زبان پرتغالی

زبانی رومی‌تبار

زبان پرتغالی زبانی رومی‌تبار است که از زبان گالیسیایی-پرتغالی توسعه یافته‌است و در سده‌های میانه در پادشاهی گالیسیا صحبت می‌شده‌است. پرتغالی یکی از زبان‌های رسمی اتحادیه اروپا، سازمان کشورهای آمریکایی، اتحادیه آفریقا و جامعه کشورهای پرتغالی‌زبان می‌باشد. این زبان با ۲۴۰ میلیون گویشور، ششمین زبان پرکاربرد جهان است.

زبان پرتغالی
português, língua portuguesa
بیانتلفظ پرتغالی:[puɾtuˈɣeʃ], تلفظ پرتغالی:[poɾtuˈɡes], [poʁtu′ɡes], تلفظ پرتغالی:[poɹtu′ɡes], تلفظ پرتغالی:[poɦtu'gejʃ]
قومیتLusophones
تعداد گویشوران
زبان اول: ۲۵۰ میلیون؛  (بدون تاریخ)e21
۲۰ میلیون زبان دوم. کلی: ۲۷۰ میلیون
شکل‌های اولیه
لاتین کهن
خط لاتین (الفبای پرتغالی)
بریل پرتغالی
Manually coded Portuguese
وضعیت رسمی
زبان رسمی در

زبان اقلیت
شناخته‌شده در
تنظیم‌شده توسطپرتغال:
Lisbon Academy of Sciences (Lisbon Academy Class of Letters)
برزیل:
Academia Brasileira de Letras
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۱pt
ایزو ۶۳۹-۲por
ایزو ۶۳۹-۳por
گلاتولوگport1283[۵]
زبان‌شناسی51-AAA-a
{{{mapalt}}}
  زبان بومی
  زبان رسمی و اداری
  زبان فرهنگی یا دوم
  اقلیت‌های پرتغالی‌زبان
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.

پرتغالی در کشورهای آنگولا، برزیل، کیپ ورد، تیمور شرقی، گینه بیسائو، ماکائو، موزامبیک، پرتغال، سائوتومه و پرنسیپ صحبت می‌شود. با اینکه پرتغال نام زبان را به یدک می‌کشند اما با توجه به جمعیت کشورهای دیگر پرتغالی‌زبان از جمله برزیل و موزامبیک، بیشتر پرتغالی زبان‌ها خارج از کشور پرتغال هستند و فقط ۵٪ از پرتغالی‌زبان‌ها در پرتغال زندگی می‌کنند.

شباهت با اسپانیاییویرایش

پرتغالی، زبانی بسیار نزدیک به زبان اسپانیایی است به طوری که گویشوران این دو زبان تا حد زیادی می‌توانند با هم صحبت کنند. افزون برآن مانند زبان اسپانیایی، واژگان زیادی از زبان‌های یونانی، لاتین و عربی در خود دارد[۶]

پراکندگی جغرافیاییویرایش

زبان بومیویرایش

 
کشورها و مناطقی که در آن‌ها پرتغالی یک زبان رسمی است

در کشورهای زیر پرتغالی به عنوان یک زبان بومی مطرح است:

کشور جمعیت
(تخمین ژوئیه ۲۰۱۸)[۷]
زبان بومی
بیشینه
  برزیل ۲۰۸٬۸۴۶٬۸۹۲  
  آنگولا ۳۰٬۳۵۵٬۸۸۰  
  موزامبیک ۲۷٬۲۳۳٬۷۸۹  N
  پرتغال ۱۰٬۳۵۵٬۴۹۳  
  گینه بیسائو ۱٬۸۳۳٬۲۴۷  N
  تیمور شرقی ۱٬۳۲۱٬۹۲۹  N
  گینه استوایی ۷۹۷٬۴۵۷  N
  ماکائو ۶۰۶٬۳۴۰  N
  دماغه سبز ۵۶۸٬۳۷۳  
  سائوتومه و پرنسیپ ۲۰۴٬۴۵۴  
جمع حدود ۲۸۲ میلیون

