مانیتول (به انگلیسی: D-Mannitol)

D-Mannitol
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
(2R,3R,4R,5R)-Hexan-1,2,3,4,5,6-hexol
داده‌های بالینی
AHFS/دانشنامه دراگز monograph
رده بارداری C: (USA)
تجویز سرم درمانی
Oral
داده‌های فارماکوکینتیکی
فراهمی زیستی ~7%
متابولیسم Hepatic, negligible.
نیمه‌عمر 100 minutes
دفع Renal: 90%
شناسه
شماره سی‌ای‌اس 69-65-8 ✔Y
کد ATC A06AD16 B05BC01 (WHO)‎ B05CX04 (WHO)‎ R05CB16 (WHO)‎
پاب‌کم CID 6251
بانک‌دارو APRD01083
کم‌اسپایدر 6015 ✔Y
UNII 3OWL53L36A ✔Y
KEGG D00062 ✔Y
ChEBI CHEBI:16899 ✔Y
ChEMBL CHEMBL689 ✔Y
داده‌های شیمی
فرمول C6H14O6 
وزن مولکولی 182.172
SMILES eMolecules & PubChem
 N(what is this?)  (verify)
ساختار شیمیایی مانیتول

رده درمانی: سرم‌ها .

اشکال دارویی: سرم

موارد مصرفویرایش

داروی‌کمکی برای پیشگیری از بروز نکروز حادتوبولار یا درمان کم ادراری در نارسایی‌حاد کلیه، درمان ادم مغزی و افزایش فشار داخل جمجمه و فشار داخل چشم، تسریع دفع ادراری مواد سمی و جلوگیری‌از آسیب کلیوی ناشی از آنها (مانند سالیسیلات، باربیتورات و لیتیم ) و همچنین برای پیشگیری از نیاز به دیالیز به دنبال افزایش هموگلوبین آزاد خون در طی عمل جراحی برداشتن پروستات از راه پیشابراه مصرف می‌شود.

مکانیسم اثرویرایش

مانیتول یک قند الکلی است که در مایع خارج‌سلولی باقی می‌ماند و موجب افزایش فشار اسموتیک پلاسما (یا ادرار)می‌شوددر نتیجه موجب افزایش جریان آب از بافتها به داخل مایع میان بافتی می‌شود. البته مانیتول یک گشادکننده ضعیف عروق کلیوی نیز هست.

عوارض جانبیویرایش

شدیدترین عارضه جانبی مانیتول، بر هم خوردن تعادل آب والکترولیت است. تجویز سریع مقادیر زیادآن ممکن است منجر به تجمع مانیتول، افزایش بیش از حد مایع خارج سلولی، کاهش سدیم خون، گاهی زیادی پتاسیم خون وافزایش بار گردش خون می‌شود. سردرد، لرزش، خیز و ترومبوفلبیت نیز محتملند.

کاربرد در صنعتویرایش

از مانیتول (استخراج شده از جلبک) که نوعی قند الکلی است در تولید انواع آدامس و شیرینی‌های رژیمی استفاده می‌شود.

جستارهای وابستهویرایش

نارسایی حاد کلیه

ادم مغزی

منابعویرایش

  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی ، ۱۳۸۷