محمد توسلی

سیاست‌مدار ایرانی

محمّد توسّلی حجتی (زاده ۱۳۱۷) سوّمین دبیرکل نهضت آزادی ایران و اولین شهردار تهران پس از انقلاب ۱۳۵۷ است. او پیش از انتخاب به‌عنوان دبیرکل نهضت آزادی ایران، سال‌ها رئیس دفتر سیاسی و عضو شورای مرکزی این حزب بود.

محمد توسلی حجتی
Tavasoli M.JPG
مهندس محمد توسلی
اولین شهردار تهران
مشغول به کار
۷ اسفند ۱۳۵۷ – ۳ دی ۱۳۵۹
پس ازجواد شهرستانی (حکومت پهلوی)
پیش ازسید رضا زواره‌ای (سرپرست)
دبیرکل نهضت آزادی ایران
شروع به کار
۱۳۹۶
پس ازابراهیم یزدی
اطلاعات شخصی
زاده۱۳۱۷
ملیت ایران
حزب سیاسینهضت آزادی ایران
محل تحصیلدانشکده فنی دانشگاه تهران
پیشهفعال سیاسی، سیاستمدار
دیناسلام شیعه

زندگیویرایش

محمد توسلی، متولد ۲۵ اردیبهشت ۱۳۱۷، در محله سنگلج تهران و در یک خانواده متوسط مذهبی با پنج برادر و دو خواهر است. پدر وی یک کاسب در بازار تهران بود و ریشه خانوادگی‌اش از سویی به کاشان و از سویی به کن (تهران) می‌رسید. مادر وی نیز نوه حاج‌آقا میرهوشی‌السادات از بازاریان قدیم تهران بود. [۱]

او در سال ۱۳۳۵ وارد دانشکده فنی دانشگاه تهران شد و از اعضای فعال انجمن اسلامی دانشجویان بود. از سال ۱۳۴۰ و با تشکیل نهضت آزادی از اعضای آن شد و در سال ۱۳۴۱ برای تحصیل در رشته مهندسی حمل‌ونقل و ترافیک به آلمان رفت. سپس برای ادامه تحصیل در رشته راه و ترافیک به آمریکا رفت. قبل از پیروزی انقلاب مسئول تبلیغات ستادهای راهپیمایی و ستاد استقبال از سید روح‌الله خمینی بود و با روی کار آمدن دولت موقت به عنوان شهردار تهران برگزیده شد. توسلی را طراح اسم "سپاه پاسداران انقلاب اسلامی" برای ارتش مردمی تشکیل شده در اوایل جنبش انقلاب می‌دانند.[۲]

بازداشت و زندانویرایش

پیش از انقلابویرایش

او در سال ۱۳۴۶ پس از بازگشت به ایران ممنوع‌الخروج شد. در سال ۱۳۵۰ به‌دنبال دستگیری اعضای مجاهدین خلق وی نیز به دلیل کمک به اعضای سازمان به‌همراه اکبر هاشمی رفسنجانی و عزت‌الله سحابی دستگیر، و سپس به یک‌سال زندان محکوم شد.

پس از انقلابویرایش

توسلی پس از انقلاب چندین بار بازداشت شد. او در سال ۱۳۶۷ به همراه خسرو منصوریان و مهندس هاشم صباغیان به عنوان اعضای فعال نهضت آزادی بازداشت شد و پس از گذراندن هفت ماه با عفو سید روح‌الله خمینی و بدون محاکمه از زندان آزاد شد. او در سال ۱۳۶۹ به خاطر امضای نامه ۹۰ امضایی دوباره برای مدتی زندانی شد.

همچنین او به همراه دیگر اعضای نهضت آزادی ایران فروردین ماه سال ۱۳۸۰ توسط دادگاه انقلاب اسلامی و به جرم براندازی قانونی بازداشت شد و پس از سپری کردن ۱۱ ماه زندان انفرادی با قرار وثیقه سنگین آزاد شد.

توسلی در در جریان اعتراضات مردم ایران به نتایج انتخابات ریاست جمهوری (۱۳۸۸)، در ۲۶ خرداد ۱۳۸۸ در محل کار خود بازداشت شد. او پیرترین زندانی سیاسی بازداشت شده در موج بازداشت فعالان سیاسی پس از انتخابات ریاست جمهوری محسوب می‌شود.[۳] او پس از طی کردن ۴۳ روز بازداشت در سلول انفرادی در ششم مرداد آزاد شد.[۴]

توسلی بار دیگر در ۱۲ آبان‌ماه ۱۳۹۰ به همراه داماد خود فرید طاهری که به سه سال حبس تعزیری محکوم شده بود؛ توسط نیروهای امنیتی دستگیر و به زندان اوین منتقل شد سپس در سال ۱۳۹۳ آزاد شد.[۵]

منابعویرایش

  • سی خرداد ۶۰؛ پیامد خطاهای استراتژیک، گفتگو با محمد توسلی، «چشم‌انداز ایران». شهریور و مهر ۱۳۸۴، صص ۹۹-۹۰
  1. فرزانه آئینی (4/6/1396). «چریکی که شهردار شد». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ اکتبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۱۷. از پارامتر ناشناخته |وب‌گاه= صرف نظر شد (|وبگاه= پیشنهاد می‌شود) (کمک); تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  2. https://www.youtube.com/watch?v=KEjuglFP1rc
  3. محمد توسلی عضو ۷۱ ساله در زندان انفرادی به سر می‌برد هرانا، ۲۳ تیر ۸۸
  4. «مهندس محمد توسلی آزاد شد». پورتال خبری میزان. دریافت‌شده در ۷ مرداد ۱۳۸۸.
  5. BBC فارسی - خبرهای کوتاه - رئیس دفتر سیاسی نهضت آزادی، به زندان بازگشت

پیوند به بیرونویرایش