زبان خارجیویرایش

در کشورهای زیر پرتغالی به عنوان یک زبان خارجی مطرح است:

کشور جمعیت[۸]
(تخمین ژوئیه ۲۰۱۷)
آموزش اجباری
  اروگوئه ۳٬۴۴۴٬۰۰۶  
  آرژانتین ۴۳٬۸۴۷٬۴۳۰  
  پاراگوئه ۷٬۰۵۲٬۹۸۴  N
  ونزوئلا ۳۱٬۵۶۸٬۱۷۹  
  آفریقای جنوبی ۵۷٬۷۲۵٬۶۰۰  N
  نامیبیا ۲٬۶۰۶٬۹۷۱  N
  جمهوری کنگو ۵٬۱۲۵٬۸۲۱  N
  زامبیا ۱۶٬۵۹۱٬۳۹۰  N
  سنگال ۱۵٬۴۱۱٬۶۱۴  N
  اسواتینی ۱٬۳۴۳٬۰۹۸  N

پرتغالی برزیل و پرتغالویرایش

برخی پژوهشگران تفاوت میان برزیلی و پرتغالی را در حد تفاوت زبان انگلیسی رایج در بریتانیا و آمریکا دانسته‌اند. اما برخی دیگر این تفاوت هارا بسیار بیشتر از این می‌دانند. برای نمونه ۱۵٪ از واژگان دو زبان با هم متفاوت هستند. میان زیادی از این تفاوت‌ها به پیش زمینه غیر اروپایی شمار زیادی از متکلمین این زبان بازمی‌گردد که واژه‌ها و اصطلاحات بومی خود را به زبان جدید یعنی پرتغالی نیز وارد کرده‌اند. ضمن اینکه مهاجران برزیل نیز همگی پرتغالی نبودند و واژگانی با ریشه‌های متفاوت در آن‌ها وجود دارد. گویش برزیلی نسبت به گویش رایج در پرتغال کهنه تر بنظر می‌رسد. تفاوت در نگارش و تلفظ و آواشناسی و حتی در دستور هم دیده می‌شود.

نمونه تفاوت‌های زبانیویرایش

برزیل پرتغال فارسی
banheiro, toalete, toilettes, sanitário casa de banho, lavabos, sanitários حمام
café da manhã، desjejum, parva pequeno almoço, desjejum صبحانه
câncer cancro سرطان
carteira de habilitação, carteira de motorista, carta carta de condução گواهینامه رانندگی
carteira de identidade, RG (from "Registro Geral") bilhete de identidade کارت اعتباری
telefone celular , aparelho de telefonia celular telemóvel گوشی موبایل
canadense canadiano کانادایی
time, equipe equipa, equipe تیم
estrada de ferro, ferrovia caminho de ferro, ferrovia راه‌آهن
fila bicha, fila محور
fones de ouvido auscultadores, auriculares هدفون
gol golo گل (در فوتبال)
grama, relva relva علف
Irã Irão ایران
Islã Islão اسلام
israelense, israelita israelita اسرائیلی
mamadeira biberão, biberon شیشه شیر
metrô metro, metropolitano مترو
Moscou Moscovo مسکو
ônibus autocarro اتوبوس
polonês, polaco polaco لهستانی
rúgbi, rugby râguebi, rugby راگبی
secretária eletrônica atendedor de chamadas پاسخگوی خودکار
tcheco, checo checo چکی
tela ecrã صفحه
trem, composição ferroviária comboio ترن
Vietnã Vietname ویتنام

الفبای پرتغالیویرایش

الفبای زبان پرتغالی بر پایه الفبای لاتین است و ۲۶ حرف دارد:

