بوریک اسید

بوریک اسید یا بوراسیک اسید یا اورتوبوریک اسید، یک اسید ملایم است که بیشتر به منظور ضدعفونی کردن و گندزدایی و همچنین برای کنترل سرعت شکافت هسته‌ای در کارخانه‌های انرژی هسته‌ای استفاده می‌شود. بوریک اسید همچنین به عنوان پیش ماده برای برخی مواد دیگر نیز محسوب می‌شود.

بوریک اسید
Structural formula Space-filling model
Boric acid crystals
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۱۰۰۴۳–۳۵-۳ ✔Y
پاب‌کم ۷۶۲۸
کم‌اسپایدر ۷۳۴۶ ✔Y
UNII R57ZHV85D4 ✔Y
شمارهٔ ئی‌سی 233–139-2
KEGG D01089 ✔Y
ChEBI CHEBI:33118 ✔Y
ChEMBL CHEMBL۴۲۴۰۳ ✔Y
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
Image 2
خصوصیات
فرمول مولکولی H3BO۳
جرم مولی ۶۱٫۸۳ g mol−1
شکل ظاهری White crystalline solid
چگالی 1.435 g/cm3
دمای ذوب ۱۷۰٫۹ درجه سلسیوس (۳۳۹٫۶ درجه فارنهایت؛ ۴۴۴٫۰ کلوین)
دمای جوش ۳۰۰ درجه سلسیوس (۵۷۲ درجه فارنهایت؛ ۵۷۳ کلوین)
انحلال‌پذیری در آب 2.52 g/100 mL (0 °C)
4.72 g/100 mL (20 °C)
5.7 g/100 mL (25 °C)
19.10 g/100 mL (80 °C)
27.53 g/100 mL (100 °C)
انحلال‌پذیری در other solvents Soluble in lower الکلs
moderately soluble in پیریدین
very slightly soluble in استون
اسیدی (pKa) 9.24 (see text)
ساختار
شکل مولکولی Trigonal planar
گشتاور دوقطبی Zero
خطرات
طبقه‌بندی ئی‌یو Harmful (Xn)
Repr. Cat. 2
کدهای ایمنی R60 R۶۱
شماره‌های نگهداری S53 S45
لوزی آتش
Special hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
نقطه اشتعال
LD50 2660 mg/kg, oral (rat)
ترکیبات مرتبط
ترکیبات مرتبط برون تری اکسید
بوره
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 ✔Y (بررسی) (چیست: ✔Y/N؟)
Infobox references

بوریک اسید به دو صورت بلورهای بی‌رنگ یا پودر سفید حلال در آب وجود دارد. فرمول شیمیایی آن H3BO3 یا B(OH)3 می‌باشد.

تهیه بوریک اسیدویرایش

بوریک اسید را می‌توان از واکنش بوراکس با یک اسید معدنی مانند هیدروکلریک اسید تهیه کرد.

Na2B4O7·10H2O + 2 HCl → 4 B(OH)3 [or H3BO3] + 2 NaCl + 5 H2O

همچنین می‌توان آن را با استفاده از هیدرولیز بورتیرهالیدها و دی‌بوران‌ها تهیه کرد:

B2H6 + 6 H2O → 2 B(OH)3 + 6 H2

(BX3 + 3 H2O → B(OH)3 + 3 HX (X = Cl, Br, I

کاربرد درمانیویرایش

محلول بوریک اسید در درمان عفونت قارچی مهبل، تبخال و آکنه کاربرد داشته و همچنین در محلولهای شستشوی چشمی و گوشی و پمادهای ضد سوختگی موجود می‌باشد. از بوریک اسید به عنوان حشره کش نیز استفاده می‌شود. استفاده از بوریک اسید در درمان عفونت‌های قارچی که عاملی به غیر از کاندیدا آلبیکانز داشته‌اند و داروهای موجود بر آنها مؤثر نبوده است، تجویز می‌شود.[۱]

کاربرد صنعتیویرایش

  • شیشه سازی
  • کاشی و سرامیک(لعاب سازی)
  • جرم نسوز
  • کشاورزی [۲]
  • داروسازی

کاشی سازی؛ پر مصرف ترین صنعتویرایش

صنعت کاشی سازی و لعاب سازی پر مصرف ترین صنعت داخلی اسید بوریک در ایران می باشد. و با توجه به اینکه 80درصد لعاب سازی های کشور در یزد فعالیت دارند بیشترین حجم واردات این ماده شیمیایی در شهر یزد و شهرستان های آن مورد استفاده قرار می گیرد.

در همین زمینه می توان از شرکت کامیاب تجارت جاوید بعنوان یکی از تامین کنندگان اصلی این ماده شیمیایی نام برد که با نام تجاری زابات در بازار حضور دارد. [۳]

  1. WebMD. «Boric Acid for Vaginal Yeast Infection». WebMD. دریافت‌شده در ۹ مهر ۱۳۹۴.
  2. سيدماشااله, حسيني (1394-01-01). "تاثير مقادير و روش هاي مختلف کاربرد اس‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍يد بوريک بر عملکرد و درصد پروتئين لوبيا چيتي". 29 (4): 383–394. zero width joiner character in |title= at position 39 (help); Check date values in: |date= (help)
  3. ادمین، توسط. «تامین اسید بوریک و مواد اولیه شیمیایی». زابات. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۶-۱۲.