باز کردن منو اصلی

اندریمان[۱]، در شاهنامه نام یک دلاور تورانی است که در بازی چوگان به فرمان افراسیاب، یار سیاوش بود. او در نبرد دوازده رخ، فرماندهٔ چپ سپهسالار پیران بود و با گستهم و هجیر نبرد نمود. هجیر، اسب اندریمان را پی کرد و تورانیان او را از میدان نبرد نجات دادند. اندریمان در همان نبرد دوازده رُخ، به دست گرگین میلاد کشته شد. حکیم فردوسی در ابیاتی از شاهنامه از وی یاد کرده‌است که بیت زیر از آن جمله می‌باشد:

اندریمان
اطلاعات کلی
ناماندریمان
نام‌های دیگراندیرمان یا اندیدمان
منصبسردار
نژادترکان
آئیندیویسنا
ملیتتوران
سایر اطلاعات
نبردهاایران و توران
آخرین نبردجنگ دوازده رخ
حریف نبردگرگین
نتیجه نبردهلاکت اندریمان
دگـر انـدریمان سـوار دلیـرچو ارجاسپ، اسپ افکن نرّه شیر [۲]

محتویات

اندریمان در شاهنامهویرایش

در نبرد نُهم، اندریمان با گرگین رزم آزمود که هر دو سالار رزم دیده و جنگ آزموده بودند. پیکار با نیزه آغاز گشت و نیزه‌ها در هم شکست تا نوبت به رزم با تیر و کمان رسید. بارش تیر بر یکدیگر باریدن گرفت و سرانجام گرگین تیری بر سر و ترگ تـُرک بزد کلاه خئود بر سرش دوخته شد آنگاه تیر دوم را نشانه رفت از جراحت تیر چشمان اندریمان سرخ گشته لرزید از اسب فرو افتاد. گرگین پیاده شده سر از تن او جدا کرد به فتراک زین بست بالای تپهٔ نشان آمد فریاد پیروز باد شاه پیروزگر (کیخسرو) سر داد:

فرود آمد از باره گرگین چو گردسر اندریمان ز تــن دور کرد
به فتراک بر بست و خود بر نشستنوند سوار نبرده به دست
بر آن تند بالا بر آمد دمانهمیدون به بازو بزه بر کمان
به نیروی یزدان که او بُد پناهبه پیروز بخت جهاندار شاه [۳]

جستارهای وابستویرایش

پانویسویرایش

  1. «ANDARĪMĀN». ENCYCLOPÆDIA IRANICA. دریافت‌شده در ۵ مارس ۲۰۱۶.
  2. پارسی نگاشتهٔ شاهنامهٔ فردوسی، صفحه: ۶۲۷
  3. شاهنامه. جلدپنجم. جنگ دوازده‌رخ، ص ۲۹۳

منابعویرایش

  • پارسی نگاشتهٔ شاهنامه، نگارش: فرانک دوانلو، انتشارات آهنگ قلم، چاپ سوم، ۱۳۸۷ (با اندکی تغییر)
  • حسین، الهی قمشه‌ای (۱۳۸۶). شاهنامه فردوسی. ترجمهٔ ناهید فرشادمهر. تهران: نشر محمد. شابک ۹۶۴-۵۵۶۶-۳۵-۵.