گزارشگران بدون مرز

گزارشگران بدون مرز (در انگلیسی: Reporters Without Borders، در فرانسوی: Reporters sans frontières) (RSF) یک سازمان غیرانتفاعی بین‌المللی با هدف دفاع از آزادی مطبوعات و حمایت از خبرنگاران و روزنامه‌نگاران است. مقر مرکزی این سازمان در کشور فرانسه قرار دارد. وظیفه آن تبلیغ روزنامه‌نگاری آزاد، مستقل و کثرت‌گرا و دفاع از کارکنان رسانه‌ها است. RSF در سازمان ملل، یونسکو، شورای اروپا و سازمان بین‌المللی فرانکوفونی، از وضعیت مشورتی برخوردار است.

گزارشگران بدون مرز
Reporters Without Borders.png
بنیان‌گذاری۱۹۸۵
هدفدفاع از آزادی مطبوعات و حمایت از خبرنگاران و روزنامه‌نگاران
مقرپاریس
وبگاهوبگاه رسمی و وبگاه پرسان فارسی[۱] به مسئولیت رضا معینی

بخشی از امور مالی این سازمان از راه فروش نشریات و دیگر تولیدات و حق عضویت اعضا تأمین می‌گردد و بخش دیگر نیز از کمک‌های مطبوعات، شهروندان و نیز کمیسیون اروپا فراهم می‌شود. گزارشگران بدون مرز هر سال ترازنامه سازمان را منتشر و در اختیار اعضا و عموم قرار می‌دهد. تنها سازمان دولتی که به این سازمان کمک می‌کند کمیسیون اروپا است که مرکب از ۱۵ دولت مختلف است.[۲]

فعالیت‌هاویرایش

RSF در دفاع از روزنامه‌نگارانی که در معرض خطر هستند و همچنین در بالاترین سطح انجمن‌های دولتی و بین‌المللی برای دفاع از حق آزادی بیان و اطلاعات فعالیت می‌کند. این سازمان، به صورت روزانه گزارش و اطلاعیه‌های مطبوعاتی در مورد تهدیدات مربوط به آزادی رسانه‌ها به زبان‌های فرانسوی، انگلیسی، اسپانیایی، پرتغالی، عربی، فارسی و چینی ارائه می‌دهد و همچنین سالانه بررسی وضعیت آزادی مطبوعات را با نام «شاخص آزادی جهانی مطبوعات» منتشر می‌کند که در آن وضعیت آزادی رسانه‌ها در ۱۸۰ کشور جهان مورد بررسی قرار می‌گیرد. این سازمان به روزنامه نگاران در معرض خطر، در زمینه امنیت دیجیتال و جسمی آموزش می‌دهد، و همچنین برای افزایش آگاهی عمومی از سوءاستفاده در برابر روزنامه نگاران و تأمین امنیت و آزادی آنها، به خبرنگاران کمک می‌کند. RSF از دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی می‌خواهد که استانداردها و قوانینی را برای حمایت از آزادی رسانه‌ها تصویب کنند و همچنین در دفاع از روزنامه نگاران مورد تهدید، اقدامات قانونی انجام می‌دهد.[۳]

تاریخچهویرایش

 
دفتر مرکزی در پاریس

«گزارشگران بدون مرز» در سال ۱۹۸۵ در شهر مون‌پلیه فرانسه توسط رابرت مونارد، رمی لوری، ژاک مولنات و امیلین جوبینو تأسیس شد. در سال ۱۹۹۵ به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی به ثبت رسید.[۴] مونارد اولین دبیرکل RSF بود که جانشین ژان فرانسوا جولیارد شد. کریستف دلور در سال ۲۰۱۲ به عنوان دبیرکل منصوب شد.[۵]

ساختارویرایش

ساختار دفتر مرکزی RSF در پاریس مستقر است. این مرکز دارای ۱۳ دفتر منطقه‌ای و ملی، از جمله بروکسل، لندن، واشینگتن، برلین، ریودوژانیرو و داکار و شبکه ای از ۱۴۶ خبرنگار است.[۶] از ۵۷ کارمند حقوق‌بگیر در پاریس و جهان استفاده می‌کند.[۷] گروهی از فرمانداران، که از اعضای خبرنگاران بدون‌مرز انتخاب شده‌اند، سیاست‌های سازمان را دنبال می‌کنند. همچنین یک شورای بین‌المللی بر فعالیت‌های این سازمان نظارت دارد و بودجه و حساب آن را تصویب می‌کند.[۸]

