باز کردن منو اصلی
بادامک
Prunus scoparia Fruit.JPG
آرایه‌شناسی
فرمانرو: گیاهان
دسته: گیاهان گلدار
رده: دولپه‌ای‌ها
راسته: گل‌سرخ‌سانان
تیره: گل‌سرخیان
زیرخانواده: آمیگدالوئیده
سرده: گوجه سبز
زیرسرده: بادام
Species: P. scoparia
نام علمی
Prunus scoparia
Spach.
مترادف

Prunus scoparia (Spach) C. K. Schneider
E. mountain almond

بادام کوهی (نام علمی: Prunus scoparia)، ارژن، گونه‌ای بادام با ساقه‌های همیشه سبز (مانند درختچه تزیینی طاووسی) است که در ایران و کشورهای همسایه غربی می‌روید. این گونه در ایران پراکنش بسیار زیادی دارد و در استان‌های ایلام، کرمانشاه، لرستان، مرکزی، خوزستان، فارس، هرمزگان، بوشهر، کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان، تهران، یزد و چهار محال و بختیاری یافت می‌شود. گونهٔ شاخص (اندیکاتور) ارتفاع پایینتر از ۲۰۰۰ متر است ولی در کوهستانهای گرم و خشک به ارتفاع بالاتر نیز می‌رسد.[۱]

درختچه‌ای است به ارتفاع تا ۶ متر (در سن بالا)، از قاعده منشعب و پرشاخه، با شاخه‌های ترکه‌ای، راست، بدون کرک و سبزرنگ که غالباً در فصل تابستان بدون برگ است. برگ‌ها بیشتر در فصل بهار دیده می‌شوند و خطی-سرنیزه‌ای، خطی-قاشقی با لبه کنگره‌ای-دندانه‌ای با قاعده‌ای ممتد، نوکی سیخدار و بدون کرک هستند. گل‌هایش سفید یا سفید مایل به صورتی و درشت‌اند. میوه‌های شفت کره‌ای یا تخم‌مرغی به قطر تا ۲۰ میلی‌متر با کرک‌های دائمی می‌گیرد.[۱]

رشد قطری سالیانه آن بسته به آب و هوا حدود یک تا دو میلی‌متر است لذا حفاظت از پایه‌های کوچک آن نیز در اکوسیستم خشک بوم فلات ایران ضروری و مهم است.

از روش‌های باستانی تکثیر آن پشته کاری است که هنوز در محدودهٔ استان‌های مرکزی برای تثبیت شیب‌ها رواج دارد. از معدود گونه‌های چوبی است که با بذرکاری مستقیم و فقط با آب باران قابل استقرار در اقلیم خشک و نیم-خشک کوهپایه‌های فلات مرکزی ایران است.

جستارهای وابستهویرایش

  • ارجنک - یا بادام زاگرسی و بادام اراکی، گونه‌ای بادام که پراکنش آن منحصر به زاگرس جنوبی در ایران است.
  • بادام گنوئی - یا ارچن، گونه‌ای از بادام که منحصر به استان‌های جنوبی و جنوب‌شرقی ایران است.
  • تنگرس - یا بادام خارآلود یا تِنْگِس، گونه‌ای بادام که تنها در زاگرس جنوبی در ایران می‌روید.

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ولی‌الله مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، صفحهٔ ۶۶۱.

منابعویرایش

  • مظفریان، ولی‌الله (چاپ سوم ۱۳۸۹). درختان و درختچه‌های ایران. تهران: فرهنگ معاصر. شابک ۹۶۴-۸۶۳۷-۰۳-۲. تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)