۵۴
منطقهٔ زمانیEET (یوتی‌سی ۲+)
 • تابستان (DST)EEST (یوتی‌سی ۳+)
کد پستی۴۷x xx
پیش‌شماره(های) تلفن۴۸۲ (۹۰)+
کد پلاک۴۷
وبگاه

ماردین (کردی: Mêrdîn) مرکز استان ماردین در جنوب شرقی ترکیه است. اکثریت مردم آن به زبان کردی کرمانجی و اقلیتی نیز به ترکی استانبولی و عربی حرف می‌زنند. ماردین از شهرهای باستانی سریانی‌نشین بوده‌است. در شهر ماردین منسوبان دین‌های مختلف از جمله مسلمان، سریانی، یزیدی، ارمنی، کلدانی، یهودی و نسطوری وجود دارد که سریانی، ارمنی، کلدانی و نسطوری شاخه‌های دین مسیحیت هستند. مسلمانان هم اکثرا کرد، ترک و عرب بر فقه حنفی هستند.[۱]

به نوشته ایرج افشار در مقدمه کتاب نوادر التبادر لتحفه البهادر، نام این شهر، در کتاب معجم البلدان، قوچ‌حصار نیز گفته شده‌است. ماردین بیش از سه قرن مرکز فرمانروایی دسته‌ای از امیران ترک سلجوقی به‌نام آل‌ارتق یا به‌قول ترک‌ها آرتوکلو (۱۴۰۸_۱۱۰۴ م) بوده‌است و جهانگیرشاه آق‌قویونلو برادر بزرگ‌تر اوزون حسن هم به‌مدت ۲۳ سال (۱۴۶۹_۱۴۴۶ م) در این شهر حکومت کرده‌است.

تقریبا نیمه‌ی راه راس‌العین و نصیبین، و در شمال آن‌ها، دژ جنگی عظیم ماردین واقع بود. در قرن چهارم دژ ماردین《باز》نام داشت و پناهگاه امرای خمدانی بود. این دژ در قله‌ی کوهی جای داشت و در سمت جنوبی آن آبادی بزرگی ایجاد شده بود که در قرن ششم بسیار آباد و پرجمعیت شد. این آبادی بازارهای زیاد و کاروانسراها و مدرسه و رباط داشت. خانه‌هایش چون پلکانی بالای یکدیگر ساخته شده و هریک از خانه‌ها بر خانه‌ی پایین‌تر مشرف بود و مانعی در برابر بام‌ها وجود نداشت. ابن بطوطه که در قرن هشتم ماردین را دیده است گوید شهری بزرگ است و پارچه‌های پشمین در آنجا بسیار می‌بافند. در آن زمان دژ ماردین به《قلعه‌الشهباء》 و نیز به قلعه‌ی کوه معروف بود.[۲]

شهرستانهاویرایش

در استان ماردین ۱۰ شهرستان وجود دارد و اسم آنها «مرکز (ماردین)، عمرلی، قزل تپه، نسیبین، میدیات، مازیداغی، دریک، دارگچیت، صاوور و یشیلّی» است. شهر قزل تپه بزرگترین شهر استان ماردین است[۳]

جمعیتویرایش

جمعیت استان ماردین ۸۰۹٬۷۱۹ نفر (برآورد سال ۳۱ اوت ۲۰۱۷) است.[۴]

نام‌شناسیویرایش

به نظر پژوهشگران معاصر واژهٔ ماردین مربوط به قومی جنگنده به نام مارده‌ها است و این قوم به دست اردشیر ساسانی در سال ۲۴۰–۲۲۶ م در این مکان جای گرفته‌اند. نظر دیگر این است که اسم واقعی ماردین که بین مردم کورد و عرب زبان به شکل میردین گفته می‌شود و معنی‌اش هم «قلعه‌ها» است. این اسم ممکن است مربوط به جغرافیای او باشد که در این شهر برای دفاع به شکل طبیعی وجود دارد. نظریه دیگری که در جهت با نظریه فوق است، این است که ماردین کلمه‌ای سریانی و به معنی قلعه است. برای تجارت و نظامی به‌رغم این‌که خیلی مهم بوده اما اسم این شهر در منابع عهد باستان دیده نمی‌شود و نسیبین مهم‌تر بوده‌است. اسم ماردین را اولین بار در قرن چهارم بعد از میلاد می‌بینیم. شهر ماردین تا آخر قرن پانزدهم به خاطر جای استراتژیکش فقط برای نظامی مورد استفاده قرار گرفته‌است.[۵]

غذاهاویرایش

مشهورترین غذای ماردین مومبار است که غذائی سنتی است.

منابعویرایش

  1. Haber, Çorum. "MARDİN VE DİNLER (I)". http://www.corumhaber.net/ (به ترکی استانبولی). Retrieved 2019-02-16. External link in |وبگاه= (help)
  2. لسترینج، گای (۱۳۹۳). جغرافیای تاریخی سرزمین های خلافت شرقی. تهران: علمی و فرهنگی. ص. ۱۰۳. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۴۵-۱۰۵-۸.
  3. "Mardin'in ilçeleri". Vikipedi (به ترکی استانبولی). 2018-05-01.
  4. "Mardin Nüfusu". www.nufusu.com (به ترکی استانبولی). Retrieved 2019-02-16.
  5. "Mardin". Vikipedi (به ترکی استانبولی). 2018-12-31.