نعمت میرزازاده

شاعر ایرانی
(تغییرمسیر از نعمت آزرم)

نعمت میرزازاده یا نعمت آزرم (زاده ۱ اسفند ۱۳۱۷، مشهد) متخلص به «م. آزرم»، شاعر معاصر ایرانی‌ست.[۱]

محتویات

زندگیویرایش

نعمت میرزازاده، زبان و ادبیات فارسی و علوم اجتماعی، تحصیل و تحقیق و تدریس کرده و دانش آموختهٔ مردم شناسی و جامعه‌شناسی سیاسی از دانشگاه پاریس است.[۱]

فعالیت‌های فرهنگی‌اش از ۱۳۴۰ با سردبیری خراسان ادبی و ماهنامهٔ هیرمند در مشهد آغاز شده و برآیند آن تا کنون افزون بر نوشتارهای پژوهشی در گسترهٔ فرهنگ و ادب فارسی ۱۶ مجموعه شعر است.[۱]

نعمت آزرم، در پیوند با مجموعه شغر سحوری (پاییز ۱۳۴۹، تهران انتشارات رز) که به فاصله یک هفته به چاپ دوم رسید و توقیف شد، اما چاپ‌های زیر زمینی بی شماراین کتاب از سوی ناشران گمنام تابهار ۱۳۵۷ ادامه داشت. مجموعهٔ شعر سحوری هنگامی که در بهار ۱۳۵۷ سانسور لغوشد از سوی انتشارات (رواق -تهران) در تیراژ پنجاه هزار شماره باز چاپ رسمی شد. نعمت آزرم تا انقلاب بهمن ۱۳۵۷ سه نوبت در پیوند با کنش‌های فرهنگی اش زندانهای سیاسی مشهد و تهران را به مدت‌های بلند و کوتاه تجربه کرد. وابسین بار در حکومت نظامی دولت ازهاری زندانی شد و برابر اسنادی که اندکی پس از انقلاب در کیهان و اطلاعات منتشر شد در شمار ۴۰ نفر شخصیت فرهنگی و سیاسی بود که می‌باید در کودتای نافرجام روزهای ۲۱ و ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ به ابتکار مشترک ساواک و لشکر گارد گشته می‌شدند. در بهار ۱۳۵۷ که سانسور کتاب لغو شد مجموعه شعر سحوری (پس از اینکه بارها از سوی ناشران زیر زمینی چاپ شده بود) به صورت رسمی از سوی انتشارات رواق در تهران در پنجاه هزار نسخه انتشار یافت.

نعمت آزرم پس از انقلاب با انتشار دو مجموعه شعر گلخون، تهران اسفند ۱۳۵۸، انتشارات تیرنگ و گلخشم تابستان ۱۳۵۸ انتشارات توس در ستایش آزادی و نکوهش ارتجاع مورد تعقیب قرار گرفت و خانه و کتابخانه بزرگ و یادداشت‌های پژوهشی اش مصادره شدند. با این همه در برابر از دست دادن همسر نویسنده اش رؤیا کهربایی و چندی بعد نوجوانش (نیما) اینها کمترین صدمه‌ای بود که به او رسید.

نعمت آزرم، تاریخ فرهنگ و هنر و زبان و ادبیات فارسی را (تا تعطیلی دانشگاه‌ها در سال ۱۳۶۰) در دانشگاه هنر و دانشگاه ملی ایران تدریس کرده‌است. او همچنین به عنوان عضو هیئت علمی بنیاد شاهنامهٔ فردوسی در جایگاه پژوهشگر ارشد در ویرایش علمی شاهنامه به سرپرستی مجتبی مینویی استاد ممتاز دانشگاه تهران (از پاییز ۱۳۵۱ تا پاییز ۱۳۵۵) همکاری علمی داشته‌است و نیز به عنوان عضو بخش جامعه‌شناسی شهری مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران از بهار ۱۳۴۹ تا بهار ۱۳۵۰ مأمور تهیه گزارش‌های علمی از ساختارها و کارکردهای آستان قدس رضوی برای آن مؤسسه بوده‌است.

