حزب ملت ایران

حزب سیاسی

حزب ملت ایران یکی از احزاب برآمده از مکتب پان ایرانیسم است.

حزب ملت ایران
رهبرخسرو سیف
بنیان‌گذارداریوش فروهر
بنیان‌گذاری۱۹۵۱
انشعاب ازحزب پان ایرانیست[۱]
ستادتهران، ایران
مرام سیاسیملی‌گرایی ایرانی
پان‌ایرانیسم
سکولاریسم
جمهوری‌خواهی
طیف سیاسیراست‌گرا
Flag of Pan-Iranist-Party alt.svg
وبگاه

نهضت ملی‌شدن نفت

دربار

محمدرضا پهلوی
ثریا اسفندیاری

نخست‌وزیران

احمد قوام
محمد ساعد
حاجیعلی رزم‌آرا
حسین علاء
محمد مصدق
فضل‌الله زاهدی

چهره‌های مهم

محمد مصدق
سید ابوالقاسم کاشانی
غلامحسین صدیقی
اصغر پارسا
مظفر بقایی
مجتبی نواب صفوی
کریم سنجابی
علی شایگان
حسین مکی
عباس خلیلی
اللهیار صالح
سرتیپ افشارطوس
حسین فاطمی
احمد زیرک‌زاده

کاترین لمبتون
خلیل ملکی
اسدالله رشیدیان
اسکندر آزموده
شعبان جعفری
نعمت‌الله نصیری
شاپور ریپورتر
کرمیت روزولت
نورمن شوارتسکف
سیدضیاءالدین طباطبائی

احزاب و گروه‌ها

سیا
ام آی ۶
جبهه ملی ایران
حزب پان ایرانیست
حزب توده ایران
حزب ملت ایران
حزب ایران
جمعیت آزادی مردم ایران
حزب سومکا
حزب دموکرات
فدائیان اسلام
شرکت نفت ایران و انگلیس

وقایع مهم

صنعت نفت ایران
ایران جنگ جهانی دوم
کمیسیون مخصوص نفت
ملی شدن صنعت نفت
قرارداد دارسی
قرارداد ۱۹۳۳
قرارداد گس-گلشائیان
قرارداد کنسرسیوم
قیام ۳۰ تیر
توطئه قتل مصدق، ۱۳۳۱
همه‌پرسی انحلال مجلس شورای ملی (۱۳۳۲)
کودتای ۲۵ مرداد ۱۳۳۲
کودتای ۲۸ مرداد

بنیانگذارانویرایش

در آبانماه ۱۳۳۰ اعضای مکتب پان ایرانیسم موافقت کردند که با حزب نبرد ایران ائتلاف کنند در جریان این ائتلاف اسم حزب به «حزب ملت ایران بر بنیاد پان‌ایرانیسم» تغییر می‌کند و داریوش فروهر دبیر حزب می‌گردد و حسن علی صارمی کلالی به اتفاق محسن پزشکپور، محمدرضا عاملی تهرانی، جواد تقی‌زاده کمیته موقت عالی رهبری را تشکیل می‌دهند.[۲]

در همان مراحل اول گروهی به پیشگامی محمد مهرداد و منوچهر تیمسار، سازمان پان‌ایرانیست، یا پرچمداران پان‌ایرانیسم، را به وجود آوردند. و در هفدهم دیماه ۱۳۳۰، گروهی از افراد مکتب پان‌ایرانیسم از تهران و شهرستان‌ها تصمیم به جدا شدن از این حزب و تشکیل حزب پان ایرانیست گرفتند. محسن پزشکپور، محمدرضا عاملی تهرانی، اسماعیل فریور، و هوشنگ آقابیاتی، به عنوان کمیته موقت حزب پان ایرانیست، مسئول تدارک برگزاری نخستین کنگره این حزب گردیدند.[۳] تا پیش از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، تلاش‌هایی برای بهم پیوستن دو حزب ملت ایران و حزب پان ایرانیست صورت گرفت که به نتیجه دلخواه نرسید.

پس از جدایی این سه گروه حسن علی صارمی کلالی در حزب ملت ایران به عنوان دبیر حزب انتخاب شد که آن موقع دستور نام داشت. اما چون ایشان ساکن مشهد بود و آنجا کشاورزی داشت پس از مدتی مجبور به برگشت به شهر خودش شد و لذا با موافقت سایر یاران داریوش فروهر دبیر حزب ملت ایران شد.[۴] پس از قتل‌های زنجیره‌ای ایران و قتل داریوش فروهر توسط وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران در آبان ۱۳۷۷ خسرو سیف مسوولیت هدایت حزب را بر عهده گرفت.

اصول و عقایدویرایش

حزب ملت به شدت ضددربار، ضدکمونیست، ضدسرمایه داری، ضدیهود و ضد روحانیت بود. این حزب پیشنهاد می‌کرد که با بازگرداندن سرزمین‌های از دست رفته بحرین، افغانستان و قفقاز، ایران را از نو بسازیم. ادعای حزب این بود که نژاد اصلی ایرانی را نه تنها کمونیسم شوروی و سرمایه‌داری انگلیسی بلکه سلطه طلبی اعراب و ترکها مورد تهدید و مخاطره قرار داده‌است. دیگر دیدگاه حزب این بود که ملاهای مرتجع، زمین داران استثمارگر، قدرتهای خارجی واقلیتهای مذهبی به ویژه یهودیان وبهایی‌ها مسئول عقب ماندگی ایران هستند.[نیازمند منبع]

دبیران حزبویرایش

  1. حسن علی صارمی کلالی
  2. داریوش فروهر
  3. خسرو سیف

نگارخانهویرایش

پانویسویرایش

  1. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام PUP وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. نگاهی گذرا بر تاریخ پان‌ایرانیسم" که توسط مهندس رضا کرمانی
  3. http://paniranist.org/hezb.htm
  4. http://melliun.org/yaranmos/y07/07/23kalali.htm

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

محمدعلی موحد، خواب آشفته نفت (سه جلد) ۱۳۷۵.