شاخص‌های جهانی آزادی مطبوعاتویرایش

 
شاخص آزادی مطبوعات ۲۰۱۹[۹]

سال ۲۰۱۶ رتبه شاخص آزادی مطبوعات از بین ۱۸۰ کشور جهان برای ایران ۱۶۹ و افغانستان ۱۲۰ بوده‌است،[۱۰] سال ۲۰۱۷ ایران ۱۶۵ و افغانستان ۱۲۰. سال ۲۰۱۷ به ترتیب نروژ، سوئد و فنلاند ۳ رتبه اول، ایالات متحده ۴۳، بریتانیا ۴۰، عربستان سعودی ۱۶۸، ترکیه ۱۵۵ (۱۴۹ در ۲۰۱۵) و عراق ۱۵۸ را به خود اختصاص دادند.[۱۱]

از رنگ‌بندی سیاه (بسیار بحرانی)، قرمز، نارنجی، زرد و زرد روشن یا کرم (آزاد) سال ۲۰۱۷ رنگ‌های سیاه اکثراً در آسیای مرکزی همچون چین و خاورمیانه و شمال شرقی آفریقا متمرکزند قرمز در آسیای جنوبی و جنوب شرقی و شمالی از جمله روسیه در اروپای شرقی، قاره آمریکای استوایی و همچنین آفریقای مرکزی و شمالی. رنگ‌های روشن در اروپای شمالی و مرکزی و غربی، مناطق آفریقای جنوبی، استرالیا و آمریکای شمالی. وضعیت اروپای شرقی و بخشی از اروپای مرکزی با آمریکای جنوبی به‌طور مشابه با رنگ عمدتاً نارنجی متمایز می‌شوند.[۱۱]

گزارش ۲۰۱۸ویرایش

سازمان گزارشگران بدون مرز در گزارش سالانه ۲۰۱۸ از خشونت مرگبار و بدرفتاری با خبرنگاران گزارش داده و اعلام کرد که طی یکسال ۸۰ خبرنگار کشته و ۳۴۸ خبرنگار هم‌اکنون در زندان به‌سر می‌برند و ۶۰ نفر دیگر گروگان هستند که نشاندهنده سطح خصومت بی‌سابقه با کادرهای مطبوعاتی است. این سازمان نام ایران را همچنان بعنوان ۵ کشوری که زندان خبرنگاران است در کنار چین، عربستان، مصر و ترکیه اعلام کرد.[۱۲]

بیانیه‌هاویرایش

سازمان گزارشگران بدون مرز در پی شیوع ویروس کرونا در ایران روز پنجشنبه ۱۵ اسفند با انتشار بیانیه‌ای ضمن ابراز نگرانی نسبت به امنیت جانی روزنامه‌نگاران زندانی، اعلام کرد که این زندانیان در معرض خطر مرگ قرار دارند.[۱۳]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. «سایت فارسی گزارشگران بدون مرز». گزارشگران بدون مرز. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۷.
  2. وبگاه رسمی گزارشگران بدون مرز بایگانی‌شده در ۱۶ دسامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine، بازدید: مارس ۲۰۰۹.
  3. RSF Annual Report 2018, pp14-16
  4. "RSF Presentation". RSF. 2016-01-22. Retrieved 24 February 2020.
  5. "Christophe Deloire appointed Reporters Without Borders director-general". RSF. 2012-05-21. Retrieved 24 February 2020.
  6. RSF Annual Report 2018, pp51-52
  7. RSF Annual Report 2018, p10
  8. "International Council". RSF. 2016-07-26. Retrieved 24 February 2020.
  9. "2019 World Press Freedom Index". Reporters Without Borders. 2019.
  10. «رضا معینی نگرانی‌های "گزارشگران بدون مرز" را از وضعیت روزنامه نگاران ایران تشریح کرد». صدای آمریکا فارسی.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «2017 World Press Freedom Index».
    «2016 World Press Freedom Index».
    «2015 World Press Freedom Index». گزارشگران بدون مرز.
  12. 2018 round-up of deadly attacks and abuses against journalists – figures up in all categories
  13. «نگرانی سازمان «گزارشگران بدون مرز» نسبت به خطر جانی برای روزنامه‌نگاران زندانی در پی شیوع کرونا در ایران». رادیو صدای آمریکا فارسی. ۱۳۹۸-۱۲-۱۵.