حرف اروپایی برزیلی ارزش‌های
واجی
نام نام (IPA) نام نام (IPA)
Aa á /a/ á /a/ /a/, /ɐ/
Bb /be/ /be/ /b/ یا [β]
Cc /se/ /se/ /k/; /s/
Dd /de/ /de/ /d/ ~ [dʒ] یا [ð]
Ee é /ɛ/ é یا ê /ɛ/, /e/ /e/, /ɛ/, /i/ , /ɨ/, /ɐ/, /ɐi/
Ff efe /ˈɛfɨ/ efe /ˈɛfi/ /f/
Gg یا guê /ʒe/, /ɡe/ /ʒe/ /ɡ/ یا [ɣ] ; /ʒ/
Hh agá /ɐˈɡa/ agá /aˈɡa/ در اصل ساکن، /ʁ/ در وام‌واژه‌ها
Ii i /i/ i /i/ /i/
Jj jota /ˈʒɔtɐ/ jota /ˈʒɔtɐ/ /ʒ/
Kk capa /ˈkapɐ/ /ka/ /k/
Ll ele /ˈɛlɨ/ ele /ˈɛli/ /l/ ~ [ɫ ~ w]
Mm eme /ˈɛmɨ/ eme /ˈemi/ /m/
Nn ene /ˈɛnɨ/ ene /ˈeni/ /n/
Oo ó /ɔ/ ó یا ô /ɔ/, /o/ /o/, /ɔ/, /u/
Pp /pe/ /pe/ /p/
Qq quê /ke/ quê /ke/ /k/
Rr erre یا /ˈɛʁɨ/, /ˈʁe/ erre /ˈɛʁi/ /ɾ/, /ʁ/
Ss esse /ˈɛsɨ/ esse /ˈɛsi/ /s/, /z/, /ʃ/ ~ [ʒ]
Tt /te/ /te/ /t/ ~ [tʃ] یا [θ]
Uu u /u/ u /u/ /u/
Vv /ve/ /ve/ /v/
Ww dâblio یا duplo vê /ˈdɐbliu/, /ˈduplu ˌve/ dáblio /ˈdabliu/ /w/, /v/
Xx xis /ʃiʃ/ xis /ʃis/ /ʃ/, /ks/, /z/, /s/, /gz/
Yy ípsilon یا i grego /ˈipsɨlɔn/, /ˌi ˈgrɛgu/ ípsilon /ˈipsilõ/ /j/, /i/
Zz /ze/ /ze/ /z/, /s/, /ʃ/ ~ [ʒ]

منابعویرایش

  1. "Continúan los actos del Día de la Lengua Portuguesa y la Cultura Lusófona" [Acts continue to mark Portuguese Language and Portuguese Culture Day]. Government of the Republic of Equatorial Guinea. 10 May 2016.
  2. Gutiérrez Bottaro, Silvia Etel (2014), "El portugués uruguayo y las marcas de la oralidad en la poesía del escritor uruguayo Agustín R. Bisio" [Uruguayan Portuguese and oral marks in the poetry of Uruguayan writer Agustín R. Bisio] (PDF), abehache (به Spanish), 4 (6), archived from the original (PDF) on 12 August 2019, retrieved 18 March 2018
  3. "Historia lingüística del Uruguay". www.historiadelaslenguasenuruguay.edu.uy. Archived from the original on 5 April 2019. Retrieved 9 May 2020.
  4. Fernández Aguerre, Tabaré; González Bruzzese, Mahira; Rodriguez Ingold, Cecilia (2017), Algunas notas teórico metodológicas sobre la relación entre regiones y aprendizajes en Uruguay [Some theoretical methodological notes on the relationship between regions and learning in Uruguay] (به Spanish), pp. 11–15, hdl:20.500.12008/10776
  5. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Portuguese". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  6. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ دسامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۱۴.
  7. "The World Factbook – Field Listing – Population – CIA". Central Intelligence Agency. Retrieved 2019-03-30.
  8. "The World Factbook – Field Listing – Population – CIA". Central Intelligence Agency. Retrieved 2015-03-07.

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Portuguese language». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس۲۰۱۱.