نعمت آزرم از اعضای مؤسس کانون نویسندگان ایران (تهران ۱۳۴۷) و کانون نویسندگان ایران در تبعید (پاریس ۱۳۶۱ خورشیدی) است. نعمت آزرم، از سال ۱۳۶۱ به عنوان پناهنده سیاسی در پاریس زندگی می‌کند و بارها با عنوان شاعر برگزیده ایرانی در جشنواره‌های بین‌المللی شاعران در کشورهای گوناگون شرکت داشته و هم به عنوان استاد مهمان در دانشگاه‌های آمریکا و اروپا تدریس کرده‌است.

نعمت آزرم با تأسیس ایرانکده فرهنگ و زبان فارسی از سال ۲۰۰۰ میلادی در پاریس زبان و ادبیات فارسی را زیر عنوان: چهره فرهنگ و تاریخ ایران در آینه شعر فارسی (از رودکی تا فروغ) و هنچنین حافظ شناسی را زیر عنوان: حافظ حافظهٔ تاریخی ایران در کلاس‌های همگانی و خصوصی تدریس می‌کند. او چندین بار بعنوان شاعر برگزیدهٔ ایرانی در جشنواره‌های بین‌المللی شاعران شرکت داشته‌است. او همچنین به عنوان استاد میهمان در دانشگاه‌های اروپا و آمریکا تدریس کرده‌است.

شعر، پژوهش و ویرایشویرایش

  • شعر امروز خراسان (با همکاری م. سرشک) ۱۳۴۰ انتشارات توس
  • تندیس منظومه نمایشی (۱۳۴۲ اروپا)
  • مقدمه بر حماسه آرش (انتشارات توس، مشهد ۱۳۴۴)
  • گذربان (۱۳۴۶ و ۱۳۴۹ که هر دو بار در چاپخانه توقیف شد و منتشر نشد)
  • پیام (۱۳۴۷، قصیده بلند، رز)
  • لیله القدر (در ۱۳۴۹ پس از چاپ توقیف شد و در ۱۳۵۷ توسط انتشارات روشناوند منتشر گردید)
  • سحوری (۱۳۴۹، رز و ۱۳۵۷، رواق)
  • ناریخچه و زمینه‌های تاریخی اوقاف در آستانه قدس رضوی (۱۳۴۹)
  • شعرهایی از ایران (ترجمه آلمانی گزیده سحوری- کنفدراسیون جهانی دانشجویان ایرانی ۱۳۵۳)
  • جان و جهان شاهنامه (۱۳۵۶) (متن درسی برای دانشگاه آزاد ایران)
  • پرواز در توفان (۱۳۵۸)
  • صوراسرافیل (۱۳۵۹)
  • سه نامه به امام خمینی (تهران اسفند ۱۳۵۷)
  • گلخون (بهمن ۱۳۵۸، تیرنگ)
  • گلخشم (بهار ۱۳۶۰ انتشارات طوس)
  • به هوای میهن (پاریس پاییز ۱۳۶۱)
  • پادافره نامک (پاریس پاییز ۱۳۶۲)
  • مسئله ملی در ایران حل شده‌است (۱۳۶۴ انتشارات پر آمریکا)
  • در جشنواره بین‌المللی شاعران (مجموعه چند زبانی) رم تابستان ۱۳۶۴)
  • در مه غربت (پاریس ۱۳۶۶)
  • از شقایق و شبنم (کالیفرنیا ۱۳۶۷)
  • در جشنواره بین المللی شاعران (مجموعه چند زبانی) میلان ۱۳۶۸)
  • از سنگلخ و صاعقه و کاروان (۱۳۷۳، گزیده اشعار، انتشارات باران)
  • ترانه نامه (برای اسماعیل خویی ۱۳۸۱)
  • آفتابگردان (پاریس ۱۳۸۳)
  • خورشید خیزان (پاریس ۱۳۸۵)
  • میان افق‌های دیروز و فردا (پاریس ۱۳۸۴)
  • ویرایش انتقادی شاهنامه فردوسی (بر بنیاد کهن ترین دست نویس ها- چاپ نشده)
  • شاهنامه جوان (گزیده شاهنامه فردوسی- در نوبت چاپ)
  • نسل ستاره در شب توفان (شعر و زندگی نعمت میرزاده، درحال چاپ)

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش